Đhâng p’răng, cóh đhr’nong đong n’loong 2 gian 3 chái đăn đhị ruộng ha roo âng a noo Hoàng Nhật, cóh chr’val Hưng Trạch, chr’hoong Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình bấc ơl p’rá cr’chăng. Cóh l’lăm ahay, a noo Nhật buôn lướt ooy crâng Phong Nha chêếc n’loong huê, n’loong trầm. Tơợ bêl Phong Nha dưr váih đhị zr’lụ du lịch tr’haanh, a noo Nhật nắc bhrợ têng bh’rợ chụp ảnh. Pa choom prá bơr pêê cr’liêng p’rá Anh, p’rá Pháp, a noo Nhật xay moon lâng k’điêl nắc vặ zên bhrợ têng Homestay. Ting cơnh a noo Nhật, ta mooi buôn pa bhlâng kiêng rau chr’nắp liêm dợ cơnh ty đanh âng vel đong đay: “Ta mooi Tây chô ooy đâu bấc bhlâng nắc lứch kiêng ắt lâng đhanuôr, khách sạn, đong đhêy apêê đoo cắh lấh kiêng tu k’uốih bhlâng. Apêê đoo kiêng ắt đh’rứah lâng đhanuôr, chêếc lêy n’năl pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cóh đâu. Apêê chêếc n’năl bh’rợ bhrợ ha rêê đhuốch, pếch k’tiếc cắh cậ pa tang t’rí, c’roóc.”

Quảng Bình nắc tỉnh vêy bấc rau liêm choom ooy bh’rợ du lịch. Cóh đâu vêy bha lang k’tiếc n’năl tước lâng Bhươn k’tiếc k’ruung Phong Nha – Kẻ Bàng, bơr chu vêy c’bhúh UNESCO haanh déh nắc c’kir cruung đác bha lang k’tiếc, boọng gớp Sơn ĐoÒng – boọng gớp ga mắc pa bhlâng cóh bha lang k’tiếc. Lâng lấh 400 boọng gớp ga mắc k’tứi cóh cr’loọng k’tiếc, Quảng Bình nắc dợ bấc zr’lụ du lịch tr’haanh cơnh: chùa Non, da ding Thần Đinh, zr’lụ Chùa – đảo Yến, tạm đác chrộ, a bóc Bàu Sen, Bàu Tró…

A moó Lê Thị Bích, Giám đốc Công ty Le Mittchel cóh chr’val Cự Nẫm, chr’hoong Bố Trạch nắc muy cóh pazêng manuýh l’lăm xay bhrợ du lịch bhươl cr’noon. Ơy vốch chô bấc ooy, a moó Bích lêy cruung đác zập đhị cắh mơ vel đong đay. Zập t’ngay, pr’loọng đong a moó đương hơnh déh k’ha riêng chu ta mooi tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng tước ắt, la lêy. Ta mooi nắc xiêr ch’viing a đha, gặt ha roo, tắp ha roo lâng đhanuôr. Xang g’lúh chêếc n’năl pazêng bh’rợ n’nắc, pazêng ta mooi Tây lâng ta mooi manuýh k’tiếc k’ruung hêê đh’rứah ch’ploọng họm đhị k’ruung vel đong.

A moó Bích pa choom đoọng ha đhanuôr bhrợ têng Homestay, xay moon phòng ắt cóh mạng lâng đoọng bản đồ ha ta mooi. Ting cơnh a moó, pazêng j’niêng cr’bưn, bhiệc bhan ty đanh âng pazêng acoon cóh cơnh Bru- Vân Kiều, Sách, Mày, Rục lâng A rem… kiêng liêm pa bhlâng đoọng đươi dua cóh bh’rợ du lịch bhươl cr’noon: “Azi bhrợ têng du lịch bhươl cr’noon lâng cr’noọ nắc đoọng ta mooi du lịch tước ooy đâu doọ lêy cắh rau rị, ta mooi nắc bơơn chêếc lêy n’năl, xay moon, đoọng p’cắh tước ooy k’tiếc k’ruung pr’zớc. Cóh Phong Nha nắc dợ cơnh ty đanh ahay, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr nắc cơnh c’xu, manuýh lướt pa tang t’rí, lướt gặt ha roo. Cruung đác doọ crêê ta bhrợ cơnh bh’rợ du lịch t’mêê. Lâng cr’noọ cr’niênga âng zi nắc bhrợ têng du lịch nhâm mâng cóh ha y chroo lâng zư lêy môi trường liêm crêê.”

