Zr’lụ pr’lúh a óc Châu Phi t’mêê ta bơơn lêy cóh ra diu t’ngay 22/5, cóh pazêng p’nong a óc âng manuýh b’băn la léh ma muúch cóh chr’val Phong Thu lâng Phong Chương, chr’hoong Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Xang bêl xét nghiệm dương tính lâng viruts pr’lúh pa zruáh a óc Châu Phi, cơ quan chức năng đơớh hân tấp lơi 11 p’nong a óc đhị vel đong n’nâu. L’lăm đêếc, cóh bơr t’ngay 18 lâng 19/5, cơ quan chức năng bơơn lêy lâng tấp lơi 8 p’nong a óc dương tính lâng viruts pr’lúh pa zruáh a óc Châu Phi đhị pr’loọng đong p’căn Dương Thị Thưởng, ắt cóh phường Phú Bài, thị xã Hương Thuỷ; apêê chr’hoong Phú Vang, Quảng Điền, Phong Điền lâng thành phố Huế. Cóh đêếc, thị xã Hương Trà, bơơn lêy 13 pr’loọng đong âng 5 chr’val, phường lâng 66 p’nong a óc dương tính lâng virút pr’lúh pa zruáh a óc Châu Phi. Đhị đhr’năng dưr váih k’rơ âng pr’lúh pa zruáh a óc Châu Phi, bấc ngai băn a óc k’rang pa bhlâng. P’căn Trần Thị Lài, ắt cóh cr’noon Phú Ô, phường Hương Chữ, thị xã Hương Trà xay moon, apêê cán bộ thú y ơy phun hoá chất t’bil độc vi trùng cóh toor c’rol bh’năn nắc a đoo công dzợ k’rang. Ting cơnh pa choom âng cán bộ thú y, p’căn Trần Thị Lài cắh đoọng a óc âng đay cha đợ chr’na xưa, cắh ghít zr’lụ bhrợ têng đoọng pa xiêr đhr’năng trơơi boọ: “Đoọng ha a óc cha đợ chr’na âng đay bhrợ têng, cơnh ch’néh, n’cam, r’véh nắc lứch ng’zêệ chêên. Đhr’năng n’nâu a cu k’rang pa bhlâng, cóh g’lúh n’nâu pr’lúh váih bấc ooy, a óc âng pr’loọng đong crêê pr’lúh nắc h’cơnh n’năl cơnh g’đéch, ha dzợ a óc ơy crêê pr’lúh nắc cắh pân p’lơớp.”

Xoọc đâu, tỉnh Thừa Thiên Huế ơy bhrợ têng bấc zr’lụ đương goon lêy pr’lúh đoọng t’bil độc ha pazêng xe lướt mót ooy zr’lụ pr’lúh, cắh lấh đoọng manuýh, xe glúh mót ooy zr’lụ pr’lúh. Apêê cơ quan crêê tước nắc ơy đoọng 50 r’bhâu bha ar bha tơ đoọng xay moon p’too pa choom lâng gr’hoót xay bhrợ 5 rau cắh vêy lâng pazêng pr’loọng đong b’băn đhị zr’lụ tỉnh. Rau đêếc nắc gr’hoót cắh choom p’lơớp pr’lúh; cắh choom pa câl đơơng âng a óc crêê pr’lúh, a óc chêết, pazêng c’la đong p’zi nắc chô đơơng p’zi a óc ghít zr’lụ băn lâng k’rơ; cắh choom đươi chr’na đha nắh đơ xưa cắh ơy ta zêệ chêên đoọng băn a óc; cắh choom vất lơi a óc chêết ooy môi trường… Pazêng zr’lụ đương ch’mêết lêy pr’lúh vêy ta bhrợ têng cóh c’lâng 1A nắc đương goon lêy toong t’ngay ha dum, cắh đoọng đơơng âng a óc lâng pr’đươi vêy ta bhrợ tơợ lêệ a có glúh mót ooy zr’lụ vêy pr’lúh. T’coóh Lê Văn Hoàng, Kỹ thuật viên ch’mêết lêy pr’lúh đhị zr’lụ đương lêy pr’lúh chr’hoong Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon, zập t’ngay vêy k’dâng tơợ 20- 30 xe chở đơơng a óc lướt ooy zr’lụ đương goon lêy. Pazêng xe n’nâu vêy tab k’dua đhêy đoọng lực lượng chức năng ch’mêết lêy, phun hoá chất t’bil độc vi trùng. Ha dang bơơn lêy a óc crêê pr’lúh pa zruáh a óc Châu Phi nắc k’đhơợng zư xe lâng pazêng a óc, đoọng pay pr’đhang lâng đơơng tập lơi ha dang vêy pr’lúh. T’coóh Lê Văn Hoàng prá: “Pazêng xe lứch vêy ta tơ góp nắc azi k’đháp đoỌng lêy n’năl, ha dang xe lêy ghít nắc buôn bhlâng lêy n’năl crêê pr’lúh lấh mơ. Đhr’năng xoọc đâu nắc lực lượng dzợ m’bứi, bêl đương lêy ha dang vêy pr’lúh dưr váih nắc pazêng lực lượng công chô ch’mêết lêy đhị pazêng vel đong.”

