Zr’lụ da ding ca coong tỉnh Quảng Nam năc vel đong ăt ma mông đanh tơợ a hay âng đha nuôr apêê acoon coh Cơ Tu, Cor, Giẻ Triêng, Xơ Đăng. Zr’lụ n’nâu đhăm k’tiêc k’đhap, bâc da ding ca coong, ta luôn ăt zâng lâng râu tr’xăl âng plêêng k’tiêc, đợ pr’loọng đha rựt, đăn đha rưt dzớ bâc. Bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng k’tiêc k’ruung pa xiêr dha rưt nhâm mâng lâng Bh’rơ xa nay pa dưr vel bhươl t’mêê bơơn lêy năc pr’đơợ pa dưrr ha zr’lụ da ding ca coong tỉnh Quảng Nam. 5 c’moo ha nua, Trung ương, tỉnh âi k’rong bhrợ ooy zr’lụ n’nâu lâh 8.200 tỷ đồng. T’cooh Đinh Xuân Việt coh chr’val Trà Đốc, chr’hoong Bắc TTrà My, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, vel đong ăt đăn đhị Thủy điện Sông Tranh 2. Đhị đâu ta luôn ăt zâng râu đh’âr âng k’tiêc, pr’ăt tr’mông đha nuôr dzợ bâc râu zr’năh k’đhap. Pr’loọng đong t’cooh ăt đhị zr’lụ hr’lang hr’câh, bơơn Nhà nước zooi đoọng 55 ưc đồng pa tơơi chô ăt đhị đhăm t’mêê coh zr’lụ dal lâh, veye k’tiêc pa bhrợ, liêm buôn đoọng ha bh’năn băn rơơi, choh keo, tr’xin z’lâh đha rưt: “Nâu câi lêy đong xang yêm têêm ă, k’tiêc liêm clung, pr’đơợ ca coon a chau học hành, c’lâng c’tôch lươt buôn lâh. A cu ăt đăn c’lâng tu cơnh đêêc bhrợ cha, pa câl công buôn lâh.”

C’moo 2016, Tỉnh ủy Quảng Nam  xră bhrợ Nghị quyết n’đăh pa dưr tr’mông tr’meh – pr’ăt tr’nơt da ding ca coong p’têệt lâng xơợng bhrợ muy bơr dự án ga măc n’đăh Tây. Coh đêêc k’rong xơợng bhrợ bh’rợ quy hoạch, ra pặ, yêm teêm đha nuôr zr’lụ acoon côh lâng da ding ca coong. Ngân sách tỉnh ra pă đọong lâh 285 tỷ đồng đoọng xơợng bhrợ, ra pặ, yêm têêm đha nuôr ăt ma mông ha lâh 4.300 pr’loọng. Bh’rợ t’đui đoọng ra pă zên zooi đoọng bh’rợ tr’nêng, bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng, pa dưr râu pa chô, k’rong bhrợ pa dur apêê bh’rợ hạ tầng đhị zr’lụ da ding ca coong lâng đha nuôr acoon côh âi bhrợ t’vaih bâc râu tr’xăl coh pr’ăt tr’mông lâng bhrợ têng âng đha nuôr acoon coh. T’cooh Đỗ Tài, Bí thư Huyện ủy Đông Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, đợ pr’loọng đong xay moon z’lâh đha rựt, vêy ting pâh dự án, vêy pr’đơợ ooy c’rơ pa bhrợ ta têng năc vel đong vêy zooi đoọng pr’đơợ bhrợ cha; zooi đoọng apêê m\ma vêy đhr’năng bh’nơơn dal lâng crêê c’lâng âng chr’hoong: “5 c’moo a hay, vel đong vêy k’noọ 50% đợ pr’loọng đha rựt. Tươc x’ria c’moo 2018, xay moon cớ, đợ apêêê n’nâu âi xiêr dzợ 29% pr’loọng đha rựt ting quy định pr’loọng đha rựt bâc n’đăh. Nâu đoo choom moon năc râu t’bhlâng ga măc, coh pr’đơợ zooi đoọng âng tỉnh, t’bhlâng âng Đảng bộ, chính quyền lâng đha nuôr chr’hoong Đông Giang bâc cơnh, đhị k’rong pa dưr bh’rợ tr’nêng, pa dưr dal pa chô ha đha nuôr.”