Du lịch bhươl cr’noon cắh muy ta bhrợ bấc cóh apêê chr’val Hưng Trạch, Sơn Trạch, Cự Nẫm… đăn ooy zr’lụ Phong Nha, đhị bha lâng âng zr’lụ du lịch âng Quảng Bình ting n’nắc nắc dợ ta bhrợ t’bhứah tước ooy chr’val da ding k’coong Tân Hoá, chr’hoong Minh Hoá, bhươl cr’noon biển Cảnh Dương, chr’hoong Quảng Trạch. Bơơn vêy rau zúp zooi âng pazêng c’bhúh bha lang k’tiếc, đhanuôr nắc ơy vặ zên ngân hàng đoọng bhrợ têng Homestay. Zập bh’nếch, đong đhêy ắt đoọng nhâm mâng rau sạch liêm, xay bhrợ ha bh’rợ cha ộm đhị đêếc đoọng ha ta mooi tước la lêy.

T’coóh Nguyễn Hữu Hồng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, nắc đợ văn hoá âng đhanuôr cóh pazêng zr’lụ miền ơy bhrợ t’váih c’rơ t’pấh ta mooi, rau la lay âng bh’rợ Homestay cóh Quảng Bình. Ting cơnh t’coóh Hồng, pazêng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh cơnh bh’rợ bhrợ líp, taanh lái, bhươl cr’noon bánh tráng, bhươl cr’noon zêệ bhrợ buáh a rong vêy ta bhrợ cớ, xay p’cắh rau chr’nắp pr’hay văn hoá la lay: “Xang bêl vêy chính sách pa dưr du lịch âng tỉnh đhanuôr nắc ơy tr’xăl cr’noọ, tơợ đêếc đhanuôr nắc bhrợ têng bh’rợ đoọng ha ta mooi du lịch. Tơợ đêếc đhanuôr vêy thu nhập nhâm mâng, đhanuôr bhui har pa bhlâng. Chr’hoong p’too moon pazêng ngành crêê tứoc t’bhlâng xay moon ooy pr’ắt bh’rợ liêm crêê, văn hoá liêm pr’hay. Chr’nắp bhlâng Phong Nha nắc du lịch cóh m’pâng bhươl cr’noon, tu cơnh đêếc xa nay ooy môi trường nắc vêy chr’hoong k’rang bấc bhlâng.”

T’coóh Đặng Đông Hà, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Quảng Bình xay moon, du lịch bhươl cr’noon nắc bhrợ ha apêê pr’zớc bơơn chêếc lêy n’năl ooy đhăm k’tiếc lâng acoon manuýh Quảng Bình grơơ nhool cóh c’xêê c’moo zâl arọp a bhuy, liêm crêê cóh c’xêê c’moo têêm ngăn. Lấh ooy c’rơ nắc du lịch boọng gớp, du lịch bhươl cr’noon cóh Quảng Bình xoọc k’đơơng bấc pa bhlâng ta mooi tước ắt. Chính quyền vel đong zúp zooi pr’loọng đong bhrợ têng homestay, Farstay zập pr’loọng đong tơợ 25- 30 ức đồng. Tước ooy hân noo bha lâng âng hân noo duy lịch, zập pr’loọng đong bhrợ têng bh’rợ du lịch n’nâu bơơn pay pa chô tơợ 20- 30 ức đồng cóh muy c’xêê. Ting cơnh t’coóh Đặng Đông Hà, nâu doo nắc ngành công nghiệp doọ vêy g’dzoóc, tu cơnh đêếc nắc tỉnh t’bhlâng pa dưr du lịch dưr váih ngành kinh tế bha lâng: “Pa dưr dal c’năl liêm choom âng xã hội ooy bh’rợ du lịch. Azi ta luôn xay bhrợ lâng bấc bh’rợ cơnh xay moon, xay p’cắh đơ rau chr’nắp pr’hay âng vel đong, pr’ắt bh’rợ liêm pr’hay, déh hơnh ta mooi. T’bhlâng zập cha nắc đhanuôr nắc dưr váih manuýh đương prá xay liêm pr’hay lâng ta mooi. Pa dưr pazêng rau chr’nắp ooy văn hoá, lịch sử, bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng ty đanh, đoọng pa têết du lịch đăn lấh mơ lâng đhanuôr.”./.

