Trơ vâng lâng bh’rợ cắt đoong pô hồng đoọng đấh loon âng đơơng ooy zr’lụ đớc pa câl đhị TP.Hồ Chí Minh, t’coóh Kra Jan Blim ặt đhị Bon Đơng 1, thị trấn Lạc Dương, chr’hoong Lạc Dương đoọng năl, tợơ bh’rợ học  hành âng acoon a đhi, zên bạc đươi dua zập t’ngay cóh pr’loọng đong, pa tước đong xang liêm mâng cơnh t’ngay đâu  nắc zêng đươi tợơ bh’nơơn âng bhươn pô hồng nâu. Lalăm a hay, pazêng đhăm k’tiếc bhứah 3 sào đong gương chóh pô hồng nắc ruộng ha roo 1 hân noo, bh’nơơn đơơng chô cắh tệêm ngăn, tu cơnh đếêc nắc ha ul đha rựt ting t’pun hớ. Tợơ t’ngay xăl chóh pô  hồng cóh đong gương, tr’mông tr’méh âng pr’loọng đong z’zăng lấh, lâng zên lãi đơơng chô piing dứp cung 300 ức đồng/1 c’moo: “Lalăm a hay bhrợ ha roo cung muy zập đoọng cha a năm, xang nắc chóh cà phê chr’nắp xiêr bhrợ căh zập cha, xăl chóh dâu nắc căh tệêm ngăn. Cóh t’tun nắc vặ zên Nhà nước bhrợ đong chóh pô hồng, nâu kêi nắc tr’mông tr’méh pr’loọng đong ơy tệêm ngăn lâng ha dưr dal lấh”.”

Cung cơnh đếêc, tợơ t’ngay xăl bhrợ cr’noọ bh’rợ chóh tri cóh n’jăng, zập c’xêê pr’loọng đong a moó Cil K’Pam ặt đhị  vel Đa Ra Hoa, xã Đa Nhim cung vêy đơơng chô lấh 10 ức đồng. A moó K’Pam đoỌng năl, tợơ muy đong chóh tri xoọc tr’nợơp tước nâu kêi pr’loọng đong ơy chóh pa xoọng 3 đong bhrợ têng tri ha dợ cung căh zập tri pa câl đoọng ha thị trường: “Tơợ bêl bhrợ đong tri tước nâu kêi nắc pr’loọng đong vêy rau tr’xăl ghít liêm. T’ping lâng lướt bhrợ công nhân, bhrợ cà phê nắc chóh tri doó g’lếêh lấh, bh’nơơn cung dal lấh. Tợơ đếêc nắc pr’loọng đong zi lêy bhrợ ta luôn”.

Tơợ muy vel đong lâng t’nơơm chr’nóh bha lâng nắc ha roo lâng cà phê, tước nâu cơy chr’hoong da ding k’coong Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng vêy k’nặ 780 héc ta nông nghiệp công nghệ dal, đợ zên bơơn pay pa chô cóh muy héc ta k’tiếc nắc 225 ức đồng. Cóh đêếc, đhăm chóh r’véh cóh đong kính bơơn tơợ 500 tước 800 ức đồng muy héc ta cóh zập c’moo. Đhăm k’tiếc chóh pô bơơn tơợ 800 ức đồng tước 1 tỷ đồng muy héc ta cóh muy c’moo.

T’mêê đâu Thủ tướng Chính phủ nắc ơy xay moon zr’lụ nông nghiệp đươi dua công nghệ dal đhị chr’val Đạ Sar, lâng đhăm k’tiếc lấh 220 héc ta, bhrợ t’váih rau liêm buôn đoọng ha chr’hoong Lạc Dương bhrợ têng chính sách zúp zooi ooy zên vặ, doọ pay zên vặ k’tiếc đoọng pa dưr doanh nghiệp k’rong bhrợ têng nông nghiệp sạch pa têết lâng bh’rợ chế biến thị vel đong.

T’coóh Lê Quang Minh, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Lạc Dương xay moon, cóh đhr’năng dưr váih zazum, đhanuôr acoon cóh đhị chr’hoong công vêy bấc rau liêm choom bấc ooy bh’rợ tr’nêng, nắc ơy choom t’bil lơi bh’rợ cơnh bhrợ têng ty, chóh bhrợ đợ t’nơơm chr’nóh công nghiệp, r’véh, pô, z’nươu. Cóh prang chr’hoong, pr’loọng đong đharứt cóh zr’lụ đhanuôr acoon cóh nắc dzợ mơ 46 pr’loọng đong. Ting cơnh t’coóh Lê Quang Minh, chr’hoong xoọc lêy t’bhlầng cớ bh’rợ pa choom, âng đơơng rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật đhị cha chóh ba bệêt, băn bh’năn đoọng zúp zooi đhanuôr pa dưr zập pr’đợơ liêm choom, đoọng pa dưr dal bh’nơơn pr’ặt tr’mông: “Nâu đoo  nắc zr’lụ k’tiếc liêm choom bhlầng đoọng ha bh’rợ bhrợ têng, chóh bệêt ting cơnh công nghệ liêm dal. Lâng tơơm cà phê nắc tơơm  bha lầng ha dợ đh’rứah lâng đếêc chr’hoong nắc pa căh c’lâng bhrợ têng ghít liêm đoọng đhanuôr lêy xăl  bhrợ têng, chóh bệêt, băn rơơi ting c’lâng công nghệ liêm dal, lâng bh’rợ nắc đoọng pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đhanuôr”.

