Lâh 2 c’xêê dáp tợơ bêl zr’lụ đớc x’xriing đhị chr’val Tam Xuân 2, chr’hoong Núi Thành, tỉnh Quảng Nam căh dzợ đoọng t’moọt n’toh n’noh tu đhanuôr vel đong căh đoọng xe moọt n’toh ooy zr’lụ k’rong đớc, k’zệt r’bhầu tấn n’noh ta đớc g’bọ zập ooy. Đhị chr’val biển Bình Minh, chr’hoong Thăng Bình, n’noh x’xriing vaih nắc rau căh choom ha vil cơnh lâng chính quyền lâng đhanuôr vel đong. K’dâng zập t’ngay, coh vel đong chr’val dưr vaih lâh 3 tấn n’noh x’xriing. Coh đếêc, bấc bhlầng n’noh căh choom bil coh dứp k’tiếc cơnh pr’đươi nhựa, chr’đhung nilon. Xọoc đâu, đợ n’noh ta đớc g’bọ đhị apêê vel bhươl bấc tước lâh 200 tấn. Xọoc bêl chếêc lêy c’lâng bhrợ têng liêm choom bhlầng đoọng pa xiêr đợ n’noh, apêê đoàn thể đhị chr’val Bình Minh pa zay ting moọt bhrợ liêm choom ơy t’pâh apêê a đhi a moó k’xách chr’đhung lướt chợ. Pa căn Đinh Thị Liễu ặt Tổ 3, vel Hòa Bình, chr’val Bình Minh, chr’hoong Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam đọong năl: “Lalăm a hay lướt chợ pay chr’đhung ni lông chô tước đong, n’toh lơi  xiu năc a cu vất lơi nilon, căh liêm choom đoọng ha môi trường liêm sạch. Nâu kêi, vêy chr’đhung lướt chợ câl pr’đươi, bêl pay bhơi rơ veh nắc a cu dzợ choom đươi chr’đhung n’nặc bấc chu. Ha dang căh dzợ đoọng đươi dua chr’đhung nắc a cu chăp hơnh bhlầng.”

        Đhơ cơnh đếêc, đoọng xăl cơnh đươi dua căh dzợ dua nilong coh đhanuôr nắc rau căh vêy buôn. Pa bhlầng nắc cơnh lâng apêê pr’loọng đong ch’ngai chợ, lươt chợ lâng xe máy căh cợ xe đạp. T’cooh Lê Xuân Tới, Phó Chủ tịch UBND chr’val Bình Minh, chr’hoong Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam đọong năl, bhiệc xay moon đoọng ha đhanuôr pa xiêr đươi dua chr’đhung nilon lâng pr’đươi nhựa đươi dua 1 chu bơơn xay bhrợ zập c’moo zập c’moo ha dợ đợ ma nuyh ting bhrợ têng căh vêy bấc. G’luh nâu, UBND chr’val quyết định pay zên mơ 39 ức đồng đoọng câl 400 bệê k’xách, 800 hộp đớc ch’na lâng nhựa đợi dua bấc cho đoọng ha đhanuôr. Ting cơnh t’cooh Lê Xuân Tới, UBND chr’val ta luôn xay moon đhị hệ thống loa truyền thanh âng chr’val t’đang đhanuôr ting pâh bhrợ têng, pa zưm têy zư lêy môi trường: “Pr’chăp âng vel đong pa zay coh cr’chăl nâu nắc crêê tước đhanuôr, pa zay pa xiêr 30% đợ ma nuyh đươi dua chr’đhung nilon bêl lướt chợ. Tu xọoc đâu, coh vel đong chr’val Bình Minh vêy mơ lâh 200 khối n’noh x’xriing, ha dang pa xiêr 30% nắc nắc bơơn xiêr 60 tấn n’noh x’xriing tợơ chr’đhung nilon. Đhanuôr cung ơy năl, bêl lướt chợ câl rau k’tứi nắc đơơng hộp nhựa đoọng đớc.”