Quảng Bình: Du lịch cộng đồng khai phá viên ngọc xanh

       Thanh Tuấn/VOV Miền Trung

Cảnh đẹp thiên nhiên ở tỉnh Quảng Bình còn hoang sơ, mộc mạc. Nhiều người ví Quảng Bình như viên kim cương xanh quý giá chưa qua mài dũa. Những năm gần đây, người dân địa phương ngoài việc trồng lúa, trồng khoai còn chăm chỉ đi học tiếng Anh để phục vụ khách du lịch. Mô hình du lịch cộng đồng như Homestay, Farmstay… đang níu chân nhiều du khách phương xa.

Trưa nắng, căn nhà gỗ 2 gian 3 chái bên cánh đồng lúa của anh Hoàng Nhật, ở xã Hưng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình rộn ràng tiếng nói cười. Trước đây, anh Nhật từng vào rừng Phong Nha tìm gỗ huê, gỗ trầm. Từ khi Phong Nha thành địa chỉ du lịch nổi tiếng, anh Nhật chuyển sang làm thợ chụp ảnh dạo. Học bồi được dăm ba câu tiếng Anh, tiếng Pháp, anh Nhật bàn với vợ vay tiền làm Homestay. Theo anh Nhật, du khách thường say đắm trước cảnh sắc thiên nhiên còn hoang sơ nơi quê mình: “Khách Tây về đây đa số đều thích ở với người dân, khách sạn, nhà nghỉ họ không thích vì ồn ào. Họ muốn hòa đồng với người dân, trải nghiệm cuộc sống dân dã nơi đây. Họ trải nghiệm việc làm nông, cày bừa hoặc chăn trâu, bò.”

Quảng Bình là tỉnh có tiềm năng rất lớn về du lịch. Nơi đây được thế giới biết đến với Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, hai lần được tổ chức UNESCO vinh danh là Di sản Thiên nhiên thế giới, hang Sơn Đoòng - hang động lớn nhất thế giới. Với hơn 400 hang động kỳ vĩ dưới lòng đất, Quảng Bình còn có nhiều điểm du lịch nổi tiếng như: chùa Non, núi Thần Đinh, vũng Chùa - đảo Yến, Khe Nước lạnh, hồ Bàu Sen, Bàu Tró…

Chị Lê Thị Bích, Giám đốc Công ty Le Mittchel ở xã Cự Nẫm, huyện Bố Trạch là một trong những người tiên phong làm du lịch cộng đồng. Từng đi nhiều nơi, chị Bích thấy không nơi đâu thiên nhiên bình dị như ở quê mình. Bình quân mỗi ngày, gia đình chị đón tiếp hàng trăm lượt khách nước ngoài đến tham quan, nghỉ dưỡng. Du khách trực tiếp ra đồng chăn vịt, gặt lúa, xay lúa với bà con. Sau buổi trải nghiệm, cả khách Tây lẫn ta nhảy ùm xuống sông quê tắm mát.

