Chợ t’mêê Nam Phước, chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam ặt đăn c’lâng 1A bấc t’ngay đâu crêê ặt zâng đhị râu bing bhlai âng n’noh x’xriing. Đanh đanh đhị đâu  dưr xớc bh’nọ n’noh x’xriing, đhị tốh dưr váih bha nụ n’noh x’xriing đớc lơi prang tuần căh k’rong k’tom pa liêm, muy r’rooi r’viêng tróc boọ. Lấh đợ n’noh x’xriing dưr váih tơợ chợ, đha nuôr apêê vel đong đăn đêếc công đơơng âng n’noh x’xriing tước đâu n’toh lơi. Đha nuôr ma mông đăn chợ t’ơớh t’al moon nắc “ zr’lụ phố n’noh x’xriing”. P’căn Nguyễn Thị Dục ặt cóh thị trấn Nam Phước đoọng năl, bấc t’ngay n’nâu plêêng p’răng púih, lướt z’lấh zr’lụ chợ, nặ k’hung căh mặ p’hơơm p’hước: “Căh mặ dap moon m’mơ tấn n’đhang pa bhlâng bấc, n’noh x’xriing tơợ apêê pr’loọng đha nuôr đăn đâu dưr nặ nung k’hung k’huốch bhlâng tu cơnh đêếc apêê đoo đơơng ooy n’toh ooy chợ. R’rooi r’viêng tróc, ca pal, m’pang dưr chêếh lách, a choo, mèo c’mắp công m’pêế ooy đâu, nha nhự bhlâng. Căh năl xay moon lnag ngai. Xơợng moon đhị lơơng, đha nuôr căh đoọng n’toh n’noh x’xriing tu cơnh đêếc căh âi vêy c’lâng bh’rợ xay bhrợ.”

Trúih c’lâng bhlâng 14E, c’nặt c’lâng lướt z’lấh vel đong chr’val Quế Thọ, chr’hoong Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, apêê thùng k’độ n’noh x’xriing căh dzợ vêy đhị choom k’độ, đha nuôr m’pêế ch’đhung ni lông k’độ n’noh prang zấp ooy. P’căn Nguyễn Thị Vân ặt cóh vel Cẩm Tú, chr’val Quế Thọ đoọng năl, l’lăm a hay, Công ty môi trường k’rong muy tuần 2 chu, n’đhang đăn đâu căh bơơn lêy k’rong k’tom dzợ, tu cơnh đêếc đợ n’noh x’xriing ặt cơnh đêếc dưr bấc a năm: “L’lăm a hay, thứ 4 lâng thứ 7 apêê đoo chở đơơng nắc nâu câi căh dzợ bơơn lêy. năl t’mooh ngai nâu câi? Nắc đhị p’loọng Ủy ban chr’val công cơnh đêếc, nặ nung, r’rooi r’viêng tróc boọ. Nắc đoo căh âi lum hân noo boo pit, ha dnag tước boo pịt nắc căh ngai mặ p’hơơm.”

Đhị bêl đêếc, đhị chr’val Đại Nghĩa, chr’hoong Đại Lộc lâng chr’val Tam Xuân 2, chr’hoong Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, đha nuôr công ặt dzợ cắh tộ đoọng bh’rợ bhrợ teng dự án lò óch n’noh x’xriing. Apêê đhăm bhrợ n’nâu bơơn vel đong chơớih pay, pác zr’lụ liêm glặp xăl đoọng ha bơr zr’lụ tập k’rong n’noh x’xriing âi lấh bịng, xay bhrợ bh’rợ k’rong k’tom n’noh x’xriing n’đắh Bắc lâng n’đăh Nam âng tỉnh. N’đhơ cơnh đêếc, bêl xay bhrợ nắc lum râu căh đoọng âng đha nuôr vel đong. T’coóh Nguyễn Công Thanh, Bí thư Huyện ủy Đại Lộc đoọng năl, đhị râu căh tộ đoọng âng đha nuôr, chính quyền nắc đoọng pa đhêy bh\rợ bhrợ têng đoọng prá xay lâng đha nuôr. Đhị prá xay, đha nuôr k’đươi chính quyền, ngành chức năng, Công ty Môi trường Đô thị Quảng Nam gr’hoót bhrợ têng lò óch n’noh x’xriing căh  choom bhrợ nha nhự tước ooy lơơng: “Ủy ban nhân dân tỉnh đh’rứah lâng apêê sở, ban, ngành crêê tước pa bhlâng bấc chu, ch’mêệt lêy, bhrợ bhr’lậ bấc chu đhị bhrợ lò óch n’noh x’xriing, đh’rứah bhrợ têng pa họp đha nuôr, lướt tước đhị apêê lò óch n’noh x’xriing. Đha nuôr mr’cơnh loom, xang n’nắc tơợp bhrợ têng công pa bhrợ liêm choom.”

T’coóh Chung Thành Đông, Giám đốc Công ty Môi trường Đô thị tỉnh Quảng Nam đoọng năl, đợ n’noh x’xriing ặt bấc ting t’ngay dâng 1000tấn/t’ngay. T’mêê đâu, đha nuôr chr’val Tam Nghĩa, chr’hoong Núi Thành cha groong căh đoọng xe n’toh n’noh x’xriing ooy bha nụ k’rong bhrợ ha bh’rợ xay bhrợ n’noh x’xriing bh’nhăn zr’năh k’đháp: “Nâu câi căh năl cơnh bhrợ, đơơng ooy zr’lụ k’rong k’tập Đại Hiệp nắc la lấh bịng bhlai. Nâu câi nắc muy choom k’rong m’bứi toor zr’lụ thị trấn Vĩnh Điện a năm. Đơơng ooy Duy Xuyên nắc cắh choom đơơng âng dzợ. K’đoong luôn. Nâu câi nắc t’mêê bhrợ bhiệc lâng chr’hoong Núi Thành đoọng bơơn thr’thuông đhị Tam Xuân 2 vêy choom n’toh m’bứi. Đhêêng cơnh chr’hoong Thăng Bình nắc apêê đoo k’rong đớc 1 đhị.”./.

