T’cooh Đặng Quang Hữu nắc ma nuyh pa tệêt lâng bh’rợ choh crâng đhị chr’val Hướng Hiệp, chr’hoong da ding ca coong Đakrông, tỉnh Quảng Trị. Lâh 20 c’moo hay, bêl đhanuôr vel đong căh vêy ngai kiêng choh bhrợ crâng, díc điêl t’cooh nắc ơy tal 30 hecta k’tiếc bôl đoọng chóh n’loong lâng 5 hecta a rong đhị chr’val Hướng Hiệp. Díc điêl t’cooh nắc pa zay k’rang lêy crâng choh, tr’mông tr’meh âng pr’loọng đong ting t’ngay z’zăng lâh mơ. Bấc đhanuôr Vân Kiều đhị đâu ơy tước đong t’cooh ting pa choom bhrợ têng lâng vặ zên đoọng bhrợ têng cha. Xọoc tợơp, t’cooh zooi bơr pêê cha nắc đăn đếêc văh bơr pêê ức đồng, ha dợ doó vêy xrặ bh’ar lâng cung căh chếêc dáp zên lãi rau rị, zập pr’loọng đong vặ tợơ 20-30 ức đồng. N’đhơ động đhanuôr vặ  bấc căh cợ m’bứi nắc t’cooh Hữu zêng căh  vêy pay lãi muy đồng ôt. Ting cơnh t’cooh Đặng Quang Hữu, đhanuôr tước vặ zên đoọng choh a rong, choh crâng, rơơm đâh z’lâh đha rựt. Tu cơnh đếêc, t’cooh Hữu căh muy đoọng đhanuôr vặ zên bhrợ têng cha nắc dzợ zúp zooi, pa choom zập cha nắc đăh kỹ thuật choh bhrợ cơnh đoọng bơơn bh’nơơn dal. Ting cơnh t’cooh Đặng Quang Hữu, bấc bêl coh đong lứch zên, t’cooh vặ tợơ ngân hàng đoọng đhanuôr vặ cớ ha dợ t’cooh doó pay zên lãi: “Acu đoọng a pêê vặ zên bhrợ têng cha, chóh a rong, chóh crâng, bêl apêê bơơn bh’nơơn nắc chroót pa réch zên đoọng ha cu. Ba bi cơnh, a đay đoọng ha pêê vặ 10 ức đồng nắc apêê chroót pa chô cung 10 ức đồng doó chếêc pay lãi tợơ apêê. Lalăm a hay díc điêl cu zêng đha rựt, nâu kêi lêy apêê đha rựt cơnh a đay lalăm a hay nắc đoọng ha pêê vặ zên, đoọng đh’rứah bhrợ têng cha.”

A moó Hồ Thị Gái, ặt đhị chr’val Hướng Hiệp, chr’hoong Đakrông đọong năl, lalăm a hay tr’mông tr’meh âng pr’loọng đong k’đháp zr’năh pa bhlầng, k’tiếc k’bunh ta lơi tu căh choom bhrợ têng cha lâng cung căh vêy zên đoọng bhrợ têng. Pr’loọng đong a moó Hồ Thị Gái bơơn a noo Hữu đọong vặ zên vặ máy cày pa liêm 1 hecta k’tiếc, câl m’ma n’loong chô chóh. Ting cơnh a moó Hồ Thị Gái, tước tợơp hân noo choh a rong, choh crâng nắc a moó tước đong a noo Hữu đoọng vặ zên, tước hân noo pay bh’nơơn nắc chroot zên nợ. Nâu kêi, pr’loọng đong amoó Gái ơy vêy 5 hecta crâng lâng 1 hecta a rong, ơy z’lấh k’đháp đha rựt: “Đhị đâu ngai k’đháp đha rựt nắc a noo Hữu zup zooi lứch, a đoo doó chếêc moon ra rị. A đay vặ zên đoọng bhrợ têng cha, ơy vêy zên nắc chroot, ha dợ căh ơy vêy zên nắc moon lâng a noo Hữu pa đanh muy cr’chăl dzợ, ơy vêy nắc chroót. A noo Hữu vêy ơn lâng pr’loọng đong zi lâng bấc pân lơơng dzợ, đươi vêy anoo Hữu nắc vêy bơơn z’lấh đha rựt.”

