Tợơ c’moo 2017, bêl trường học 2 tấng liêm mâng bơơn ta choh bhrợ tợơ zên bạc zup zooi âng Tập đoàn k’chăh khoáng sản Việt Nam, lâh 100 giáo viên, học sinh trường Mầm non chr’val Cao Trĩ, chr’hoong Ba Bể doó dzợ pa choom học coh pazêng đhr’nong đong n’loong ba bơơ. Pazêng p’niên âng 8 vel zr’lụ ca coong ch’ngai doó dzợ cha kệêt la ngooh đhị hân noo ha ọt chô. N’juông đong 2 tầng đh’rưah lâng hệ thống đong cha,, đong za nệê, đong đa năng lâng zr’lụ bhui har ặt cha ơh bơơn k’rong bhrợ têng liêm mâng, zooi đoọng ha trường bơơn pr’đợơ liêm âng k’tiếc k’ruung mức độ I, chroi k’rong đoọng chr’val Cao Trĩ vaih nắc chr’val tr’nợơp âng Ba Bể bơơn pr’đợơ vel bhươl t’mêê. Cô giáo Ma Thị Lý, Hiệu trưởng trường Mầm non Cao Trĩ đoọng năl: “Xọoc đâu a zi vêy mặt đhị trường học liêm mâng nâu, vêy zập phòng chức năng, pa bhlầng nắc a zi vêy đong za nệê. Apêê điểm trường la leh vêy 4 lớp nắc cung ơy ta pa liêm pa mâng, vaih nắc đong cấp 4 nhâm mâng. A zi ơy lêy bhrợ bán trú đhị trường đoọng 100% p’niên, a đhi học 2 chu coh muy t’ngay.”

Ha dợ cơnh lâng pazêng đhanuôr chr’val Địa Linh, tợơ bele trạm y tế chr’val bơơn k’rong bhrợ têng t’mêê, pr’đươi pr’dua bơơn k’rong câl liêm t’mêê lâh, apêê ơy tệêm loom tước khám, zư lêy c’rơ tr’mông đhị trạm y tế chr’val, doó dzợ lướt k’zệt cây số đấc ooy bệnh viện chr’hoong cơnh lalăm a hay. Bác sĩ Hoàng Thị Quế, Trạm trưởng Trạm Y tế chr’val Địa Linh đoọng năl, zập c’xêê k’dâng đơn vị pa dưah 200-300 cha nắc ca ay, bấc ngai ca ay ngân đhanuôr cung tin lâng đơơng tước đâu pa dưah. Rau đâu nắc ơy vêy tợơ bêl trạm bơơn zup zooi bhrợ têng tợơ zên k’rong bhrợ âng TKV c’moo 2012: “Pazêng apêê ca ay ngân nắc cung tước trạm y tế chr’val, lalăm a hay căh ơy vêy bác sĩ lâng trạm căh vêy liêm mâng cơnh đâu, căh ơy vêy bác sĩ apêê nắc tước tih ooy Trung tâm y tế chr’hoong. Nâu kêi apêê ơy tin đươi tước pa dưah bấc lâh.”

Ba Bể nắc chr’hoong bơơn pác tợơ c’moo 2003, đoọng tước c’moo 2008, đợ pr’loọng đong đha rựt dzoóc lah 51% lâng nắc muy coh 63 chr’hoong đha rựt bhlầng âng k’tiếc k’ruung hêê. Hệ thống c’lâng p’rang, hạ tầng trường, trạm căh liêm bhrợ căh liêm tước pr’ặt tr’mông cung cơnh pa dưr kinh tế âng đhanuôr. Zên bạc đơơng chô âng Ba Bể c’moo 2008 căh tước 7 tỉ đồng, tước c’moo 2019 đợ zên k’rong đơơng chô nắc cung lâhh 30 tỷ đồng. Tu cơnh đếêc, vel đong nắc lêy cơnh căh vêy zên pa chô đoọng k’rong bhrợ têng hạ tầng kỹ thuật buôn đươi dua.

