Chr’val A Bung nắc đhị vêy taanh a din k’rơ bhlầng âng chr’hoong Đakrông, tỉnh Quảng Trị. Vel đong nâu ơy bhrợ t’váih 4 k’bhúh t’taanh cơnh lâng 25 cha nắc đương taanh âng ma nuýh Pa Cô. Đọong vêy muy bệê t’la n’đoóh liêm, nắc tớt taanh 3-5 t’ngay, bil pa xoọng 2-3 t’ngay dzợ đoọng íh bhrợ pa liêm váih muy bộ xa nập xập cơnh ađay kiêng. Pa căn Đoàn Thị Nga, ặt đhị chr’val A Bung, chr’hoong Đakrông đọong năl, xa nập ty đanh âng ma nuýh Vân Kiều-Pa Cô pa căh rau laliêm pr’hay, đơơng chr’nắp ma bhuy lalay. Bh’rợ taanh a din t’váih bh’nơơn bh’rợ đoọng ha pêê pr’loọng đong, bhrợ têng cơnh a đay kiêng lâng zư lêy, pa choom cớ đoọng ha lang t’tun. Ting cơnh pa căn Đoàn Thị Nga, bh’rợ taanh a din nắc căh muy taanh pazêng t’la n’đoóh laliêm đoọng đươi dua cóh pr’ặt tr’mông, nắc dzợ đớc zêng lâng r’vai âng ma nuýh Pa Cô tợơ bấc lang pa gơi đoọng ooy đếêc. “Nâu đoo nắc bh’rợ ty đanh âng acoon cóh t’ngay a hay âng a bhứơp a dích đớc đoọng. A đay bhrợ pa dưr tu k’pân bil chr’nắp ty đanh âng acoon cóh lâng pa bhlầng nâu đoo nắc bh’rợ tr’nêng lâng nắc rau chắp kiêng bhlầng.”

Chr’hoong Đakrông xọoc vêy 2 chr’val ta luôn taanh xa nập ty đanh âng ma nuýh Pa Cô lâng 1 chr’val buôn taanh xa nập âng ma nuýh Vân Kiều. Tợơ c’moo hay, pazêng cán bộ công chức chr’val A Bung, chr’hoong Đakrông ơy íh xa nập đoọng xập moọt t’ngay thứ 2 tợơp tuần cóh giờ hành chính. Pân jứih nắc xập a doóh, pân đil xập n’đoóh, a doóh. Bh’rợ nâu nắc chroi k’rong đoọng choom pa câl a din ơy ta bhrợ têng, bhrợ pa dưr bh’rợ taanh a din ting ha dưr lấh mơ. T’coóh Hồ Văn Hiền, Phó Chủ tịch UBND chr’val A Bung, chr’hoong Đakrông đoọng năl, xa nập ty đanh căh muy xập đhị apêê t’ngay bhiệc bhan âng acoon cóh cơnh A Riêu Ping, cha ha roo t’mêê, xay xơ. Xọoc đâu, n’đoóh a doóh xoọc dzợ ta đươi dua zập g’lúh cóh pr’ặt tr’mông. “Lấh mơ pa dưr tr’mông tr’méh bêl bhrợ têng ha rêê nắc cóh cr’chăl doó trơ vâng, a đhi a moó k’rong tớt taanh đoọng t’bơơn bh’nơơn bh’rợ ha pr’loọng đong đong. Chr’val ơy t’pấh cán bộ, đhanuôr, apêê a đhi học sinh, giáo viên đoọng íh lâng xập xa nập ty đanh cóh t’ngay bhiệc  bhan lâng thứ 2 zập tuần đhị cơ quan hành chính.”

Pa căn Hồ Thị Kim Cúc, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Đakrông, tỉnh Quảng Trị đọong năl, rau zúp zooi âng apêê đơn vị, tổ chức t’váih pr’đơợ zúp zooi pa dưr apêê vel bh’rợ tr’nêng ty đanh âng vel đong cóh đếêc vêy taanh a ding. Ting cơnh pa căn Hồ Thị Kim Cúc, pa dưr bh’rợ taanh a ding ơy đơơng chô bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đhanuôr Pa Cô-Vân Kiều. Vel đong nắc xoọc pa zay zư lêy, pa choom cớ đoọng ha lang t’tun đoọng chr’nắp văn hoá âng acoon cóh doó choom bil pất. “Bh’rợ taanh a din lalăm a hay ơy lấh ta lơi. Pa dưr cớ bh’rợ zư lêy văn hoá liêm choom đơơng chr’nắp văn hoá acoon cóh, chr’hoong Đakrông ơy t’đang apêê tổ chức bhrợ têng đoọng pa dưr, bhrợ têng cớ pazêng pr’đợơ liêm buôn nâu đoọng ha đhanuôr pa dưr bh’rợ taanh a din./.”