Tước nâu cơy, pr’lúh pa zruáh a óc Châu Phi xoọc dưr váih cóh 14 chr’val âng 6 chr’hoong, thị xã lâng thành phố đhị tỉnh Thừa Thiên Huế lâng đợ a óc crêê pr’lúh lâng ơy tấp lơi k’nặ 200 p’nong. T’coóh Nguyễn Văn Hưng, Trưởng Chi cục b’băn lâng thú y tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon pr’lúh a óc châu Phi dưr váih cớ đhị bấc chr’hoong, thị xã cóh zr’lụ. Xoọc đâu, cắh ơy vêy vắc xin zâl cha groong pr’lúh nắc bh’rợ ga ving zr’lụ t’bil pr’lúh lâng bh’rợ t’bil độc vi trùng cóh môi trường đoọng zâl cha groong pr’lúh. Ngành b’băn ơy đoọng 24 r’bhâu lít hoá chất, 85 tấn vôi bột đoọng ha pazêng vel đong đoọng zâl t’bil pr’lúh lâng pa liêm pa sạch boọng tấp. Ting cơnh t’coÓh Nguyễn Văn Hùng, đhanuôr băn a óc la léh ma muúch, đươi dua pazêng rau chr’na đha nắh đơ xưa cắh cậ pay tơợ lơơng chô đoọng a óc cha nắc bhrợ ha pr’lúh a óc Châu Phi buôn pa bhlâng: “Prang hệ thống chính trị mót xay bhrợ rơợng griing pa bhlâng. Xoọc đâu pazêng bh’rợ bấc bhlâng nắc đơớh bơơn lêy, pa liêm pa đơớh cóh 1 t’ngay. Zr’nắh k’đháp bhlâng nắc bh’rợ ga ving zr’lụ tu choom ga ving zr’lụ ha dợ ơy ga ving zr’lụ zâl pr’lúh nắc ng’zâl cha groong, ng’zâl cha groong nắc vêy vắc xin, cắh zập vắc xin nắc cắh vêy ta bhrợ cóh zr’lụ toor, zr’lụ ga ving./.”

Dịch tả lợn châu Phi tái phát tại Thừa Thiên Huế

                                  PV Thanh Hiếu

Mặc dù vừa công bố hết dịch tả lợn Châu Phi ở huyện Phong Điền được một tuần, nhưng đến nay cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế lại phát hiện ổ dịch mới tại địa phương này và nhiều huyện, thị xã khác. Địa phương đã huy động nhiều lực lượng tham gia phòng chống dịch tả lợn châu Phi, tuy nhiên, việc khoanh vùng, khống chế dịch bệnh hiện nay vẫn còn rất khó.

Ổ dịch tả lợn Châu Phi mới nhất được phát hiện vào sáng 22/5, tại đàn lợn của người chăn nuôi nhỏ lẻ ở xã Phong Thu và Phong Chương, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Sau khi có kết quả xét nghiệm dương tính với virut tả lợn Châu Phi, cơ quan chức năng lập tức tiêu hủy 11 con lợn tại địa phương này. Trước đó, trong 2 ngày 18 và 19/5, cơ quan chức năng phát hiện và tiêu hủy đàn lợn 8 con dương tính với virut tả lợn Châu Phi tại gia đình bà Dương Thị Thưởng, ở phường Phú Bài, thị xã Hương Thủy. Các ổ dịch mới được phát hiện ở 2 thị xã Hương Trà, Hương Thủy; các huyện Phú Vang, Quảng Điền, Phong Điền và thành phố Huế. Trong đó, thị xã Hương Trà, phát hiện ở 13 hộ thuộc 5 xã, phường với 66 con lợn dương tính với virut tả lợn Châu Phi. Trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn Châu Phi, nhiều người chăn nuôi lợn rất lo lắng. Bà Trần Thị Lài, ở thôn Phú Ổ, phường Hương Chữ, thị xã Hương Trà cho biết, các cán bộ thú y đã phun hóa chất tiêu độc khử trùng quanh chuồng trại nhưng bà vẫn bất an. Theo hướng dẫn của cán bộ thú y, bà Trần Thị Lài không cho đàn lợn của mình ăn các thức ăn dư thừa, không rõ nguồn gốc nhằm hạn chế nguy cơ lây bệnh: "Cho lợn ăn thức ăn tự làm thôi, như gạo, cám, rau mà phải nấu chín cho ăn. Tình trạng này tôi lo lắm, đợt này dịch đại trà, gia đình có heo dính dịch bệnh thì biết làm sao tránh được, mà heo đã bị bệnh thì không ai dám giấu dịch đâu."