Ting cơnh tin thần Nghị quyết 30a âng Chính phủ đăh zup zooi pa xiêr đha rựt đâh lâng đanh mâng cơnh lâng apêê chr’hoong đha rựt, coh cr’chăl 10 c’moo, tợơ c’moo 2009 tước c’moo 2018, Tập đoàn Công nghịêp k’chăh-Khoáng sản Việt Nam ơy zooi đoọng k’nặ 75 tỷ đồng, zooi đoọng Ba Bể k’rong bhrợ têng bấc  hệ thống hạ tầng kỹ thuật buôn đươi dua đoọng pa dưr dal pr’ặt tr’mông, zup zooi đhanuôr z’lâh đha rựt. Tước nâu kêi, vêy 9 trạm y tế chr’val bơơn k’rong bhrợ têng t’mêê, chroi k’rong chr’năp bhlầng đoọng Ba Bể nắc muy coh pazêng vel đong đâh bhrợ têng xang vel bhươl t’mêê đăh y tế chr’val. M’jưah lâng đếêc, 34 cr’noọ bh’rợ p’too pa choo, đơ bhlầng nắc apêê cr’nọo bh’rợ trường học bơơn ta choh bhrợ t’mêê lâng pa mâng chroi k’rong pa dưr dal bh’nơơn dạy lâng học đhị chr’hoong da ding ca coong nâu bêl vêy tước 10 trường bơơn liêm zập pr’đợơ âng k’tiếc k’ruung đăh p’too pa choom. T’cooh Cao Minh Hải, Chủ tịch UBND chr’hoong Ba Bể đoọng năl: “Tợơ 10 c’moo đươi vêy zup zooi âng tập đoàn m’jưah lâng apêê pr’đợơ c’rơ lơơng, zooi đoọng ha chr’hoong vêy pazêng rau tr’xăl liêm choom, c’moo 2018 ơy bơơn Thủ tướng Chính phủ ký quyết định Ba Bể z’lâh đha rựt, doó dzợ ặt đhị t’nooi chr’hoong đha rựt. Kinh tế xã hội ha dưr liêm, đợ pr’loọng đong đha rựt ta luôn xiêr đhị apêê c’moo, bh’nơơn p’too pa choom cung bơơn ha dưr dal, bh’rợ y tế k’rang zư lêy c’rơ đoọng ha đhanuôr tuyến cơ sở bơơn tệêm ngăn.”

N’đhơ đhr’năng bhrợ têng âng tập đoàn coh cr’chăl a hay dzợ lưm bấc k’đhap k’ra ha dợ lâng rau pa zay đh’rưah lâng đhanuôr, đơn vị ơy đớc zên k’rong bhrợ bấc bhlầng đoọng zup zooi 3 chr’hoong ting cơnh tinh thần Nghị quyết 30a nắc đoo Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn- chr’hoong Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang lâng chr’hoong Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng. T’cooh Phạm Duy Hưng, PCT UBND tỉnh Bắc Kạn đoọng năl: “Bhiệc zup zooi âng apêê tập đoàn, tổng công ty nhà nước moon za zưm lâng âng Tập đoàn Công nghiệp k’chăh-Khoáng sản Việt Nam moon lalay ơy zooi đoọng chr’hoong đha rựt, chr’val đha rựt âng tỉnh vêy hạ tầng buôn đươi dua, pa dưr c’rơ bơơn pa đăn pazêng dịch vụ cơ bản, đh’rưah zooi đhanuôr vêy pr’đợơ pa dưr pr’ặt tr’mông, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt, t’hước tước bhrợ pa dưr ca van đhị đhăm k’tiếc âng vel đong.”

N’đhơ dzợ lưm bấc k’đhap k’ra, ha dợ kinh tế, xã hộ âng Ba Bể ơy vêy bấc rau ha dưr.Rau bh’nơơn liêm choom nắc đoo, lâh mơ rau pa zay âng vel đong, vêy c’leh liêm choom bấc bhlầng tợơ rau zooi đoọng đơơng chr’nắp liêm âng k’bhuh cán bộ, công nhân viên tập đoàn Công nghiệp k’chăh-Khoáng sản Việt Nam coh bh’rợ ta bil ha ul pa xiêr đha rựt đhị chr’hoong da ding ca coong nâu./.

Dấu ấn thoát nghèo ở vùng cao Ba Bể

            Công Luận

Năm 2018, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn đã chính thức được công nhận thoát khỏi diện các huyện nghèo.Có được kết quả ấy bên cạnh sự nỗ lực của Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân địa phương còn có sự đóng góp không nhỏ của những nguồn lực đầu tư, hỗ trợ từ bên ngoài. Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, đơn vị đã đồng hành cùng đồng bào Ba Bể trong suốt chặng đường 10 năm vượt qua cái đói, cái nghèo.

Từ năm 2017,  khi ngôi trường 2 tầng khang trang được xây dựng từ nguồn vốn hỗ trợ của Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam (TKV), hơn 100 giáo viên, học sinh trường Mầm non xã Cao Trĩ, huyện Ba Bể không còn phải dạy và học trong những ngôi nhà tạm bằng gỗ. Những đứa trẻ của 8 bản vùng cao trong xã không còn phải co ro mỗi khi đông về khi cái rét có khi xuống đến vài độ C. Dãy nhà 2 tầng cùng hệ thống nhà ăn, nhà bếp, nhà đa năng và khu vui chơi được đầu tư kiên cố đã giúp cho trường đạt Chuẩn quốc gia mức độ I, góp phần để xã Cao Trĩ trở thành xã đầu tiên của Ba Bể đạt chuẩn Nông thôn mới. Cô giáo Ma Thị Lý, Hiệu trưởng trường Mầm non Cao Trĩ cho biết:“ Hiện nay chúng tôi có một ngôi trường khang trang, đủ các phòng chức năng, đặc biệt là chúng tôi có bếp ăn.Các điểm trường lẻ có 4 lớp thì cũng đã được tu sửa, cải tạo thành nhà cấp 4 vững chắc.Chúng tôi đã tổ chức được bán trú tại trường cho 100% các cháu, các cháu đều được học 2 buổi/ngày.”