         Xọoc đâu, zập t’ngay đợ n’noh ta lơi dưr vaih coh vel đong tỉnh Quảng Nam lâh 1.120 tấn. Coh đếêc, đhr’năng k’rong n’noh ơy m’pâng. 2 đô thị ga mắc nắc thành phố Tam Kỳ lâng Hội An, đợ n’noh ơy k’rong pay bơơn tợơ 88 tước 95%, coh đếêc đhị zr’lụ vel bhươllâng da ding ca coong nắc bơơn 35 tước 42%. Tợơ tợơp c’xêê 10 tước đâu, ting bhrợ têng apêê g’luh k’đươi bhrợ âng UBND tỉnh Quảng Nam, bấc vel đong đhị apêê chr’hoong Thăng Bình, Duy Xuyên, Tiên Phước pa zay xay moon đoọng ha đhanuôr “k’xach chr’đhung lướt chợ”. Chr’val Duy Phước, chr’hoong Duy Xuyên xay moon bh’rợ “Moon căh lâng chr’đhung nilon lâng n’noh nhựa đươi dua muy chu” lâng rau ting pâh âng k’ha riêng hội viên đhanuôr, pân đil. 270 bệê k’xach liêm choom lâng môi trường đh’rưah lâng hộp nhựa, 270 bệê chai thủy tinh đớc đác âm đoọng ha ma nuyh đươi dua. Thị xã Điện Bàn đoọng bha ar xay moon đhanuôr năl đăh pa xiêr n’noh nhựa, t’đang apêê tr’câl tr’bhlêy, đhanuôr đươi dua sách báo, a xậ prí xăl chr’đhung nilon bêl lướt chợ. Chr’hoong Tiên Phước pa choom đoọng ha đhanuôr pa liêm n’noh đhị đớc g’bọ, đớc crêê đhị ta đớc g’đéch đhr’năng nha nhự. Cán bộ công chức bhrợ xr’mil, căh vêy đươi dua pr’đươi nhựa đươi dua 1 chu, t’pâh đhanuôr đươi dua apêê pr’đươi choom bhrợ t’vaih rau lơơng, đươi k’xach đoọng lướt chợ, oó pay đươi nilon chô ooy đong… Pa căn Trương Thị Lộc, Chủ tịch Hội Liên hiệp pân đil tỉnh Quảng Nam đọong năl: “Bêl apêê vel đong k’nong n’noh zih nắc cơnh chr’hoong Tiên Phước pa choom a đhi a moó ra pặ n’noh đhị ta đớc. N’noh choom bhrợ phân bón nắc pêch boọng đoọng choh n’loong t’viêng. N’noh griing căh choom bil nắc đớc ra pặ coh bhươn đong. Tọ nhựa nắc đớc k’rong pa câl phế liệu. Bấc vel đong căh muy vêy chr’đhung nhựa nắc xăl lâng k’xach taanh lâng c’rê. Pa bhlầng nắc Hội An nâu kêi nắc xăl tôm lâng bha ar lứch.”

        Bh’cộ Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Quảng Nam đọong năl, bhrợ têng cơnh t’mêê đâu a hay nắc ơy xiêr mơ 40% đợ n’noh pa gluh ooy môi trường./.

Quảng Nam: Phụ nữ xách giỏ đi chợ để giảm rác thải

                                         PV Hoài Nam

        Trước tình trạng rác thải ùn ức khắp nơi do người dân chặn xe chở rác vào bãi chôn lấp, những ngày qua, các cấp hội phụ nữ ở tỉnh Quảng Nam tích cực vận động chị em mang giỏ xách đi chợ thay vì sử dụng túi ni lông. Phong trào lập tức thu hút đông đảo phụ nữ tham gia, góp phần giảm gánh nặng trong xử lý rác thải ở các địa phương.

         Hơn 2 tháng kể từ khi bãi rác ở xã Tam Xuân 2, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam không tiếp nhận rác do người dân địa phương ngăn cản xe chở rác vào bãi tập kết, hàng chục ngàn tấn rác ùn ứ khắp nơi. Tại xã biển Bình Minh, huyện Thăng Bình, rác thải trở thành nỗi ám ảnh đối với chính quyền và người dân địa phương. Trung bình mỗi ngày, trên địa bàn xã phát sinh khoảng 3 tấn rác thải. Trong đó, phần lớn là rác thải khó phân hủy như đồ nhựa, túi ni lông. Hiện, lượng rác ùn ứ tại các thôn lên đến hơn 200 tấn. Trong lúc chưa tìm ra giải pháp hữu hiệu để giảm lượng rác thải, các hội đoàn thể ở xã Bình Minh tích cực vào cuộc vận động chị em xách giỏ đi chợ mua đồ. Bà Đinh Thị Liễu ở Tổ 3, thôn Hòa Bình, xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Trước đây tui đi chợ đem bao ni lông về đến nhà đổ cá ra là tui vứt, không thể bảo đảm được môi trường sạch sẽ. Bây giờ có túi xách tui đi chợ mua đồ về dùng, khi đổ rau ra là tui có thể dùng lại nhiều lần như vậy. Nếu như cấm sử dụng túi ni lông là tui hoan nghênh.”

