Xọoc tợơp bh’rợ ơy bơơn bh’nơơn z’zăng, chroi k’rong pa dzoóc bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đhanuôr, doanh nghiệp, hợp tác xã lâng t’bhlầng pa dưr bh’rợ bhrợ têng ha rêê đhuôch ting c’lâng đanh mâng.

Chè Tà Xùa lâng cơnh đha hum yêm lalay âng zr’lụ k’tiếc prang c’moo zêng vêy đh’luc nhưr nắc ơy vaih chr’năp tr’haanh bơơn bấc ngai đươi dua năl tước lâng kiêng bhlầng.

Đhơ cơnh đếêc, đoọng bhrợ têng muy t’nôm chè yêm bhlầng, nắc lêy bhrợ têng lâng têy lâng bhrợ đhị muy cr’chăl zăng đanh, bhrợ  vaih nắc đhanuôr bhrợ têng m’bứi, dzợ lêy bhrợ têng ha rêê  ha lai ha dợ bh’nơơn bh’rợ đơơng chô cung căh ha mơ.

Bhrợ têng bh’rợ “Zập chr’val muy bh’nơơn bh’rợ”, chr’val Tà Xua ơy chơih pay chè nâu vaih nắc bh’nơơn OCOP âng chr’val, đh’rưah nắc xay moon, pa choom đhanuôr apêê xa nay đăh bh’rợ nâu. Tợơ lâh 1 c’moo bhrợ tênhg, tước nâu kêi c’năl âng cán bộ, apêê hợp tác xã, doanh nghiệp chr’val Tà Xua đăh bh’rợ OCOP, pa bhlầng nắc đăh pr’đươi chè đhị vel đong ơy vêy bấc rau liêm choom bhlầng, tơơm chè ơy bơơn k’rang lêy ghit lâh mơ.

T’cooh Phạm Vũ Khánh, Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Trà lâng rau a yêm bhlầng âng Tây Bắc bhui har prá xay: Coh c’moo 2019, apêê pr’đươi chè Tà Xùa-Bắc Yên âng Công ty ơy bơơn bấc bh’nơơn chr’năp cơnh: Cha ner 3 đhị tr’thi trà bha lang k’tiếc đhị Pháp; cha ner 2 Châu Á Thái Bình Dương; Danh hiệu Thương hiệu vàng bhrợ têng ha rêê đhuôch Việt Nam 2019… Ha dợ chr’năp lâh mơ, nắc apêê pr’đươi chè âng Công ty ơy bhrợ vaih rau tin đươi cơnh lâng ma nuyh đươi dua coh k’tiêc k’ruung hêê lâng đăh k’tiêc k’ruung lơơng: “Tợơ rau chếêc năl đăh  OCOP nắc lêy pr’hay bhlầng, nắc cơnh đăh zi cung rơơm kiêng pa dưr chè Tà Xùa, h’cơnh bhrợ đoọng vaih nắc pr’đươi âng k’tiêc k’ruung hêê , tr’nợơp nắc kiêng t’hước tước đoọng ha đhanuôr năl cơnh pếêh pay, bhrợ têng crêê cơnh, ting c’nặt bh’rợ. Nâu kêi đăh doanh nghịêp, đhanuôr căh rau căh vêy, hau căh vêy nắc pa xoọng rau đếêc, nắc cơnh đhanuôr câm oih nắc a đay pay gar căh cợ điện đoọng tệêm ngăn, nắc tợơ tợơp tước x’rịa, tợơp c’moo mr’cơnh lâng x’rịa c’moo. Rơơm kiêng cơnh ooy đoọng pr’đươi nâu towcs zập đong, zập cha nắc”.

M’jưah lâng pr’đươi chè Tà Xùa – Bắc Yên, tỉnh Sơn La ơy xay moon, chấm điểm lâng xay moon 28 pr’đươi bơơn pr’đợơ OCOP cấp tỉnh, coh đếêc vêy 9 pr’đươi bơơn xay moon 4 sao lâng 19 pr’đươi xay moon 3 sao, apêê pr’đươi nâu zêng nắc pr’đươi a yêm bhlầng âng vel đong. Đh’rưah lâng đếêc, tỉnh Sơn La dzợ vêy k’ha riêng pr’đươi đơơng chr’năp yêm bhlầng âng bấc zr’lụ lalay, vêy pr’đợơ pa dưr apêê bh’nơơn bh’rợ OCOP ting cr’chăl t’tun. Pa căn Lê Thị Thêm, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn lâng k’rong bhrợ Hoàng Anh, nắc đơn vị xay moon lêy xay bhrợ  bh’rợ “Zập chr’val muy  bh’nơơn bh’rợ” âng tỉnh Sơn La đọong năl: “Sơn La tợơ a zi chô ooy đâu lêy cha mệet nắc bơơn lêy apêê pr’đươi OCOP âng Sơn La vêy bấc pr’đợơ liêm choom bhlầng, nắc cơnh apêê pr’đươi coh đâu p’lêê p’coo bấc bhlầng lâng yêm bhlầng; cơnh du lịch nắc coh đâu vêy bấc rau choom bhrợ du lịch homestay, du lịch chếêc năl rau pr’hay cơnh đhị Mộc Châu coh đâu vêy bấc vel bhươl liêm pr’hay pa bhlầng.”

