Tốt nghiệp Đại học Đà Nẵng chuyên ngành Ngoại Ngữ, tơợ c’moo 2016, hân đhơ cơnh đêếc, Bhling Bhênh cóh chr’val Lăng, chr’hoong Tây Giang nắc dzợ xoọc t’bhlâng chấc lêy bhiệc bhrợ. Bơơn k’diịc xoọc bêl cắh ơy váih bh’rợ têêm ngăn, xang nặc n’niên k’coon, pr’ắt tr’mung ting zr’nắh lấh mơ lâng anhi diịc điêl p’niên nâu. Bhrợ bấc râu bh’rợ đoọng t’bơơn t’mung, hân đhơ cơnh đêếc, đợ t’tưn cung lơi jợ tu cắh liêm crêê cơnh chuyên môn, xoọc đâu Bhling Bhênh nắc mưy ặt lêy bhrợ ha rêê đhuốch lâng ặt cóh đông zư lêy k’coon, ặt g’nưm mưy zên bơơn bhrợ m’bứi âng k’diịc: “Zr’nắh k’đhạp lâng sinh viên cử tuyển nắc glúh đắh trường cắh vêy bhiệc bhrợ. Cơnh acu pa choom xang đại học chuyên ngành Ngoại ngữ, k’coon k’diịc ắt cóh đông ha dợ moon lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng nắc ha cơnh choom. lêy k’rang đoọng ha zi vặ zên doọ váih lãi đoọng k’rong bhrợ têng cha cóh vel đông, têêm ngăn pr’ắt tr’mung.”

Cung cơnh Bhling Bhênh, pr’zợc A Lăng Mười cóh chr’val A Xan tốt nghiệp Đại học Sư phạm Đà Nẵng tơợ c’moo 2016 tước đâu cung cắh ơy váih bhiệc bhrợ têêm ngăn. Hân đhơ nắc sinh viên cử tuyển, học phí zêng âng Nhà nước đoọng, nắc đoọng lêy t’mung 4 c’moo cha học Đại học cóh thành phố Đà Nẵng, pr’loọng đông nắc lêy chấc t’bơơn vặ zên zâp đắh, tước k’zệt ực đồng. t’mêê đâu, chính quyền vel đông moon pa choom c’lâng lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng, hân đho cơnh đêếc, A Lăng Mười k’rang moon, zên nợ ty cắh ơy chroót lứch nắc ha dợ vặ cớ đoọng lướt cóh k’tiếc k’ruung lơơng bhrợ bhiệc, cắh năl bhrợ têng cha cóh đêếc vêy têêm ngăn hay cắh? Tu cơnh đêếc, cr’noọ bh’rợ âng anoo nắc t’bơơn bhiệc bhrợ đhị vel đông cắh cậ vêy bơơn zooi zúp m’bứi zên đoọng pa dưr pa xớc bh’rợ tr’nêng cơnh ch’chóh, b’băn liêm choom lấh: “ Nâu cơy sinh viên cử tuyển glúh đắh trường zêng cắh váih bhiệc bhrợ, k’đhạp chấc bhiệc bhrợ. Cung vêy xay moon bấc bhiệc bhrợ, hân đhơ cắh crêê chuyên ngành nắc k’đhạp bhrợ pa dưr đhị vel đông. Lướt pa bhrợ ch’ngai ha dang cóh pr’loọng đông vêy râu váih cắh pr’đoọng ngai lêy đoọng? hân đhơ cắh lướt pa bhrợ cóh lơơng, bhrợ cóh k’tiếc k’ruung hêê cung choom ậh.”

T’coóh A Rất Blúi, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, prang chr’hoong xoọc vêy lấh 80 sinh viên cử tuyển glúh đắh trường cắh vêy bh’rợ têêm ngăn, ooy đâu 62 sinh viên chuyên ngành sư phạm. Cắh bh’rợ tr’nêng, pr’ắt tr’mung zr’nắh k’đhạp, apêê ađhi nắc lêy bhrợ têng zâp râu bh’rợ đoọng t’bơơn t’mung tơợ bhrợ ha rêê đhuốch, phụ hồ, băn a’óc, chấc đương pa câl hàng... Cr’chăl hanua, vel đông ơy moon đoọng c’lâng bhrợ bhiệc ha pêê ađhi đhị zâp đắh bh’rợ cơnh chóh crâng, chóh t’nơơm pr’đươi bhrợ bha ar, tơơm zanươu, bhrợ zâp tổ hợp tác ch’chóh, b’băn... t’mêê đâu, UBND chr’hoong cung tr’lưm lâng sinh viên cử tuyển glúh đắh trường cắh vêy bhiệc bhrợ, xay moon, k’đươi zâp apêê ađhi lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng. Hân đhơ cơnh đêếc, zêng lêy apêê ađhi cắh lấh kiêng tu k’rang đợ zên nợ dzoọc k’ha riêng ực đồng.