         Tuy nhiên, để thay đổi thói quen sử dụng túi ni lông trong dân không phải dễ. Nhất là đối với những hộ gia đình ở xa chợ, đi chợ bằng xe máy hoặc xe đạp. Ông Lê Xuân Tới, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam cho biết, việc tuyên truyền người dân hạn chế sử dụng túi ni lông và đồ nhựa dùng 1 lần được triển khai hằng năm nhưng số người ủng hộ không cao. Lần này, UBND xã quyết định trích nguồn kinh phí khoảng 30 triệu đồng để mua 400 giỏ xách, 800 hộp đựng thực phẩm bằng nhựa dùng nhiều lần cấp phát cho người dân. Theo ông Lê Xuân Tới, UBND xã liên tục tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh của xã kêu gọi người dân hưởng ứng, chung tay bảo vệ môi trường: “Suy nghĩ của địa phương cố gắng trong giai đoạn này tác động đến người dân, cố gắng hạn chế 30% số lượng sử dụng bao ni lông người dân đi chợ. Vì hiện nay trên địa bàn xã Bình Minh có khoảng hơn 200 khối rác tồn dư, nếu giảm được 30% thì giảm được 60 tấn rác thải từ bao ni lông. Nhân dân cũng có phần ý thức được, trong lúc đi chợ mua những vật dụng nhỏ thì bà con sử dụng hộp nhựa để đựng.”

       Hiện trung bình mỗi ngày, lượng rác thải và chất thải rắn phát sinh trên địa bàn tỉnh Quảng Nam hơn 1.120 tấn. Trong khi đó, năng lực thu gom, xử lý khoảng hơn một nửa. 2 đô thị lớn là thành phố Tam Kỳ và Hội An, tỷ lệ thu gom rác thải đạt từ 88 đến 95%, trong khi khu vực nông thôn và miền núi chỉ đạt 35 đến 42%. Từ đầu tháng 10 đến nay, hưởng ứng đợt phát động của UBND tỉnh Quảng Nam, nhiều địa phương ở các huyện Thăng Bình, Duy Xuyên, Tiên Phước tích cực tuyên truyền người dân “xách giỏ đi chợ”. Xã Duy Phước, huyện Duy Xuyên triển khai chương trình “Nói không với túi nilon và rác thải nhựa chỉ dùng một lần” với sự tham gia của hàng trăm hội viên nông dân, phụ nữ. 270 chiếc túi xách thân thiện với môi trường cùng nhiều bộ hộp nhựa, 270 chiếc bình thủy tinh đựng nước uống được cấp phát đến người tiêu dùng. Thị xã Điện Bàn phát tờ rơi tuyên truyền người dân về giảm thiểu rác thải nhựa, kêu gọi chị em tiểu thương, người dân địa phương sử dụng sách báo, lá chuối thay thế túi nilon khi ra chợ. Huyện Tiên Phước hướng dẫn người dân xử lý rác tại nguồn, để đúng nơi quy định tránh gây ô nhiễm. Cán bộ công chức làm gương, không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, khuyến khích người dân sử dụng các sản phẩm có thể tái chế, dùng giỏ xách để đi chợ, không mang túi nilon về nhà….Bà Trương Thị Lộc, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Quảng Nam cho biết: “Khi mà các địa phương chậm thu gom rác thì như huyện Tiên Phước hướng dẫn chị em phân loại rác tại nguồn. Rác có thể làm phân bón được thì đào hố để trồng cây xanh. Rác thải cứng không tiêu hủy được thì có thể sắp xếp ra sau vườn. Chai nhựa cái nào thu phế liệu được thì tận dụng. Phát động gắn thêm bây giờ mang túi đi chợ. Nhiều địa phương không chỉ có túi nhựa mà thay thế bằng giỏ đan. Đặc biệt Hội An bây giờ thay thế túi gói quà bằng túi giấy hết rồi.”

         Lãnh đạo Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Quảng Nam cho biết, với cách làm như vừa qua đã giảm được khoảng 40% lượng rác thải ra môi trường./.