Lâng pr’đơợ liêm choom đăh k’tiếc k’bunh, đhr’năng âng pleng k’tiếc, du lịch văn hóa nắc ơy bơơn pa dưr,  nâu kêi nắc pa dưr pr’đợơ liêm choom ângkhoa học công nghệ, chr’hoong Lạc Dương xoọc vêy apêê pr’đợơ liêm choom đoọng ha dưr cớ. Pa xiêr đha rựt đhị đâu doó dzợ nắc bh’rợ k’đháp. Đhanuôr zập acoon cóh đhị đâu xoọc cóh cr’chăl bơơn bhrợ pa dưr ca van./.

Đổi thay dưới chân núi Langbiang

                                                                                                                                                PV  Tuấn Anh

Lạc Dương là huyện vùng cao của tỉnh Lâm Đồng, có phần lớn dân cư là đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ thay đổi trong cách nghĩ, cách làm, nhiều bà con đã thoát nghèo và vươn lên làm giàu.

Tất bật cắt những cành hoa hồng để kịp đóng hàng vận chuyển về cho đầu mối ở TP.Hồ Chí Minh tiêu thụ, ông Kra Jan Blim ở Bon Đơng 1, thị trấn Lạc Dương, huyện Lạc Dương cho biết, từ chuyện học hành của con cái, chi phí sinh hoạt hàng ngày trong gia đình cho đến cửa nhà khang trang, bề thế như hôm nay đều nhờ cả vào vườn hoa hồng này. Trước đây, toàn bộ diện tích ba sào nhà kính trồng hoa hồng là ruộng lúa 1 vụ, thu nhập bấp bênh nên cái đói cái nghèo vẫn đeo bám dai dẳng. Từ ngày chuyển đổi trồng hoa trong nhà kính, kinh tế gia đình ngày càng khấm khá, với mức lãi ròng trên dưới 300 triệu đồng/1 năm: “ Xưa làm lúa cũng chỉ đủ ăn, rồi trồng cà phê giá hạ làm không đủ, thay đổi trồng dâu không ổn định. Sau này vay tiền Nhà nước làm giàn trồng hồng, gia đình ổn định hơn, đời sống được nâng cao hơn”

Tương tự, từ ngày chuyển đổi sang mô hình trồng nấm rơm, mỗi tháng, gia định chị Cil K’Pam (ở thôn Đa Ra Hoa, xã Đa Nhim) cũng thu về hơn 10 triệu đồng. Chị K’Pam cho biết, từ một nhà trồng nấm ban đầu đến nay gia đình đã xây dựng thêm 3 nhà sản xuất nấm nhưng vẫn không đủ cung cấp cho thị trường: “Từ khi làm nhà nấm tới giờ thì gia đình có sự thay đổi rõ rệt. So với việc đi làm công nhân, đi làm cà phê thì trồng nấm nhàn hơn, thu nhập cao hơn. Từ đó gia đình mình cũng ổn định hơn, việc làm mình luôn phiên và có việc thường xuyên”.

Từ một địa phương với cây trồng chủ lực là lúa và cà phê. Đến nay toàn huyện vùng cao Lạc Dương có gần 780 ha nông nghiệp công nghệ cao, thu nhập bình quân trên đơn vị diện tích đất canh tác đạt 225 triệu đồng mỗi ha. Trong đó, diện tích trồng rau trong nhà kính đạt từ 500 đến 800 triệu đồng mỗi ha một năm. Diện tích trồng hoa đạt từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng. Cá biệt có diện tích trồng hoa ly ly đạt đến 2 tỷ đồng/ha/năm.

Mới đây Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã Đạ Sar, với tổng diện tích hơn 220 ha, tạo thêm thuận lợi để huyện Lạc Dương triển khai các chính sách hỗ trợ tín dụng, miễn tiền thuê đất để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư sản xuất nông nghiệp sạch gắn với chế biến tại địa phương.

Ông Lê Quang Minh, Phó Chủ tịch UBND huyện Lạc Dương cho biết, trong đà phát triển chung, đồng bào dân tộc thiểu số trong huyện cũng có bước tiến lớn về trình độ sản xuất, cơ bản xóa bỏ tập quán canh tác cũ, làm quen với trồng cây công nghiệp, cây rau, hoa, dược liệu. Trong toàn huyện, hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số chỉ còn 46 hộ. Theo ông Lê Quang Minh, huyện đang tiếp tục đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp để giúp bà con phát huy các lợi thế để nâng cao đời sống: “ Đây là vùng đất có khí hậu thuận lợi cho việc sản xuất, nông nghiệp công nghệ cao. Với cây cà phê là chủ lực nhưng song song đó huyện sẽ đưa ra giải pháp cụ thể để giúp bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nông nghiệp công nghệ cao với mục đích nâng cao thu nhập ổn định kinh tế”.

Với thế mạnh về điều kiện đất đai, du lịch văn hóa đã được đánh thức, nay lại phát huy nguồn lực khoa học công nghệ, huyện Lạc Dương đang có các điều kiện thuận lợi để tiếp tục vươn lên. Giảm nghèo ở đây đã không còn là việc khó. Bà con các dân tộc ở đây đang đứng trước nhiều cơ hội làm giàu./.