Hân đhơ vêy k’tiếc, vêy c’rơ manuýh, vêy cr’noọ t’bhlâng xay bhrợ nắc cóh k’zệt c’moo ahay, tơợ lang n’nâu tước ooy lang n’tốh, đhanuôr cr’noon Đông, chr’val Xuân Hoà t’bhlâng bhrợ cha k’rơ pa bhlâng nắc công cắh zập cha. T’coóh Lê Văn Tình ắt cóh cr’noon Đông, chr’val Xuân Hoà xay moon, tơợ bêl vêy chính sách âng Nhà nước zúp zooi pazêng xa nay bh’rợ pa xiêr đharứt đoọng ha chr’hoong, pr’loọng đong nắc ơy vặ zên bhrợ têng zr’lụ b’băn zazum, chóh t’nơơm pay cha p’lêê, b’băn lâng chóh crâng pa dưr kinh tế… Tơợ muy pr’loọng đong đharứt tước nâu cơy pr’loọng đong ơy choom t’bil lơi đharứt lâng ting t’ngay bhrợ t’váih cr’van cr’bhộ: “Cấp uỷ chi bộ p’too moon ooy bh’rợ xăl chr’nóh chr’bêết, pazêng pr’loọng đong vêy zr’lụ b’băn, chóh t’nơơm pay cha p’lêê nắc đươi pazêng k’tiếc đoọng chóh bhrợ, đhanuôr pa dưr cr’noọ bh’rợ t’bhlâng t’bil ha ul pa xiêr đharứt nhâm mâng ting t’ngay pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông ghít liêm lấh mơ, ng’lêy zazum ooy bh’rợ t’bil ha ul, pa xiêr đharứt nắc ơy z’zăng liêm choom.”

Cóh zr’lụ biển Như Xuân pazêng pr’loọng đong dưr k’bhộ k’van cơnh pr’loọng đong t’coóh Tình bấc pa bhlâng, rau choom haanh déh bhlâng nắc pazêng pr’loọng đong đhanuôr acoon cóh. Xay moon đhanuôr nắc bha lâng, pa dưr kinh tế nắc cr’noọ xa nay chr’nắp, k’zệt, k’ha riêng tỷ đồng zên zúp zooi tơợ pazêng xa nay bh’rợ cr’noọ âng nhà nước âng tỉnh nắc vêy ta prá xay cóh pazêng chu pr’họp âng Thường vụ, Đảng bộ lâng apêê ngành… Lâng cr’noọ xa nay bha lâng, đhanuôr nắc bơơn đươi dua bấc bhlâng tơợ pazêng xa nay bh’rợ pa dưr kinh tế, pazêng tổ chức Đảng tơợ chr’hoong tước ooy vel đong nắc vêy trách nhiệm xay moon c’lâng bh’rợ, pazêng cán bộ, đảng viên nắc ta níh đha nâng, pa dưr dal xa nay bh’rợ, trách nhiệm lâng đhanuôr.

Cóh bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đharứt, pazêng c’bhúh đoàn thể nắc pa dưr cr’noọ xa nay l’lăm xay bhrợ, ta béch g’lăng đoọng zúp zooi hội viên, prá xay đh’rứah lâng bhrợ têng, nắc cóh 3 c’moo tơợ 2016 tước nâu cơy, lấh 50 bh’rợ pa dưr bh’rợ tr’nêng, pa xiêr đharứt nắc vêy ta bhrợ têng lấh 2 r’bhâu hội viên ting pấh, liêm choom bhlâng nắc bh’rợ băn c’roóc, t’rí, a óc, a óc crâng, a tứch lai; băn axiu cóh rốh, chóh cam V2, píh Diễn, k’đấc t’viêng, nghệ loom bhrôông, pô… T’coóh Lương Anh Lợi, ắt cóh cr’noon Chuối, chr’val Xuân Quỳ xay moon: “Lâng xa nay bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đharứt, nâu đoo nắc xa nay bh’rợ crêê liêm âng Đảng, Nhà nước, xang bêl ch’mêết lêy manuýh bơơn vêy ta đoọng c’roóc, t’rí, pazêng pr’loọng đong bhrợ têng liêm xang bhlâng, tơợ đêếc pazêng pr’loọng đong nắc t’bhlâng bhrợ têng tơợ rau zúp zooi âng nhà nước, bấc pr’loọng đong ơy choom t’bil lơi đharứt nhâm mâng.”