Ting cơnh t’coóh A Rất Blúi, cr’chăl râu zr’nắh đắh bhiệc tinh giản biên chế, zr’nắh k’đhạp đắh bhiệc bhrơ ha sinh viên cử tuyển dzợ âng 2, 3 ngành học l’lăm ahay âng sinh viên cắh liêm glặp cơnh lâng cr’noọ lêy pay pa bhrợ âng vel đông. Cơnh lơơng cậ, bhiệc thi tuyển, xét tuyển viên chức dzợ bấc râu cắh liêm choom, bấc sinh viên glúh đắh trường, đhr’năng bh’rợ chuyên moon cắh liêm choom cơnh đhr’năng k’đươi bhrợ bhiệc: “Zâp c’moo, chr’hoong lêy tr’lưm, prá xay lâng apêê ađhi, đh’rứah lâng zâp doanh nghiệp đoọng zúp apêê ađhi năl ghít c’lâng xa nay đắh thị trường pa bhrợ, cr’noọ cr’niêng pa bhrợ, tơợ đêếc apêê ađhi vêy choom nhăn bhiệc ha đay. Râu 2 nắc moon đoọng c’lâng lướt ha zâp apêê ađhi lướt pa bhrợ cóh k’tiếc k’ruung lơơng choom bhrợ têng, váih zên lâng kinh nghiệm. Chr’hoong cung k’đươi moon zâp ngành crêê tước xay moon, pa choom đoọng ha zâp apêê ađhi bhrợ pa dưr zâp hợp tác xã, tổ hợp tác, lâng zâp cơ chế zooi zúp đắh vặ zên, k’tiếc k’bunh, thị trường pa câl bh’nơơn pr’đươi têêm ngăn.”

Cung ting cơnh t’coóh A Rất Blúi, xoọc đâu prang chr’hoong Tây Giang xoọc ta bhứch 60 giáo viên, lấh mơ nắc cóh khối mầm non lâng tiểu học. UBND chr’hoong ơy vêy bha ar pa tơ nhăn đắh tỉnh vêy c’lâng bh’rợ lêy cha mêết pay t’moót apêê ađhi, pa xoọng đoọng đhr’năng cắh zâp giáo viên cóh vel đông. Ha dang bơơn xét tuyển, đhr’năng sinh viên cử tuyển glúh đắh trường cắh vêy bhiệc bhrợ têêm ngăn đenh cóh Tây Giang nắc bơơn bhrợ đoọng bhiệc bhrợ, chrooi pa xoọng têêm ngăn pr’ắt tr’mung ha c’la apêê lâng pr’loọng đông./.

Tây Giang:

Khó khăn trong bố trí việc làm cho sinh viên cử tuyển

PV VOV/Miền Trung

        Giai đoạn 2010-2017, tỉnh Quảng Nam có hơn 800 sinh viên diện cử tuyển theo học tại các trường Đại học, Cao đẳng trên cả nước. Thế nhưng, đến nay, mới chỉ có hơn 500 em được bố trí việc làm, 300 em còn lại rơi vào cảnh thất nghiệp. Khó khăn nhất vẫn là sinh viên các huyện miền núi, ra trường không có việc làm, nhiều em phải lên rẫy, đi phụ hồ, buôn bán lặt vặt hoặc xuống phố làm thuê kiếm sống. Mặc dù chính quyền các địa phương luôn quan tâm, chủ động bố trí việc làm cho sinh viên sau khi ra trường, nhưng do nhiều nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan nên việc bố trí việc làm cho các em gặp nhiều khó khăn.

        Tốt nghiệp Đại học Đà Nẵng chuyên ngành Ngoại ngữ từ năm 2016, thế nhưng đến nay Bhling Bhênh ở xã Lăng, huyện Tây Giang vẫn loay hoay tìm kiếm việc làm. Lấy chồng khi chưa có việc làm rồi sinh 2  đứa con nhỏ, cuộc sống gia đình càng đè nặng trên vai người chồng trẻ. Hiện tại, Bhling Bhênh chỉ biết làm nương rẫy và ở nhà chăm con, sống dựa vào thu nhập ít ỏi của chồng. “Khó khăn nhất đối với sinh viên cử tuyển là ra trường không có việc làm. Như tôi, đã học xong đại học chuyên ngành Ngoại ngữ, lại có chồng con ở nhà rồi mà đi xuất khẩu lao động thì không được. Bây giờ đã không bố trí được việc làm thì các cấp lãnh đạo nên quan tâm cho vay không lãi hoặc là cho vay dài hạn để các bạn trẻ  đầu tư kinh doanh, làm kinh tế tại địa phương. Mong nhận được sự quan tâm hơn nữa từ chính quyền địa phương để chúng tôi có công ăn việc làm ổn định cuộc sống.”