N’dhơ cơnh đêếc, zr’lụ da ding ca coong tỉnh Quảng Nam công dzợ cr’chăl ch’ngai t’piing lâng zr’lụ đồng bằng. 6 chr’hoong da ding ca coong cơnh lâng 48 vel pa bhlâng zr’năh k’đhap âng 47 chr’val zr’lụ II lâng 12 chr’val zr’lụ I dzợ đha rưt, xoọc đươi dua apêê bh’rợ xa nay, chính sách zooi đoọng âng Trung ương, bh’rợ tr’xăl ngành nghề, bh’rợ tr’nêng dzợ bâc râu căh liêm choom; muy bơr nga đha nuôr acoon coh dzợ đương kia, g’nưm ooy chính sách zooi đoọng âng Nhà nước. Pr’đươi pr’dua xoọc dzợ k’noọ 4.100 pr’loọng đha nuôr acoon côh căh vêy k’tiêc ăt; lâh 2.700 pr’loọng căh vêy k’tiêc pa bhrợ, căh zâp đac đươi dua; k’rơ bhâu pr’loọng kiêng vêy đhị ặt ma mông bhrợ têng đanh mâng, yêm têêm pr’ăt tr’moong. 5 cmoo tươc, tỉnh Quảng Nam t’bhlâng pa xiêr đha rưt xiêr dzợ n’dup 10%, pa chô bình quân muy cha năc bơơn 28 ức đồng/c’moo. T’cooh Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl, vel đong xoọc k’rong bhrợ pa dưrr cơ sở hạ tầng, pa bhlâng năc c’lâng c’tôch vel bhươl bhrợ t’vaih râu p’têêt pa zum  vel đong đha nuôr ăt ma mông, p’têêt pa zum bh’rợ tr’nêng lâng đươi dua bh’nơơn bh’rợ ângd dha nuôr: “Quảng Nam vêy 5 c’năt c’lâng dap tơợ n’đăh Bắc tước Nam p’têêt pa zum zr’lụ đồng bằng truih biển lâng zr’lụ da ding ca coong. Coh đêêc vêy đợ c’năt c’lâng lươt z’lâh cửa khẩu. Nâu đoo năc đợ c’năt c’lâng bha lâng choom k’rong bhrợ lâng apêê pr\đơợ âng Trung ương lâng vel đong. Bơơn năl, Chính phủ công vêy vaih bh’rợ xa nay cr’nọo cr’niêng g’luh 3 n’đăh pa dưr da ding ca coong, zr’lụ đha nuôr acoon coh. Bele Chính phủ xră bhrợ bh’rợ xa nay n’nâu tỉnh Quảng Nam công choom pa chăp ch’mêêt lêy đoọng choom bhrợ pa ghit lâng apêê cơ chế, chính sách liêm glặp./.”

Quảng Nam nỗ lực giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số

PV Hoài Nam

       5 năm qua, bình quân mỗi năm, tỉnh Quảng Nam giảm hơn 5% số hộ nghèo. Trong đó, tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm 6,5%/năm, thu nhập bình quân quân đầu người khu vực này đạt 16 triệu đồng/ năm. Đây là nỗ lực rất lớn của địa phương có hơn 130.000 người là đồng bào các dân tộc thiểu số.

