Chr’val Ma Cooih, nắc muy cóh pazêng vel đong vêy đhăm crâng ga mắc lâng vêy đhr’năng roóh crâng bấc lấh bhlâng lâng lấh 18 r’bhâu héc ta. Tơợ c’xêê tước c’xêê 9 nắc cr’chăl đhanuôr vel đong col keo, xang n’nắc óch bhơi đoọng chóh t’nơơm t’mêê, đhr’năng roóh crâng bấc pa bhlâng. T’coóh Lê Minh Tuấn, Chủ tịch UBND chr’val Ma Coóih, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon, đoọng đơớh loon zâl cha groong roóh crâng cóh hân noo xơớt goóh c’moo đâu, UBND chr’val ơy bhrợ pa dưr c’bhúh zư lêy crâng; ký gr’hoót lâng pazêng đơn vị, c’bhúh, cha nắc manuýh vêy bh’rợ crêê tước ooy crâng đoọng pa xiêr k’rơ lấh mơ đhr’năng roóh crâng: “Hân noo n’nâu nắc xoọc tước ooy g’lúh p’răng puýh pa bhlâng, apêê lực lượng công pazum đh’rứah nhâm mâng, ta luôn đương ch’mêết lêy công cơnh t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ lướt ch’mêết lêy. Ha dang bơơn lêy nắc đơớh loon xay moon ooy vel đong, apêê cơ quan chức năng pazum têy ting bhrợ têng. Xoọc đâu, chr’val công ơy đoọng apêê t’coóh xa nay đương xay moon zâl cha groong roóh crâng.”

Tơợ tr’nơớp c’moo tước nâu cơy, apêê chr’hoong Đông Giang, Tây Giang, tỉnh Quảng Nam doọ ơy váih g’lúh roóh crâng ga mắc han đoo. Ting cơnh t’coóh Đinh Việt Khánh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm apêê chr’hoong Đông Giang – Tây Giang, rau tu bha lâng âng bh’rợ roóh crâng nắc tu đhanuôr cắh lêy ghít bêl đươi óih cóh crâng. Đơn vị ơy t’bhlâng bhrợ têng bh’rợ xay moon, p’too pa choom, pa dưr dal c’năl âng đhanuôr ooy bh’rợ zâl cha groong roóh crâng. Cóh cr’chăl n’nâu, đơn vị t’bhlâng ch’mêết lêy, clặ cr’lặ xay moon roóh crâng. T’coóh Đinh Việt Khánh xay moon, đơn vị ơy đoọng manuýh, pr’đươi zâl cha groong roóh crâng ting cơnh xa nay 4 đhị đêếc, nhâm mâng zâl cha groong lâng đơớh t’pắt ha dang dưr váih roóh crâng: “Bêl váih roóh crâng nắc cóh apêê vel đong ơy bhrợ t’váih Ban đương k’đhơợng xay zâl cha groong roóh crâng lâng cóh chr’hoong công ơy bhrợ t’váih Ban zâl cha groong roóh crâng. Ha dang dưr váih roóh crâng nắc vel đong k’rong pazêng manuýh. Cóh chr’hoong nắc k’dua công an, quân đội lâng pazêng apêê ngành. Ooy vel đong nắc k’dua pazêng đhanuôr, cóh đêếc vêy dân quân, cắh cậ công an đoọng đơớh loon t’pắt óih cóh cr’chăl n’nắc.”

Tỉnh Quảng Nam xoọc vêy lấh 200 r’bhâu héc ta k’tiếc crâng pa bhrợ, bấc bhlâng nắc crâng chóh n’loong keo, muy rau chr’nóh buôn pa bhlâng u roóh. T’coóh Phan Tuấn, Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam xay moon, ngành Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam ơy k’rong bấc rau pr’đươi cơnh: xe t’pắt roóh crâng, máy bơm đác, cưa xăng, pazêng rau pr’đươi ch’mêết lêy xay moon đhr’năng roóh crâng. Chính quyền pazêng vel đong ta đang moon đhanuôr ký gr’hoót cắh choom đơơng âng óih ooy pazêng đhăm crâng vêy đhr’năng váih roóh crâng k’rơ. Ting cơnh t’coóh Phan Tuấn, tỉnh Quảng Nam ơy bhrợ têng pr’đươi xay moon đớc đhr’năng roóh crâng lâng nhăn tín tự động: “Lâng đhr’năng cr’chăl p’răng puýh cơnh xoọc đâu, đơn vị hân đoo đươi dua câm óih nắc vêy xa nay mr’cơnh, nắc vel đong đoọng đươi. Xoọc đâu, công ơy vêy pr’đươi xay moon đớc đhr’năng roóh crâng, xa nay n’nâu cóh zập t’ngay xay moon ooy đhr’năng âng pleng k’tiếc nắc váih mơ ooy, dưr váih roóh crâng tước ooy pazêng vel đong đoọng đương ch’mêết lêy đhr’năng âng pleng k’tiếc”./.