Lâh 10 c’moo hay, dâng zập c’moo, t’cooh Đặng Quang Hữu zup zooi đoọng k’nặ 600 pr’loọng đong đhanuôr vặ zên chr’năp k’nặ 2 tỷ đồng. Bấc đhanuôr chếêc tước đong t’cooh Hữu vặ zên đoọng câl m’ma chr’noh, câl phân bón a rong. Lâng tước bele ơy bơơn pay bh’nơơn a rong, đhanuôr nắc đơơng chroót zên đọong ha t’cooh Hữu. Vêy ngai c’moo đâu chroot căh ơy lứch nắc zước pa đanh tước c’moo t’tun. Tước đhị đhr’năng bh’nơơn chr’nóh căh năl pa câl đoọng ha ngai, nắc đhanuôr cung k’đươi t’cooh Hữu pa câl đoọng. T’cooh Hồ Văn Sáu, Phó Chủ tịch UBND chr’val Hướng Hiệp, chr’hoong Đakrông đọong năl, díc điêl t’cooh Hữu ơy chroi k’rong bấc c’rơ g’lếêh zup zooi ha lâh 600 pr’loọng đong đhanuôr cóh đâu z’lâh đha rựt: “Pazêng pr’loọng đong k’đhap đha rựt, xoọc tợơp căh vêy zên bhrợ têng nắc a noo Hữu đoọng vặ, zooi đhanuôr doó pay zên lãi. Bhiệc bhrợ nắc đoo ơy chroi k’rong 1 đăh đoọng đhanuôr pa dưr tr’mông tr’meh. Xọoc đâu tr’mông tr’meh âng đhanuôr ơy z’zăng lâh, bhrợ têng cha liêm buôn lâh mơ.”

Lâng bấc ngai đhanuôr đhị chr’hoong da ding ca coong Đakrông, t’cooh Hữu n’jưah nắc pr’zợc, n’jưah nắc ma nuýh zúp zooi apêê z’lâh đha rựt. K’đhap đoọng pa hay lứch đợ zên âng t’cooh Hữu ơy đoọng đhanuôr vặ ha dợ doó pay zên lãi. T’cooh Nguyễn Ngọc Lương, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nông dân Việt Nam tỉnh Quảng Trị đoọng năl, t’cooh Đặng Quang Hữu n’jưah bhrợ cha liêm choom, n’jưah vêy loom luônh liêm ta nih. T’cooh Hữu băn đoọng muy cha nắc p’niên lưm tr’mung pa bhlầng k’đháp đha rựt, k’rang lêy p’niên nâu học hành liêm ta nih. C’moo 2016, t’cooh Hữu bơơn Hội Nông dân Việt Nam deh hơnh nắc “Đhanuôr Việt Nam bhriêl choom bhlầng”. Ting cơnh t’cooh Nguyễn Ngọc Lương, t’cooh Hữu nắc muy coh pazêng đhanuôr vêy bấc bh’nơơn coh pa bhrợ ta têng: “Lâh mơ pa dưr bh’rợ tr’nêng liêm choom, t’cooh Đặng Quang Hữu dzợ vêy  bhrợ têng bấc bh’rợ liêm ta nihm zúp zooi đhanuôr, pa choom cơnh bhrợ têng cha đoọng đhanuôr z’lấh k’đháp đha rựt đanh mâng. Hội Nông dân tỉnh ơy k’đươi moon lâng Trung ương Hội Nông dân Việt Nam déh hơnh t’cooh Đặng Quang Hữu nắc đhanuôr bhrợ cha choom bhlầng./.”

Quảng Trị: Người đàn ông 10 năm

cho dân nghèo vay vốn không tính lãi

                                                        PV Thanh Hiếu

Ông Đặng Quang Hữu, 45 tuổi, ở thôn Khe Van, xã Hướng Hiệp, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị, mỗi năm giúp cho khoảng 600 hộ dân nghèo trên địa bàn vay mượn gần 2 tỷ đồng không tính lãi để phát triển kinh tế. Ông Hữu cũng là một trong những nông dân có nhiều thành tích nổi bật trong lao động, sản xuất được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.   