Hồi sinh nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Vân Kiều- Pa Cô 

                                                                PV Thanh Hiếu/VOV miền Trung

Nghề dệt thổ cẩm đã gắn liền với cuộc sống sinh hoạt của đồng bào Vân Kiều- Pa Cô ở huyện miền núi Đakrông, tỉnh Quảng Trị từ bao đời nay. Đã có thời điểm, nghề bị mai một bởi xu hướng thời trang với những bộ trang phục hiện đại. Hiện nay, nghề dệt thổ cẩm truyền thống đang dần được phục hồi. Những bộ trang phục thổ cẩm truyền thống mang nét độc đáo riêng không chỉ góp mặt trong các lễ hội mà còn được mang vào nơi công sở hay những ngày tết tại địa phương này.

   Xã A Bung là nơi có nghề dệt thổ cẩm phát triển nhất huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị. Địa phương này đã thành lập 4 tổ sản xuất với 25 người chuyên dệt vải thổ cẩm của người Pa Cô. Để dệt nên một tấm vải đẹp, phải mất từ 3- 5 ngày, mất thêm 2-3 ngày cắt may mới hoàn thiện được nên một bộ trang phục như ý. Bà Đoàn Thị Nga, ở xã A Bung, huyện Đakrông cho biết, trang phục truyền thống người Vân Kiều- Pa Cô thể hiện sự chất phác, hồn nhiên, bình dị mang ý nghĩa và sinh mệnh riêng. Nghề dệt thổ cẩm truyền thống tạo ra thu nhập cho các gia đình, thỏa mãn đam mê và gìn giữ, truyền dạy cho thế hệ sau. Theo bà Đoàn Thị Nga, nghề dệt thổ cẩm không chỉ đơn thuần là dệt ra những mảnh vải đẹp để dùng trong cuộc sống và sinh hoạt, nó còn chứa đựng cả linh hồn của người Pa Cô từ bao đời gửi gắm vào đó. “Đây là nghề truyền thống của dân tộc ngày xưa của dân tộc mình do ông bà để lại. Mình làm lại vì sợ bị mất truyền thống của dân tộc và đặc biệt đây là nghề nghiệp và là đam mê.”

Huyện Đakrông hiện có hai xã chuyên dệt trang phục truyền thống người Pa Cô và 1 xã chuyên dệt trang phục truyền thống người đồng bào Vân Kiều. Từ năm ngoái, toàn bộ công chức xã A Bung, huyện Đakrông đã may đồng phục thổ cẩm để mặc vào ngày thứ 2 đầu tuần trong giờ hành chính. Nam giới mang áo, phụ nữ mang áo, váy dài. Việc này góp phần tạo đầu ra cho sản phẩm, thúc đẩy ngành dệt truyền thống phát triển. Ông Hồ Văn Hiền, Phó Chủ tịch UBND xã A Bung, huyện Đakrông cho biết, trang phục truyền thống không chỉ xuất hiện trong các lễ hội của dân tộc như A Riêu Ping, lễ mừng lúa mới, cưới hỏi. Hiện nay, các sản phẩm dệt thổ cẩm đang được sử dụng rộng rãi trong cuộc sống cộng đồng. “Ngoài việc phát triển kinh tế khi làm nương rẫy thì trong thời gian rãnh rỗi, chị em phụ nữ tập trung ngồi dệt để tăng thêm thu nhập cho gia đình. Xã đã khuyến khích cán bộ, nhân dân, các em học sinh, giáo viên để may và mặc trang phục truyền thống trong ngày lễ hội và thứ 2 hàng tuần tại cơ quan hành chính.”

Bà Hồ Thị Kim Cúc, Phó Chủ tịch UBND huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị cho biết, sự hỗ trợ của các đơn vị, tổ chức tạo điều kiện giúp khôi phục các làng nghề truyền thống của địa phương trong đó có nghề dệt thổ cẩm. Theo bà Hồ Thị Kim Cúc, hồi sinh nghề dệt thổ cẩm đã mang đến thu nhập cho đồng bào Pa Cô-Vân Kiều. Địa phương đang nỗ lực lưu giữ, truyền lại cho các thế hệ sau để bản sắc văn hóa của dân tộc không bị mai một. “Nghề dệt thổ cẩm những năm trước đây đã bị lãng quên. Tiếp tục thực hiện để giữ gìn nét văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, huyện Đakrông đã kêu gọi các tổ chức hỗ trợ để phát huy, khai thác lại những tiềm năng lợi thế này để bà con tiếp tục phát triển nghề dệt thổ cẩm./.”