Chợ ha bu 5 r’bhầu đồng ơy vêy tợơ 3 c’moo đâu. Chợ ặt coh m’pâng chr’hoong Tây Giang đhị vel A Grồng, chr’val A Tiêng. Pazêng ma nuyh pa câl hàng đhị đâu zêng nắc pân đil vel bhươl. Pa câl apêê bhơi rơ veh cơnh tu góc, a rong, a băng gooh, a băng t’mêê, prớ, a moọt, đác g’dớ… lâng pa câl zêng nắc 5 r’bhầu đồng. Xọoc tợơp, đhanuôr pa câl bêl 5 giờ ha bu. R’dợ, tu ma nuyh bấc  nắợctơ 7 giờ ra diu ơy pa câl đhị đâu.

        Pa căn Bh’Ling Nhoi, ặt đhị vel Agrồng, chr’val A Tiêng c’moo đâu nắc ma mông k’nặ 70 c’moo ơy, n’đhơ t’cooh đhưr ha dợ zập t’ngay a đoo cung ặt pa câl đhị chợ. A dich Bh’Ling Nhoi truih, lalăm a hay đhanuôr coh đâu căh ơy choom tr’cala tr’bhlêy, ha roo a bhoo, a‘rong vêy bơơn nắc cung đớc cha a năm, bơơn bấc nắc ta đoọng. Tợơ bele vêy chợ nâu, đhanuôr nắc ơy năl đơơng pa câl: “Acu buôn đơơng pa câl rơ veh choh coh toor đong. Rơ veh âng cu doó chếêc đươi za nươu. T’ngay tế nắc đhị chợ apêe epa câl bấc rau nộ a tứch, a đha, lệê zập rau ha dợ zêng âng đong văn lâng pa câl ting đợ clợơng. Ha dợ bhơi rơ veh, p’lêê p’coo nắc pa câl lâng chr’năp 5 r’bhầu đồng zập rau. Apêê tợơ đồng bằng đấc câl bấc bhlầng.”

        Pazêng t’ngay đăn Tết, bhiệc prá xay, tr’câl tr’bhlêy âng đhanuôr ting r’rộ r’răm lâh mơ. A moó C’Lâu Thị Giápọăt đhị chr’val Lăng guy zong a rong, a băng crâng lâng bhơi rơ véh choh toor đeong đớc pa câl đhị chợ. A moó Giáp  đoọng năl, 5 giờ đấh ra diu a moó lướt ooy ha rêê bơơn xang nắc đơơng pa câl ooy chợ. Zên bơơn tợơ pa câl đăh chợ nắc đớc câl ch’na đh’năh lơơng, câl xa nập xập đoọng ca coon: “Tợơp bhrợ chợ nắc apêê pa câl m’bứi tu căh ơy loih, apêê căh ơy năl, dzợ xợơng k’đhap. Nâu kêi zập ngai cung loih ặ, pa câl bấc rau. Apêê bh’nơơn pa câl nắc bơơn tợơ crâng lâng choh coh ha rêê, coh đong. Ha dợ rau pay tợơ xuôi đoọng pa câl nắc a zi căh năl. A zi pa câl rau bh’nơơn bơơn coh đâu năm.”

        Xọoc đâu, “chợ ha bu 5 r’bhầu đồng” xọoc nắc đhị pa đhêy dzung liêm choom bhlầng đoọng ha đhanuôr bêl tước chr’hoong da ding ca coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Vel đong cung xoọc ta bhưah cr’nọo bh’rợ chợ nâu chô ooy apêê chr’val vêy bh’nơơn bh’rợ đơơng chr’năp âng vel đong đơơng pa câl đhị chợ đâu cơnh: a pul đẳng sâm, sâm ba kích lâng apêê bh’nơơn t’naanh… Lê Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đọong năl bhiệc bhrợ pa dưr chợ 5 r’bhầu đồng zooi đhanuôr liêm buôn lâh mơ đoọngẩt’câl tr’bhlêy lâng chr’năp lâh mơ nắc zooi đhanuôr xăl cơnh cr’nọo pr’chăl đhị bhrợ têng: “Bêl chr’hoong bhrợ pa dưr zr’lụ chợ nâu, zập t’ngay đhanuôr choom đơơng zập bh’nơơn chr’noh chr’bệêt đoọng pa câl. Tợơ chợ nâu, cung ơy vêy bấc t’mooi tước lưm chr’hoong, apêê zêng tước đâu lâng xay moon dal chr’năp âng chợ nâu. Nâu đoo nắc cung muy đhị đoọng đhanuôr r’dợ bhrợ năl lâng bhiệc tr’câl tr’bhlêy pazêng bh’nơơn bh’rợ âng vel đong./.”