        Vùng miền núi tỉnh Quảng Nam là địa bàn cư trú từ lâu đời của đồng bào các dân tộc thiểu số Cơ Tu, Cor, Giẻ triêng, Xơ đăng. Vùng này địa hình phức tạp, núi non hiểm trở, chia cắt, thường xuyên chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn cao.Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và Chương trình xây dựng nông thôn mới được xem là cú huých thúc đẩy khu vực miền núi tỉnh Quảng Nam phát triển. 5 năm qua, Trung ương, tỉnh đã đầu tư vào khu vực này hơn 8.200 tỷ đồng. Ông Đinh Xuân Việt ở xã Trà Đốc, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam cho biết, địa phương nằm cạnh Thủy điện Sông Tranh 2. Nơi đây thường xuyên chịu tác động của các trận động đất, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Gia đình ông nằm trong vùng sạt lở, được Nhà nước hỗ trợ 55 triệu đồng di dời, tái định cư ở khu vực cao hơn, có đất sản xuất, thuận lợi cho việc chăn nuôi, trồng keo, từng bước thoát nghèo: “Chừ thấy nhà cửa an toàn rồi, đất bằng phẳng, điều kiện con cái học hành, đường sá dễ đi hơn. Mình ở gần đường nên làm ăn, buôn bán dễ hơn.”

        Năm 2016, Tỉnh ủy Quảng Nam ban hành Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội miền núi gắn với định hướng thực hiện một số dự án lớn phía Tây. Trong đó tập trung thực hiện công tác quy hoạch, bố trí, sắp xếp, ổn định dân cư vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Ngân sách tỉnh bố trí hơn 285 tỷ đồng để thực hiện sắp xếp, ổn định dân cư cho hơn 4.300 hộ. Việc ưu tiên bố trí nguồn vốn hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập, đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng tại khu vực miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số đã tạo ra nhiều đổi thay trong đời sống và sản xuất của đồng bào các dân tộc. Ông Đỗ Tài, Bí thư Huyện ủy Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, những hộ đăng ký thoát nghèo, có tham gia dự án, có điều kiện về sức lao động thì địa phương mới hỗ trợ sinh kế; hỗ trợ các loại giống có khả năng sinh lợi cao và đúng định hướng cây con của huyện: “5 năm trước, địa phương có gần 50% tỷ lệ hộ nghèo. Đến cuối năm 2018 đánh giá lại, tỷ lệ này đã giảm còn 29% hộ nghèo theo quy định hộ nghèo đa chiều. Đây có thể nói là nỗ lực lớn, trên cơ sở hỗ trợ của tỉnh, nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Đông Giang bằng nhiều cách, thông qua tập trung phát triển sản xuất, tăng thu nhập cho người dân.”

      Tuy vậy, khu vực miền núi tỉnh Quảng Nam vẫn còn khoảng cách khá xa so với vùng đồng bằng. 6 huyện vùng cao với 48 thôn vùng đặc biệt khó khăn thuộc 47 xã khu vực II và 12 xã khu vực I còn nghèo, đang thụ hưởng các chương trình, chính sách hỗ trợ của Trung ương. Việc chuyển đổi cơ cấu ngành nghề, sản xuất còn nhiều lúng túng; một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn trông chờ, ỷ lại vào chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Địa phương hiện còn gần 4.100 hộ dân tộc thiểu số thiếu đất ở; hơn 2.700 hộ thiếu đất sản xuất, thiếu nước sinh hoạt; hàng ngàn hộ cần thực hiện định canh, định cư ổn định cuộc sống. 5 năm tới, tỉnh Quảng Nam phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10%, thu nhập bình quân đầu người đạt 28 triệu đồng/năm. Ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, địa phương đang tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng, nhất là giao thông nông thôn tạo sự liên kết địa bàn dân cư, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của đồng bào: “Quảng Nam có 5 tuyến đường tính từ phía Bắc đến phía Nam kết nối khu vực đồng bằng ven biển với khu vực miền núi. Trong đó có những tuyến đường đi qua cửa khẩu. Đây là những tuyến đường huyết mạch cần phải tập trung đầu tư bằng các nguồn lực của Trung ương và địa phương. Được biết, Chính phủ cũng sẽ có Chương trình mục tiêu thứ 3 về phát triển miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Khi Chính phủ ban hành Chương trình này thì tỉnh Quảng Nam cũng cần nghiên cứu để cụ thể hóa bằng các cơ chế, chính sách phù hợp./.”