Apêê pr’đươi vêy zập pr’đợơ t’mọot ooy b h’rợ OCOP nắc chroi k’rong xăl cơnh bhrợ têng, pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ cung cơnh đăh pr’ặt tr’mông âng đhanuôr lâng bhrợ têng vêy bh’nơơn k’bhuh pr’đợơ “Kinh tế lâng cơnh bhrợ têng” coh k’bhuh pr’đợơ âng k’tiếc đăh chr’val bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Đh’rưah nắc pa dưr pr’đợơ pa dưr tr’mông tr’meh âng apêê vel đong lâng pr’đợơ chr’năp bhklầng đoọng zước bhrợ k’ha riêng bh’nơơn bh’rợ vêy pr’đợơ k’rơ bhlầng âng tỉnh Sơn La coh cr’chăl ha y. T’cooh Nguyễn Thành Công, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl tỉnh Sơn La đọong năl: “Choom moon nắc cắh muy 1 pr’đươi, 2 pr’đươi nắc đhị c’moo 2020 choom tước 50 căh cợ 100 pr’đươi nắc đoo c’lâng âng tỉnh, tu ting bấc bh’nơơn bh’rợ OCOP nắc ting vêy bấc pazêng c’lâng pa dưr coh pr’ặt tr’mông. Rau bơr nắc t’vaih pr’đợơ đoong ha pêê tổ chức, pr’loọng bhrợ têng ha rêê, hợp tác xã lâng apêê doanh nghiệp coh bhiệc xay moon lâng bhrợ padưr pr’đươi OCOP coh cr’chăl ha y.”

Đhơ cơnh đếêc, bh’rợ “Zập chr’val muy bh’nơơn bh’rợ” nắc bh’rợ t’mêê bơơn xay  bhrợ đhị tỉnh da ding ca coong Sơn La tu cơnh đếêc nắc lưm rau k’đhap k’ra;  bh’rợ bhrợ têng, k’đươi bhrợ têng dzợ vêy rau căh ơy mr’cơnh; bơr pêê đhị sở, ban, ngành, vel đong, Doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác căh ơy lalua ting moọt bhrợ, căh ơy bhrợ têng liêm ta nih coh bhiệc xay bhrợ; căh ơy năl ghit năl crêê rau chr’năp âng bh’rợ… T’cooh Lò Minh Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng ban xay moon bh’rợ “Zập chr’val muy bh’nơơn bh’rợ” tỉnh Sơn La đọong năl: “Coh c’moo 2020 nắc a zi k’rong ooy bơr pêê bh’rợ: Rau muy nắc k’đươi moon apêê cấp, apêê ngành, pa bhlầng nắc apêê chr’hoong, thành phố nắc k’rang đăh k’đhợơng bhrợ đoọng chơih pay lâng pa dưr pr’đươi âng chr’hoong đay. Rau 2 nắc a zi zup zooi cớ pazêng c’nặt bh’rợ âng doanh nghiệp, hợp tác xã căh ơy choom bhrợ têng căh cợ nắc bhrợ têng dzợ đhưr, bhrợ têng, zup zooi cơnh ooy đoọng bh’nơơn bh’rợ bơơn ha dưr dal.”

Lâng pazêng pr’đợơ, xay bhrợ vêy bh’nơơn bh’rợ t’hước tước nắc pr’đợơ chr’năp bhlầng, t’pâh k’rong bhrợ têng ha rêê đhuôch pa tệêt lâng thị trường k’rong câl ting t’nooi chr’năp, chroi k’rong pa dưr tr’mông tr’meh đhanuôr pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ âng đhanuôr acoon coh tỉnh Sơn La./.

Sơn La: Đánh thức tiềm năng phát triển kinh tế địa phương qua chương trình mỗi xã một sản phẩm

                                    Trấn Long

  Với mục tiêu phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa chất lượng cao, tỉnh Sơn La đang nỗ lực triển khai chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP).

Bước đầu chương trình đã cho kết quả khả quan, góp phần tăng thu nhập cho người nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã và đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

Chè Tà Xùa với hương vị đặc trưng, ngọt dịu của vùng đất quanh năm chìm trong sương mù đã trở thành thương hiệu được nhiều người tiêu dùng biết đến và ưa chuộng.