       Hiện nay, tỉnh Thừa Thiên Huế đã lập nhiều chốt kiểm dịch tạm thời để tiêu độc các phương tiện đi vào vùng dịch, hạn chế người, phương tiện ra vào vùng dịch. Các cơ quan liên ngành đã phát 50.000 tờ rơi để tuyên truyền và cam kết thực hiện “5 không” đối với các hộ chăn nuôi trên địa bàn tỉnh. Đó là cam kết không giấu dịch; không mua bán vận chuyển lợn bệnh, lợn chết, các chủ giết mổ nhập lợn phải có nguồn gốc rõ ràng và khỏe mạnh; không sử dụng thức ăn dư thừa chưa qua xử lý nhiệt; không vứt lợn chết ra môi trường... Các chốt kiểm dịch được lập trên Quốc lộ 1A túc trực 24/24 giờ, giám sát chặt chẽ, nghiêm cấm các hành vi vận chuyển lợn và sản phẩm lợn ra vào vùng dịch. Ông Lê Văn Hoàng, Kỹ thuật viên kiểm dịch tại chốt kiểm dịch huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, mỗi ngày có khoảng 20- 30 xe chở gia súc đi qua chốt. Các xe được yêu cầu dừng để lực lượng chức năng kiểm tra lâm sàng, phun hóa chất tiêu độc khử trùng. Nếu phát hiện lợn có triệu chứng của dịch tả lợn Châu Phi sẽ tạm giữ phương tiện và gia súc, tiến hành lấy mẫu và đem tiêu hủy tại chổ nếu có dịch. Ông Lê Văn Hoàng cho hay: "Các xe có che bịt thì mình khó nhận định chứ xe mình thấy rõ ràng thì dễ phát hiện hơn. Điều kiện hiện nay lực lượng còn ít, trong lúc trực mà có dịch xảy ra thì các lực lượng cũng phải điều về đi thực tế tại các địa phương."

       Đến thời điểm này, dịch tả lợn Châu Phi đang xảy ra tại 14 xã thuộc 6 huyện, thị xã và thành phố tại tỉnh Thừa Thiên Huế với số lợn mắc bệnh và tiêu hủy gần 200 con. Ông Nguyễn Văn Hưng, Trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, dịch tả lợn châu Phi đã bùng phát trở lại tại nhiều huyện, thị xã trên địa bàn. Hiện nay chưa có văcxin phòng bệnh nên việc khoanh vùng xử lý dịch chỉ ở biện pháp tiêu độc khử trùng bên ngoài môi trường để khống chế dịch. Ngành chăn nuôi đã cấp 24.000 lít hóa chất, 85 tấn vôi bột cho các địa phương để xử lý ổ dịch và vệ sinh, xử lý hố chôn. Theo ông Nguyễn Văn Hưng, bà con chăn nuôi lợn nhỏ lẻ, tận dụng các nguồn thức ăn thừa hoặc lấy từ khắp nơi về cho lợn ăn khiến tả lợn Châu Phi dễ bùng phát:"Cả hệ thống chính trị vào cuộc rất quyết liệt. Hiện nay các giải pháp tập trung nhất là phát hiện sớm, xử lý nhanh trong phạm vi 1 ngày. Khó khăn nhất là vấn đề khoanh vùng bởi vì có thể khoanh vùng được nhưng đã khoanh vùng dập dịch rồi thì phải khống chế, mà không chế cần phải có vắc xin, thiếu giải pháp vắc xin nên không có vùng đệm, vùng để bao vây./."