Quảng Nam:

Tăng cường phòng, chống cháy rừng trong mùa khô

                                           PV Phương Cúc

Hiện nay, tại các tỉnh miền Trung thời tiết nắng nóng gay gắt và hanh, khô, dễ xảy ra cháy rừng. Nhiều khu rừng tại các địa phương này đang được cảnh báo cháy rừng ở cấp cực kỳ nguy hiểm. Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện về việc tăng cường các biện pháp cấp bách phòng cháy, chữa cháy rừng. Tỉnh Quảng Nam triển khai nhiều giải pháp khẩn cấp để phòng chống cháy rừng, trong đó chú trọng đầu tư phương tiện, vật dụng chữa cháy và kỹ năng tham gia chữa cháy tới từng đơn vị.

  Xã Mà Cooih, là một trong những địa phương có diện tích rừng tự nhiên lớn và có nguy cơ cháy rừng cao với hơn 18 ngàn héc ta. Từ tháng 3 đến tháng 9 là thời gian người dân địa phương thu hoạch keo, sau đó đốt thực bì để trồng cây mới, nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao. Ông Lê Minh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Mà Cooih, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, để chủ động phòng chống cháy rừng trong mùa khô năm nay, UBND xã xây dựng các tổ đội quần chúng bảo vệ rừng; Ký cam kết với các đơn vị, tổ chức, cá nhân có các công trình ảnh hưởng đến tài nguyên rừng để hạn chế mức thấp nhất các nguy cơ cháy rừng: “Mùa này đang vào đợt nắng nóng, các lực lượng cũng phối hợp chặt chẽ, thường xuyên theo dõi cũng như tăng cường công tác tuần tra. Nếu phát hiện thì kịp thời báo với địa phương, các cơ quan chức năng chung tay giải quyết. Hiện tại, xã cũng có phân công lãnh đạo trực phòng cháy chữa cháy rừng.”

Từ đầu năm đến nay, các huyện Đông Giang, Tây Giang, tỉnh Quảng Nam chưa xảy ra vụ cháy rừng lớn. Theo ông Đinh Viết Khánh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên huyện Đông Giang – Tây Giang, nguyên nhân cháy rừng chủ yếu do người dân bất cẩn trong quá trình sử dụng lửa khi đi rừng. Đơn vị đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân về phòng chống cháy rừng. Thời điểm này, đơn vị tập trung rà soát, cắm biển cảnh báo cháy rừng tại các khu vực trọng điểm, rừng tự nhiên trên địa bàn. Ông Đinh Viết Khánh cho biết, đơn vị đã tổ chức lực lượng, phương tiện, trang thiết bị phòng cháy chữa cháy rừng theo phương châm “4 tại chỗ”, đảm bảo ngăn chặn và xử lý kịp thời các tình huống do cháy rừng gây ra: “Khi cháy xảy ra thì dưới các địa phương đã thành lập Ban chỉ đạo Phòng cháy chữa cháy rồi và trên huyện cũng có thành lập Ban phòng chống chưa cháy. Nếu có vấn đề gì thì dưới địa phương sẽ huy động toàn bộ lực lượng. Trên huyện thì huy động công an, quân đội và các ngành. Về địa phương có huy động tất cả người dân, trong đó có cả các dân quân, hay công an để họ ứng cứu kịp thời trong thời điểm đó.”

Tỉnh Quảng Nam hiện có hơn 200 nghìn héc ta đất rừng sản xuất, chủ yếu là rừng trồng gỗ keo, một loại cây rất dễ bắt lửa. Ông Phan Tuấn, Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm Lâm tỉnh Quảng Nam cho biết, ngành Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam đầu tư nhiều trang thiết bị như: xe chữa cháy chuyên dụng, máy bơm nước, cưa xăng, các phương tiện vận chuyển quan trắc khí tượng cảnh báo cháy rừng. Chính quyền các địa phương yêu cầu người dân ký cam kết không mang theo lửa trong những khu rừng có nguy cơ cháy cao. Theo ông Phan Tuấn, tỉnh Quảng Nam đã triển khai hệ thống theo dõi cảnh báo cháy rừng và nhắn tin tự động: “Đối với thời điểm nóng như hiện nay, đơn vị nào sử dụng đốt lửa phải được sự thống nhất, cho phép của địa phương. Hiện nay, cũng có phần mềm cảnh báo cháy rừng, thông tin hàng ngày về thời tiết ở mức độ nào, diễn biến dễ cháy đến các địa phương theo dõi tình hình thời tiết”./.