Lâng đhăm k’tiếc ga mắc 70 r’bhâu héc ta, đơơng pác đoọng ha muy cha nắc manuýh nắc muy cha nắc vêy 1 héc ta, 1 rau liêm choom cắh vêy cóh ooy công vêy. Hân đhơ cơnh đêếc đoọng pa dưr crêê cơnh pazêng rau liêm choom n’nâu nắc oó dzợ bhrợ cơnh bh’rợ la léh ma muúch cơnh cóh k’zệt c’moo n’nâu âng đhanuôr cóh đâu. Xa nay bh’rợ pa liêm pa crêê bhươn chr’nóh cắh lấh liêm crêê nắc vêy ta bhrợ têng rơợng griing cóh pazêng đhanuôr ngoọ cơnh xa nay bh’rợ ng’lướt prứah bhrợ rau t’mêê. Xang 8 c’moo xay bhrợ, k’ha riêng héc ta bhươn chr’nóh chr’bêết cắh lấh liêm choom nắc vêy ta chóh bấc t’nơơm chr’nóh pay cha p’lêê vêy chr’nắp ooy kinh tế bấc pa bhlâng cơnh cam, píh… chô đơơng rau thu nhập k’ha riêng ức đồng cóh zập c’moo. T’coóh Dương Văn Mạnh, Bí thư Huyện uỷ Như Xuân xay moon ghít: “Xa  nay bh’rợ pa xiêr đharứt đơớh lâng nhâm mâng rau liêm crêê ooy pr’ắt tr’mông ta luôn vêy Đảng bộ chr’hoong k’rang xay bhrợ, xay moon nâu đoo nắc xa nay bh’rợ chính trị bha lâng xay bhrợ k’rơ, crêê cơnh, liêm choom. Chr’hoong nắc pay đươi pazêng rau liêm choom âng chr’hoong lâng k’tiếc k’bunh, manuýh pa bhrợ, xăl chr’nóh chr’bêết bh’rợ tr’nêng nông nghiệp… Đợ rau liêm choom âng bh’rợ pa xiêr đharứt đơớh, tơợ 37% c’moo 2015 xiêr dzợ mơ 14% c’moo 2018, m’bứi bhlâng nắc 7,98% cóh muy c’moo. T’ngay 7/3/2018 Thủ tướng Chính phủ ơy xay moon bhrợ têng.”

Như Xuân doọ dzợ ắt cóh xa nay bh’rợ chr’hoong đharứt 30A, nắc n’đắh bh’nơơn bh’rợ n’nắc nắc c’lâng lướt nhâm mâng, lâng muy xa nay bh’rợ liêm choom bhlâng, xay moon xa nay bh’rợ bha lâng âng pazêng tổ chức đảng xay bhrợ c’lâng bh’rợ, apêê tổ chức đoàn thể xã hội xay bhrợ bha lâng, đhanuôr nắc manuýh bhrợ c’la… rau tr’xăl cóh chr’hoong da ding k’coong n’nâu nắc pa bhlâng buôn ng’năl, lâng nắc vêy ta xay moon đhậu bhứah tước ooy pazêng vel đong cóh prang tỉnh bhrợ t’váih c’rơ dưr váih đoọng ha tỉnh Thanh Hoá./.

Ông Dương Văn Mạnh, Bí thư Huyện ủy Như Xuân

Thoát nghèo bền vững: Cách làm ở huyện miền núi Như Xuân

                                          Sỹ Đức

Từng là vùng đất nghèo khó, huyện Như Xuân đã bứt lên trở thành điểm sáng đầy tiềm năng trong chiến lược phát triển khu vực miền núi tỉnh Thanh Hóa. Không chỉ thoát khỏi huyện nghèo 30A, Như Xuân giờ đây còn được ví như bàn đạp có vai trò trung chuyển, cầu nối giữa khu vực đồng bằng, ven biển với trung du và miền núi phía tây của tỉnh Thanh Hóa.