Quảng Nam: Độc đáo chợ 5 ngàn đồng vùng cao Tây Giang

                                                                         PV Phương Cúc

        Tại huyện miền núi cao Tây Giang, tỉnh Quảng Nam có một chợ với tên gọi “Chợ chiều 5 ngàn đồng”. Gọi là chợ 5 ngàn đồng bởi hầu như các món đồ bày tại chợ này chỉ bán với 5 ngàn đồng. Hiện, chợ bày bán đủ các loại nông sản và sản vật do người địa phương trồng hoặc hái từ trên núi mang về. Từ khi có chợ này, bà con nơi đây đã thay đổi tư duy sản xuất từ tự cung tự cấp sang trao đổi hàng hóa.

        Chợ chiều 5 ngàn đồng đã có từ 3 năm nay. Chợ nằm ở trung tâm huyện Tây Giang thuộc thôn A Grồng, xã A Tiêng. Những người bán hàng ở đây đều là phụ nữ địa phương. Mặt hàng bày bán chủ yếu là các loại rau dớn, củ sắn, măng khô, măng tươi, tiêu, ớt rừng, mật ong... và đều có giá 5 ngàn đồng. Ban đầu, người dân thường họp chợ lúc 5 giờ chiều. Dần dà, do nhu cầu mua, bán ngày càng nhiều nên từ 7 giờ sáng họ đã tập trung mua bán.

        Bà Bh’Liêng Nhoi, ở thôn Agrồng, xã A Tiêng năm nay gần 70 tuổi. Tuổi đã cao, nhưng ngày nào bà cũng có mặt ở chợ để bán hàng dù lắm hôm chỉ có vài mớ rau hay ít tiêu rừng. Bà Bh’Liêng Nhoi kể, ngày trước bà con ở đây không biết buôn bán, làm ra hạt lúa, củ sắn hay trồng được bó rau cũng chỉ để ăn, nhiều thì đem tặng nhau. Từ ngày có chợ này, người dân địa phương đã biết đưa hàng ra chợ bày bán: “Tôi thường mang rau của nhà trồng được đem đến chợ này bán. Rau của tôi không dùng bất cứ loại thuốc nào. Ngày tết thì ở chợ này họ sẽ bán thêm gà, vịt, thịt lợn, thịt bò nhưng đều của nhà nuôi và được bán theo cân nặng. Còn rau, củ, quả thì đều bán với giá 5 ngàn đồng mỗi thứ. Khách dưới đồng bằng lên đây mua rất đông.”

        Những ngày cận Tết, việc trao đổi, mua bán của bà con càng nhộn nhịp hơn. Chị C’Lâu Thị Giáp ở xã Lăng gùi xuống chục củ sắn, dăm ba cân măng rừng và vài mớ rau nhà trồng được bày bán ở chợ. Chị Giáp cho biết, 5 giờ sáng chị lên rẫy xong là đến chợ. Mỗi ngày bán hàng ở chợ chị kiếm được ít tiền tích cóp lại mua gạo, sắm vài bộ áo, quần cho con: “Mới mở chợ thì họ đi bán ít vì không quen, họ không biết, họ không bán vì ngại. Còn bây giờ nhiều người quen rồi thì đi bán cũng nhiều. Các mặt hàng trên này khác biệt là tự bà con tự làm, tự đi lấy trong rừng. Còn hàng ở dưới kia họ đem lên bán lấy ở đâu, như nào mình không biết. Còn các mặt hàng ở đây thì nguồn gốc ở đây, họ tự đi lấy.”
        Hiện nay, “chợ chiều 5 ngàn đồng" đang là điểm dừng chân thú vị cho du khách khi đặt chân tới huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Địa phương cũng đang có chủ trương nhân rộng mô hình chợ này về các xã và đưa các mặt hàng đặc sản của địa phương ra bán tại chợ này như: củ đẳng sâm, sâm ba kích và các mặt hàng mây, tre, đan lát,… Ông Lê Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, việc xây dựng chợ 5 ngàn đồng giúp người dân thuận lợi buôn bán và quan trọng hơn là giúp bà con thay đổi tư duy sản xuất:

        “Khi huyện xây dựng được khu chợ tập trung này, hàng ngày bà con đem tất cả những sản phẩm làm được của mình ra chợ này để tiêu thụ. Thông qua chợ này, cũng có nhiều du khách đến thăm huyện, họ đều ra đây và họ đều đánh giá rất cao chợ này. Đây cũng là một điểm để bà con từng bước làm quen được với việc tham gia vào trao đổi, mua bán những sản phẩm làm ra của bà con địa phương”./.