        Ông Đặng Quang Hữu là người gắn bó máu thịt với nghề trồng rừng ở xã Hướng Hiệp, huyện miền núi Đakrông, Quảng Trị. Hơn 20 năm trước, khi người dân địa phương chưa mấy ai mặn mà với việc trồng rừng, vợ chồng ông đã phát quang 30 ha đồi núi để trồng rừng và 5 ha trồng sắn tại xã Hướng Hiệp. Vợ chồng ông miệt mài chăm sóc rừng trồng, kinh tế gia đình ngày một khấm khá. Nhiều đồng bào Vân Kiều ở đây đã tìm đến ông học hỏi kinh nghiệm và vay mượn ít tiền làm vốn sản xuất. Ban đầu, ông giúp vài người quanh xóm mượn vài ba triệu đồng, không ghi giấy tờ gì cũng không tính lời lãi với ai. Một thời gian sau, nhiều người dân tìm đến ông xin vay, mỗi hộ vay từ 20 đến 30 triệu đồng. Dù cho bà con vay nhiều hay ít thì ông Hữu đều không lấy của ai một đồng tiền lãi nào. Theo ông Đặng Quang Hữu, bà con đến mượn tiền để trồng sắn, trồng rừng, mong sớm thoát cảnh nghèo đói. Vì thế, ông Hữu không những cho bà con mượn tiền làm ăn mà còn hỗ trợ, hướng dẫn mọi người về kỹ thuật canh tác tăng năng suất. Theo ông Đặng Quang Hữu, nhiều khi trong nhà hết tiền, ông phải vay ngân hàng cho người dân mượn lại nhưng ông không lấy tiền lãi với bà con: “Mình cho mượn để họ trồng sắn, trồng rừng, khi họ thu hoạch thì họ trả tiền lại cho mình. Ví dụ mình cho họ mượn 10 triệu thì họ trả 10 triệu chứ không có tiền lãi. Hồi trước thì 2 vợ chồng nghèo khó, không vay được tiền, bây giờ cảm thấy những hộ đó cũng giống như mình hồi xưa, vay mượn khó khăn nên mình vay được thì mình cho họ mượn, để cùng giúp nhau làm ăn.”

Chị Hồ Thị Gái, ở xã Hướng Hiệp, huyện Đakrông cho biết, trước đây hoàn cảnh gia đình rất khó khăn, đất đai thì bỏ hoang hóa vì không biết làm kinh tế và cũng không có vốn làm ăn. Gia đình chị Hồ Thị Gái được anh Hữu cho mượn tiền thuê máy cày dọn dẹp 1 ha đất, mua cây giống trồng rừng. Theo chị Hồ Thị Gái, cứ đầu vụ trồng sắn, trồng rừng là chị tới nhà anh Hữu để mượn tiền, đến mùa thu hoạch thì trả nợ. Bây giờ, gia đình chị Gái đã có 5 ha rừng và 1 ha sắn, thoát khỏi đói nghèo: “Ở đây ai mà khó khăn nhờ anh Hữu là anh giúp hết, anh không hề phàn nàn. Mình mượn tiền làm ăn có thì mình trả liền, còn khó khăn quá thì anh Hữu cho mình nợ thêm 1 thời gian nữa, khi nào có thì trả. Anh Hữu có ơn với gia đình tôi và với nhiều người nữa, nhờ anh Hữu mà chừ thoát được nghèo.”

Hơn 10 năm qua, bình quân mỗi năm, ông Đặng Quang Hữu giúp gần 600 hộ dân vay gần 2 tỷ đồng. Đa số người dân tìm đến nhà ông Hữu vay tiền để mua giống, phân bón trồng sắn. Và sau mùa thu hoạch sắn, bà con mang tiền đến trả cho ông. Có người trả năm nay không hết thì xin được trả tiếp vào vụ sau. Ngay cả khi nông sản không biết bán cho ai, bà con cũng nhờ ông Hữu bán giùm. Ông Hồ Văn Sáu, Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Hiệp, huyện Đakrông cho biết, vợ chồng ông Hữu đã góp nhiều công sức giúp hơn 600 hộ dân ở đây thoát nghèo: “Những hộ gia đình khó khăn, bước đầu không có vốn sản xuất thì anh Hữu cho vay giúp bà con chứ không tính lãi. Việc làm đó đã đóng góp 1 phần giúp bà con phát triển kinh tế. Hiện nay kinh tế của bà con so với trước đây đã khấm khá hơn nhiều về điều kiện sống và sản xuất.”

Với nhiều người dân ở huyện miền núi Đakrông, ông Hữu vừa là người bạn, vừa là ân nhân giúp họ thoát nghèo. Khó có thể nhớ hết số tiền mà ông Hữu cho bà con mượn không lấy lãi để làm ăn. Ông Nguyễn Ngọc Lương, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nông dân Việt Nam tỉnh Quảng Trị cho biết, ông Đặng Quang Hữu vừa làm kinh tế giỏi, vừa có tấm lòng nhân ái. Ông Hữu nhận nuôi một cháu bé hoàn cảnh hết sức khó khăn, cho ăn học đàng hoàng. Năm 2016, ông Hữu được Hội Nông dân Việt Nam vinh danh là “Nông dân Việt Nam xuất sắc”. Theo ông Nguyễn Ngọc Lương, ông Hữu là một trong những nông dân có nhiều thành tích trong lao động, sản xuất: “Ngoài phát triển sản xuất, kinh doanh giỏi, Đặng Quang Hữu cũng đã làm tốt việc giúp bà con tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn cách trồng trọt, chăn nuôi, cách làm ăn để cho bà con vươn lên thoát nghèo bền vững. Hội Nông dân tỉnh đã đề xuất Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tuyên dương Đặng Quang Hữu là nông dân xuất sắc./.”