  Dù có đất, có sức người, có ý chí vươn lên nhưng hàng chục năm qua, từ đời này sang đời khác, người dân thôn Đông, xã Xuân Hòa  “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” vẫn không có đủ cái ăn. Ông Lê Văn Tình ở thôn Đông, xã Xuân Hòa cho biết, từ khi có các chính sách của Nhà nước hỗ trợ các chương trình giảm nghèo cho huyện, gia đình đã mạnh dạn vay vốn đầu tư trang trại tổng hợp, trồng cây ăn quả, chăn nuôi và trồng rừng phát triển kinh tế… Từ một hộ nghèo đến nay gia đình đã thoát nghèo và từng bước vươn lên làm giàu: “Cấp ủy chi bộ chỉ đạo về chuyển đổi cơ cấu cây trồng, các gia đình có trang trại, chăn nuôi, trồng cây ăn quả thì tận dụng đất đai, bà con nhân dân phát huy tinh thần xóa đói giảm nghèo bền vững từng bước được nâng lên rõ rệt, về xóa đói giảm nghèo nhìn chung.”

Ở miền biên viễn Như Xuân những hộ bứt lên như gia đình ông Tình không ít, đáng nói hơn họ là những hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số. Lấy người dân làm chủ thể, phát triển kinh tế làm mục tiêu, hàng chục, hàng trăm tỷ đồng tiền hỗ trợ từ các Chương trình mục tiêu của nhà nước của tỉnh được đưa ra bàn bạc, cân nhắc trong rất nhiều cuộc họp của Thường vụ, Đảng bộ và các ngành… Với quan điểm xuyên suốt, người dân phải được thụ hưởng tối đa từ các chương trình phát triển kinh tế, các tổ chức Đảng từ huyện đến cơ sở phải chịu trách nhiệm định hướng, mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, nêu cao vai trò, trách nhiệm trước quần chúng. 

Trong công tác xóa đói, giảm nghèo, các tổ chức đoàn thể phải phát huy được tính tiền phong, sáng tạo để giúp đỡ hội viên, nói đi đôi với làm, chỉ sau 3 năm từ 2016 đến nay, hơn 50 mô hình phát triển sản xuất, giảm nghèo được hình thành với trên 2.000 hội viên tham gia, tiêu biểu như các mô hình nuôi trâu, bò, lợn cỏ sinh sản, lợn rừng, gà ri lai thương phẩm; nuôi cá lồng; trồng cam V2, bưởi Diễn, bí xanh, nghệ ruột đỏ, hoa... Ông Lương Anh Lợi, thôn Chuối, xã Xuân Quỳ chia sẻ: “ Đối với chương trình xóa đói giảm nghèo, đây là chương trình đúng đắn của Đảng, Nhà nước, sau khi rà soát đúng đối tượng, được sự hỗ trợ về trâu bò sinh sản, các hộ gia đình thực hiện tốt, từ đó các hộ gia đình cố gắng vươn lên từ hỗ trợ của nhà nước, nhiều hộ xóa đói giảm nghèo bền vững.”

Với diện tích tự nhiên 70 nghìn héc ta, đem ra chia cho đầu người thì bình quân mỗi khẩu/1 héc ta, 1 lợi thế không phải ở đâu cũng có được. Nhưng để phát huy được tìm năng này thì phải loại bỏ cách làm manh mún, nhỏ lẻ đã tồn tại hàng chục năm nay của bà con nơi đây.Chủ trương “Cải tạo vườn tạp” được thực hiện quyết liệt trong toàn dân như một cuộc khai phá mới. Sau 8 năm thực hiện, hàng trăm héc ta vườn tạp được cải tạo và đưa vào trồng nhiều loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao như: cam, bưởi… đem lại nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Ông Dương Văn Mạnh, Bí thư Huyện ủy Như Xuân khẳng định: “Chương trình giảm nghèo nhanh bền vững đảm bảo an sinh luôn được sự quan tâm của Đảng bộ huyện, coi là nhiệm vụ chính trị hàng đầu thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả. Huyện đã tận dụng tìm năng lợi thế của huyện và đất đai, nguồn lao động, chuyển đổi tái cơ cấu ngành nông nghiệp… Tỷ lệ giảm nghèo nhanh, từ 37% năm 2015 xuống còn 14% năm 2018, bình quân 7,98%/năm. Ngày 7/3/2018 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định.”

Như Xuân đã thoát khỏi huyện nghèo 30A, nhưng phía sau thành tựu đó là hướng đi bền vững, với một đường lối, chủ trương nhất quán, lấy vai trò chỉ đạo của các tổ chức đảng làm định hướng, các tổ chức đoàn thể xã hội vào làm trọng tâm, người dân là chủ thể… sự đổi thay ở huyện miền núi này là điều dễ hiểu, và rất cần được phổ biến nhân rộng tới các địa phương trong toàn tỉnh tạo động lực phát triển cho tỉnh Thanh Hóa./.