Chị Bích hướng dẫn cho nhiều bà con mở Homestay, cách đặt phòng nghỉ trên mạng và tặng bản đồ cho du khách. Theo chị, các phong tục tập quán, lễ hội dân gian của các dân tộc thiểu số như Bru - Vân Kiều, Sách, Mày, Rục và Arem...rất thích hợp để đưa vào phát triển mô hình du lịch cộng đồng:“Chúng tôi xây dựng du lịch cộng đồng với mục đích để khách du lịch tới đây không phải nhàm chán, khách được trải nghiệm, chia sẻ và khám phá để quảng bá đến các nước bạn. Ở Phong Nha rất đơn sơ, mộc mạc, cảnh sống của người dân vẫn bình thường, người đi chăn trâu, đi gặt lúa. Cảnh đẹp tự nhiên chưa bị phá vỡ bởi hệ thống du lịch hiện đại. Với ước nguyện của chúng tôi là xây dựng du lịch bền vững trong tương lai và giữ gìn môi trường.” 

Du lịch cộng đồng không chỉ nở rộ ở các xã Hưng Trạch, Sơn Trạch, Cự Nẫm… gần trung tâm Phong Nha, trái tim du lịch của Quảng Bình mà còn lan rộng ra ở xã miền núi Tân Hoá, huyện Minh Hoá, làng biển Cảnh Dương, huyện Quảng Trạch. Được sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế, bà con đã mạnh dạn vay vốn ngân hàng đầu tư Homestay. Mỗi giường ngủ, phòng nghỉ đảm bảo sạch sẽ, an toàn, phục vụ ăn uống tại chỗ cho du khách tham quan.

Ông Nguyễn Hữu Hồng, Phó Chủ tịch UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình cho biết, chính nét văn hoá của người dân từng vùng miền đã tạo nên sức hút, đặc trưng của mô hình Homestay ở Quảng Bình. Theo ông Hồng, các làng nghề truyền thống như làng nghề chằm nón, đan lưới, làng bánh tráng, làng rượu ngô được phục hồi, thể hiện bản sắc văn hoá riêng biệt: “Sau khi có chính sách phát triển du lịch của tỉnh bà con đã thay đổi được nhận thức, từ đó bà con chuyển đổi sang hoạt động phục vụ du lịch. Từ đó bà con có thu nhập ổn định, bà con rất phấn khởi. Huyện chỉ đạo các ngành liên quan tăng cường tuyên truyền về cách ứng xử, văn hóa. Đặc biệt Phong Nha là du lịch trong lòng nông thôn nên vấn đề về môi trường được huyện đặc biệt quan tâm”.

Ông Đặng Đông Hà, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Quảng Bình cho biết, du lịch cộng đồng giúp bạn bè quốc tế khám phá, hiểu biết thêm về mảnh đất và con người Quảng Bình kiên cường trong chiến tranh, thân thiện trong thời bình. Ngoài thế mạnh là du lịch hang động, du lịch cộng đồng ở Quảng Bình đang thu hút lượng lớn du khách về lưu trú. Chính quyền địa phương hỗ trợ các gia đình làm Homestay, Farmstay mỗi hộ từ 25 - 30 triệu đồng. Vào cao điểm mùa du lịch, trung bình mỗi hộ kinh doanh loại hình du lịch này, thu nhập từ 20-30 triệu đồng/ tháng. Theo ông Đặng Đông Hà, đây là ngành công nghiệp không khói nên tỉnh chủ trương phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn: “Nâng cao nhận thức của xã hội về vấn đề du lịch. Chúng tôi làm thường xuyên bằng nhiều cách tuyên truyền, vừa quảng bá hình ảnh, tự hào về địa phương, cách đối xử, ứng xử mến khách, lịch sự. Cố gắng một người dân trở thành một hướng dẫn viên thân thiện với du khách. Phát huy các giá trị về văn hoá, lịch sử, làng nghề truyền thống, để gắn du lịch gần với người dân”./.