         Cũng như Bhling Bhênh, A Lăng Mười ở xã A Xan tốt nghiệp Đại học Sư phạm Đà Nẵng từ năm 2016 nhưng đến nay vẫn chưa có việc làm. Dù thuộc diện sinh viên cử tuyển, học phí do Nhà nước chi trả, nhưng để trang trải cuộc sống trong 4 năm theo học Đại học ở thành phố Đà Nẵng, gia đình anh đã phải vay mượn hang chục triệu đồng từ nhiều nguồn. Mới đây, chính quyền địa phương cho đi xuất khẩu lao động nhưng A Lăng Mười lại lo lắng với khoản nợ cũ chưa trả hết nên không dám vay thêm để đi nước ngoài làm việc. Nguyện vọng của A Lăng Mười là tìm được việc làm tại địa phương hoặc được hỗ trợ một nguồn vốn ưu đãi để phát triển kinh tế tại quê nhà: “Bây giờ sinh viên cử tuyển ra trường đều thất nghiệp, khó tìm được việc làm. Cũng có người giới thiệu nhiều việc nhưng lại không đúng với chuyên ngành của mình nên rất khó về áp dụng và phát triển tại địa phương. Đối với đi xuất khẩu thì nghe hấp dẫn nhưng thật sự nó không được như ý muốn. Nhiều bất cập có thể xảy ra, rồi mình đi xa và lâu như thế gia đình, vợ con ai chăm lo lỡ có trường hợp rủi ro... nên không nỡ xa gia đình. Theo tôi, không nhất thiết phải đi xuất khẩu lao động, trong nước cũng có rất nhiều công ty, doanh nghiệp tốt, gần hơn có thể làm việc thuận tiện và bớt khó khăn hơn.”

        Ông A Rất Blúi, Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết: Huyện Tây Giang hiện có hơn 80 sinh viên cử tuyển ra trường chưa có việc làm, trong đó 62 sinh viên chuyên ngành sư phạm. Cuộc sống khó khăn, các em làm đủ nghề để kiếm sống từ lên rẫy, phụ hồ, chăn nuôi lợn, buôn bán… Mới đây, UBND huyện cũng đã gặp mặt sinh viên cử tuyển ra trường chưa có việc làm để trao đổi, tư vấn, động viên các em tham gia xuất khẩu lao động có thời hạn ở nước ngoài. Tuy nhiên, hầu hết các em không mấy mặn mà vì ngại khoản nợ vay lên đến cả trăm triệu đồng.

Theo ông A Rất Blúi, bên cạnh áp lực về tinh giản biên chế, khó khăn trong bố trí việc làm cho sinh viên cử tuyển còn do một số ngành học trước đây của sinh viên không còn phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của địa phương. Mặt khác, việc thi tuyển, xét tuyển viên chức còn nhiều bất cập; nhiều sinh viên ra trường, năng lực chuyên môn chưa đáp ứng được thực tế công việc... “Hàng năm, huyện tổ chức gặp mặt, tọa đàm, đối thoại với các em, cùng các doanh nghiệp để giúp các em nắm được chủ trương về thị trường lao động, nhu cầu lao động, từ đó các em có thể xin việc làm cho mình. Thứ 2 là định hướng cho các em đi xuất khẩu lao động để có tay nghề, có đồng vốn và kinh nghiệm nhất định. Huyện cũng chỉ đạo các ngành liên quan tư vấn, định hướng cho các em thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác, đồng thời có các cơ chế hỗ trợ về vay vốn, đất đai, thị trường tiêu thụ sản phẩm ổn định.”

Huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam hiện thiếu gần 60 giáo viên, chủ yếu là ở khối mầm non và tiểu học. Huyện đã xin tỉnh cho phép xét tuyển các em trong diện này, khắc phục tình trạng thiếu giáo viên trên địa bàn. Nếu được xét tuyển, tình trạng sinh viên cử tuyển ra trường không có việc làm ở Tây Giang sẽ cơ bản được giải quyết./.

                       Ảnh bìa: TTXVN