Còn với những người dân xã Địa Linh, từ khi trạm y tế xã được đầu tư xây mới, thiết bị được đầu tư hiện đại hơn, họ đã yên tâm đến thăm khám ngay tại trạm y tế xã chứ không phải đi hàng chục cây số lên bệnh viện tuyến huyện như trước. Bác sỹ Hoàng Thị Quế, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Địa Linh cho biết thêm, mỗi tháng trung bình đơn vị tiếp nhận 200-300 bệnh nhân, nhiều ca bệnh nặng bà con cũng đã tin tưởng đến để điều trị. Điều này chỉ có được sau khi trạm được hỗ trợ xây dựng từ nguồn vốn đầu tư của TKV năm 2012: “Những ca bệnh nặng họ cũng đến trạm y tế xã, trước chưa có bác sỹ với trạm chưa khang trang, chưa có bác sỹ bệnh nhân chủ yếu đến thẳng Trung tâm y tế huyện.Nay họ tin tưởng đến điều trị nhiều hơn.”

Ba Bể là huyện được chia tách từ năm 2003, cho đến năm 2008, tỉ lệ hộ nghèo lên tới hơn 51% và là một trong 63 huyện khó khăn nhất cả nước. Hệ thống giao thông, hạ tầng trường, trạm yếu kém ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống cũng như phát triển kinh tế. Thu ngân sách của Ba Bể năm 2008 chưa vượt qua con số 7 tỉ đồng, thậm chí đến năm 2019, số thu cũng chỉ hơn 30 tỉ đồng. Do đó, địa phương gần như không có nguồn lực để tự đầu tư hạ tầng kỹ thuật thiết yếu.

Theo tinh thần Nghị quyết số 30a của Chính phủ về hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với các huyện nghèo, trong thời gian 10 năm, từ 2009 đến 2018, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đã hỗ trợ gần 75 tỉ đồng, giúp Ba Bể đầu tư, xây dựng hàng loạt hệ thống hạ tầng kỹ thuật thiết yếu nhằm nâng cao đời sống, giúp người dân thoát nghèo. Đến nay, có 9 trạm y tế xã đã được đầu tư xây mới, góp phần quan trọng để Ba Bể là một trong những địa phương sớm hoàn thành đạt chuẩn tiêu chí quốc gia về y tế xã. Cùng với đó, 34 công trình giáo dục, chủ yếu là các công trình trường lớp học được xây mới và cải tạo, nâng cấp góp phần nâng cao chất lượng dạy và học ở huyện miền núi này khi có tới 10 trường đạt chuẩn quốc gia về giáo dục. Ông Cao Minh Hải, Chủ tịch UBND huyện Ba Bể cho biết: “Qua 10 năm nhờ hỗ trợ của tập đoàn cùng với các nguồn lực khác giúp cho huyện có những sự đổi thay tích cực, năm 2018 đã được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định Ba Bể thoát khỏi danh sách huyện nghèo. Bộ mặt về kinh tế xã hội có nhiều khởi sắc, tỉ lệ hộ nghèo liên tục giảm qua các năm, chất lượng giáo dục cũng được nâng lên, công tác y tế chăm sóc sức khỏe cho bà con tuyến cơ sở được đảm bảo.”

Mặc dù hoạt động sản xuất của tập đoàn trong thời gian qua còn gặp nhiều khó khăn song với quyết tâm đồng hành cùng người dân, đơn vị đã dành những khoản đầu tư không nhỏ để hỗ trợ 3 huyện theo tinh thần Nghị quyết 30a đó là Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn - huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang và huyện Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng. Ông Phạm Duy Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn đánh giá: “Việc hỗ trợ của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước nói chung và của Tập đoàn công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam  nói riêng đã giúp cho huyện nghèo, xã nghèo của tỉnh có hạ tầng thiết yếu, tăng khả năng tiếp cận những dịch vụ cơ bản, đồng thời giúp người dân có điều kiện phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo, tiến tới làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.”

Mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn, song diện mạo kinh tế, xã hội của Ba Bể đã có nhiều khởi sắc. Thành công đó, ngoài sự cố gắng nỗ lực của địa phương, có dấu ấn không nhỏ từ những sự hỗ trợ đầy ý nghĩa của tập thể cán bộ, công nhân viên tập đoàn công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo tại huyện vùng cao này./.