Quảng Nam: Rác tràn ngập từ đồng bằng lên miền núi

PV Hoài Nam/ VOV- miền Trung

Hàng trăm tấn rác thải đang tồn đọng tại các khu dân cư ở tỉnh Quảng Nam. Lượng rác tăng lên hàng ngày khi mà khu chôn lấp rác thải tại xã Đại Hiệp, huyện Đại Lộc đã đầy; khu chứa và xử lý rác thải tại xã Tam Xuân 2, huyện Núi Thành thì bị người dân ngăn cản không cho xe chở rác vào. Việc triển khai xây dựng khu xử lý rác mới đang bị người dân địa phương phản đối. Chính quyền, ngành chức năng và đơn vị thu gom, xử lý rác ở tỉnh Quảng Nam đang “tiến thoái lưỡng nan” chưa biết xử lý bằng cách nào.

Chợ mới Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam nằm cạnh Quốc lộ 1A mấy hôm nay ngập ngụa rác thải. Thi thoảng chỗ này ùn lên đống rác, chỗ kia lượng rác ứ đọng cả tuần không thu gom, ruồi nhặng bu đầy. Ngoài lượng lớn rác thải tuồn ra từ chợ, người dân các địa phương lân cận cũng chở rác đến đây đổ. Người dân sống xung quanh chợ ngán ngẩm gọi đây là “khu phố rác”. Bà Nguyễn Thị Dục ở thị trấn Nam Phước cho biết, mấy hôm nay trời nắng nóng, đi ngang qua khu vực chợ, mùi rác thải hôi thối bốc lên rất khó chịu: “Mình không thể tính được bao nhiêu tấn nhưng rất là nhiều, rác từ các hộ dân xung quanh đây hôi thối quá nên họ đem ra chợ đổ. Ruồi bọ, dòi, xác chết súc vật cũng đem đến đây đổ, ghê lắm. Không biết kêu ở đâu. Nghe nói các nơi người dân không cho đổ rác nên chưa có biện pháp xử lý.”

Dọc tuyến Quốc lộ 14E, đoạn qua địa bàn xã Quế Thọ, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, các thùng đựng rác không còn chỗ chứa, người dân vứt lăn lóc các túi ni lông đựng rác ra môi trường. Bà Nguyễn Thị Vân ở thôn Cẩm Tú, xã Quế Thọ cho biết, trước đây, Công ty môi trường thu gom mỗi tuần 2 lần, nhưng gần đây không thấy gom rác nữa nên lượng rác ùn ứ càng nhiều: “Trước đây thứ 4 và thứ 7 họ chở mà chừ không thấy chở. Biết hỏi ai chừ? Ngay trước Ủy ban xã mà hôi lắm, ruồi nhiều. Đó là chưa gặp mùa mưa chớ đến mùa mưa mà như ri thì chịu không nổi.”

Trong khi đó, tại xã Đại Nghĩa, huyện Đại Lộc và xã Tam Xuân 2, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, người dân vẫn tiếp tục phản đối việc thi công dự án lò đốt rác. Các vị trí này được địa phương lựa chọn, phân vùng hợp lý thay cho hai khu chôn lấp rác thải đã đầy, giải quyết thu gom xử lý rác phía Bắc và phía Nam của tỉnh. Thế nhưng, khi triển khai xây dựng thì gặp phải sự phản đối  của người dân địa phương. Ông Nguyễn Công Thanh, Bí thư Huyện ủy Đại Lộc cho biết, trước sự phản đối của người dân, chính quyền cho tạm dừng việc thi công để đối thoại với người dân địa phương. Qua đối thoại, bà con yêu cầu chính quyền, ngành chức năng, Công ty Môi trường Đô thị Quảng Nam cam kết xây dựng lò đốt rác không ảnh hưởng đến môi trường: “Ủy ban nhân dân tỉnh cùng các sở, ban, ngành liên quan họp rất nhiều lần, khảo sát thực tế, điều chỉnh nhiều lần vị trí xây lò đốt rác, đồng thời tổ chức họp nhân dân, đi thực tế tại các lò đốt rác. Nhân dân đồng tình, sau đó ngày khởi công cũng rất tốt đẹp.”

Ông Chung Thành Đông, Giám đốc Công ty Môi trường Đô thị tỉnh Quảng Nam cho biết, lượng rác ùn ứ mỗi ngày khoảng 1.000 tấn. Mới đây, người dân xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành ngăn cản không cho xe đổ rác vào bãi tập kết khiến cho việc xử lý rác càng thêm khó khăn: “Bây giờ bế tắc, chở lên khu chôn lấp Đại Hiệp thì đã quá tải. Bây giờ chỉ gom được một ít quanh khu vực thị trấn Vĩnh Điện thôi. Chớ còn Duy Xuyên mà chở lên thì không được nữa. Tắc nghẽn luôn. Bây giờ mới làm việc với huyện Núi Thành để thông được chỗ Tam Xuân 2 mới đổ được ít. Riêng huyện Thăng Bình thì họ tập kết tạm lại 1 điểm”./.

Xe chở rác nằm chờ do không chở được rác đến khu xử lý