Thực hiện chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”, xã Tà Xùa  huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La đã lựa chọn sản phẩm chè trở thành sản phẩm OCOP của xã, đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn bà con các nội dung về chương trình này. Sau hơn 1 năm thực hiện, đến nay nhận thức của cán bộ, nhân dân, các hợp tác xã, doanh nghiệp xã Tà Xùa về chương trình OCOP, nhất là về sản phẩm chè tại địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực, cây chè và các sản phẩm từ cây chè đã được quan tâm, chú trọng hơn.

Ông Phạm Vũ Khánh, Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Trà và đặc sản Tây Bắc phấn khởi nói: Năm 2019, các sản phẩm chè Tà Xùa – Bắc Yên của công ty đã gặt hái được nhiều giải thưởng trong nước và Quốc tế; nhưng quan trọng hơn, là các sản phẩm chè của công ty đã tạo được sự tin tưởng nhất định với người tiêu dùng trong và ngoài nước: “Qua cái mình tìm hiểu về OCOP thì mình thấy rất là hay, ví dụ như bên mình thì mình cũng mong muốn là phát triển chè tà xùa làm sao nó là sản phẩm của quốc gia thì mình đầu tiên phải hướng đến bà con thu hái, sản xuất phải có quy trình. Bây giờ mình bên doanh nghiệp, bà con thiếu những thứ gì thì mình thêm vào thôi, ví dụ như bà con đốt củi thì mình lấy cái gas hoặc điện để cho nó ổn định chất lượng, tức là từ đầu đến cuối, đầu năm cuối năm như nhau. Mong muốn làm sao mà sản phẩm này đến từng nhà, từng người.”

Cùng với sản phẩm chè Tà Xùa – Bắc Yên, tỉnh Sơn La đã đánh giá, chấm điểm và công bố 28 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP cấp tỉnh, trong đó có 9 sản phẩm được đánh giá 4 sao. Bên cạnh đó, tỉnh Sơn La còn có hàng trăm sản phẩm đặc trưng của nhiều vùng khác nhau, có tiềm năng phát triển thành các sản phẩm OCOP trong thời gian tiếp theo. Bà Lê Thị Thêm, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn và đầu tư Hoàng Anh, là đơn vị tư vấn triển khai thực hiện Chương trình “Môi xã một sản phẩm” của tỉnh Sơn La cho biết: “Sơn La khi mình về đây qua việc khảo sát thì mình thấy là các sản phẩm OCOP của Sơn La rất là tiềm năng ví dụ như là các sản phẩm trên này  hoa quả về sản lượng rất là lớn và rất là ngon; ví dụ như du lịch thì ở đây có rất nhiều cái có thể làm du lịch homestay, du lịch trải nghiệm hay ví dụ như là Mộc Châu ở trên những bản rất là tốt.”

  Các sản phẩm đủ điều kiện tham gia vào chương trình OCOP góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập, đời sống cho nhân dân và thực hiện hiệu quả nhóm tiêu chí “Kinh tế và tổ chức sản xuất” trong Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới. Đồng thời khơi dậy được tiềm năng phát triển kinh tế của các địa phương và là cơ sở quan trọng để đăng ký thực hiện hàng trăm sản phẩm thế mạnh của tỉnh Sơn La trong thời gian tiếp theo. Ông Nguyễn Thành Công, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La cho biết: “Có thể nói là không riêng gì 1 sản phẩm, 2 sản phẩm hay có thể năm 2020 có thể lên đến 50 hoặc 100 sản phẩm đó là hướng đi của tỉnh, vì càng nhiều sản phẩm OCOP thì càng có những định hướng phát triển trong kinh tế. Thứ 2 là tạo điều kiện cho các tổ chức, nông hộ, hợp tác xã và các doanh nghiệp trong việc giới thiệu và xây dựng sản phẩm OCOP trong thời gian tới.”

Tuy nhiên, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” là chương trình mới được triển khai tại tỉnh miền núi Sơn La nên vẫn còn gặp những khó khăn, vướng mắc; công tác tổ chức, chỉ đạo thực hiện còn có mặt thiếu đồng bộ. Ông Lò Minh Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng ban chỉ đạo chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” tỉnh Sơn La cho biết, ở một số sở, ban, ngành, địa phương, Doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác chưa thực sự vào cuộc, chưa quyết liệt trong tổ chức triển khai thực hiện; chưa hiểu đúng tầm quan trọng, ý nghĩa của Chương trình… “Trong năm 2020 thì chúng tôi sẽ tập trung vào mấy việc: Thứ nhất là tiếp tục chỉ đạo để cho các cấp, các ngành, đặc biệt là các huyện, thành phố là quan tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo để lựa chọn và xây dựng sản phẩm của huyện mình. Thứ 2 là chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ những phần việc gì mà doanh nghiệp, hợp tác xã chưa làm được hoặc làm còn yếu thì chúng tôi sẽ phải hỗ trợ tối đa để làm sao mà có nhiều thêm sản phẩm mà đặc biệt là chất lượng sản phẩm phải được nâng lên./.”