Tơợ k’tứi, t’coóh Lê Xuân Diệu buôn bơơn k’conh âng đơơng zâp bêl moót cóh crâng bhrợ biêng práih bơơn a’chim a’đhắh. Đợ g’lúh cơnh đêếc, t’coóh nắc bơơn xơợng đợ đh’riêng xa’nưl âng n’jưl Vơ-ró, n’jưl Kađlóc, a’luốt Tà Lía, n’jưl đhêl âng k’conh lâng đợ apêê lướt cóh crâng n’lơơng. Xơợng bấc chu, t’coóh nắc ting năl zâp c’nắt xa’nưl, xang nặc lêy ta moóh pa choom chi ớh n’jưl, plong a’luốt cơnh k’conh. Bơơn k’conh pa choom đoọng plong a’luốt Ta lía, chi ớh n’jưl đhêl lâng pa choom đoọng bhiệc bhrợ têng tr’coọ xa’nưl, t’coóh Diệu nắc chắp kiêng lâng zâp tr’coọ xa’nưl ty chr’nắp âng manứih Cor pa tơợ đêếc. Zâp bêl doọ trơ vâng, bêl ắt cóh đông cắh cậ cóh ha rêê, moót cóh crâng nắc t’coóh Diệu lêy pay cậ a’luốt Ta lía đoọng plong chi ớh, pay n’jưl Vơró lêy t’pêếh chi ớh.

Đợ t’tưn, bêl dưr váih đội trưởng đội chiing goong âng chr’val Trà Kót, t’coóh Lê Xuân Diệu ta luôn ặt lêy k’noọ bhrợ ha cơnh đoọng văn hoá âng aconh a’bhướp đợc đoọng ting t’ngay ting vêy bấc ngai năl tước. T’coóh nắc lêy pa choom đoọng zâp apêê cóh c’bhúh chiing goong nâu lêy pa choom t’ngay hi dưm đoọng choom pấh bhrợ ooy đợ g’lúh bhiệc bhan, tết tọc, sinh hoạt văn hoá. T’ngay bhiệc bhan Đại đoàn kết, lâng đợ apê ê t’ngay chô cóh vel văn hoá-du lịch zâp acoon cóh Việt Nam đhị Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội đoọng lêy chi ớh p’cắh đợ pr’hoọm văn hoá âng acoon cóh Cor lâng ta mooi.

C’la t’coóh Lê Xuân Diệu ta luôn năl liêm gít râu chr’nắp liêm âng bhiệc zư lêy râu liêm chr’nắp văn hoá acoon cóh Cor. Kiêng tr’coọ xa’nưl acoon cóh Cor doọ choom bil pất, lêy pa choom đoọng cớ k’coon cha châu zâp bài chiing goong, pa choom đoọng lang p’niên lêy đươi dua đợ tr’coọ xa’nưl cơnh n’jưl Vơ ró, n’jưl đhêl lâng cha gâr...

Xoọc đâu, vêy g’lúh chô tước vel 1, chr’val Trà Kót, chr’hoong Nam Trà My nắc ahêê dzợ choom bơơn xơợng đợ đh’riêng xa’nưl chr’va pr’hay âng zâp tr’coọ xa’nưl acoon cóh Cor đhị pr’ắt tr’mung zâp t’ngay âng t’coóh Lê Xuân Diệu lâng bấc t’coóh vel cóh đâu xoọc ting t’ngay ting zư lêy./.

GIÀ COR GIỮ HỒN VĂN HÓA CHO ĐỜI SAU

                                                     CTV Nguyễn Văn Sơn

          Ở xã Trà Kót, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam, ông Lê Xuân Diệu(67 tuổi), được biết đến là một người con dân tộc Cor tài năng trong lĩnh vực âm nhạc. Tiếng đàn đá và tiếng trống âm vang của ông đã làm vơi đi bao nỗi nhọc nhằn trong cuộc sống đời thường của đồng bào Cor bên dòng sông Kót. Ông được bà con tin yêu và kính trọng vì đã góp phần bảo tồn, gìn giữ các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể của đồng bào dân tộc Cor nơi đây.

        Thuở nhỏ, ông Lê Xuân Diệu thường được cha dẫn theo mỗi khi vào rừng đặt bẫy chim và các loại thú rừng. Những dịp như vậy, ông lại được nghe những thanh âm của đàn Vơró, đàn Kađlóc, sáo Tà lía, đàn Đá(phau) của cha và những người đi rừng khác. Nghe nhiều, ông cảm nhận được từng nốt nhạc, rồi mày mò học đánh đàn, thổi sáo theo cha.  Được cha truyền dạy thổi sáo Ta lía, chơi Đàn đá và truyền cho những bí quyết chế tác nhạc cụ, ông Diệu đã đam mê các loại nhạc cụ truyền thống của  người Cor từ đó. Bất cứ thời gian nào, khi ở nhà hay lúc lên rẫy, vào rừng, hễ rảnh việc là ông Diệu lại lấy sáo Ta lía ra thổi, lấy đàn Vơró ra đánh.

        Sau này, khi trở thành Đội trưởng đội cồng chiêng của xã Trà Kót, ông Lê Xuân Diệu luôn trăn trở làm sao để văn hóa của cha ông ngày càng được nhiều người biết đến. Ông đã hướng dẫn các thành viên trong đội cồng chiêng tập luyện ngày đêm để có thể tham gia trong những dịp lễ hội tết mùa, sinh hoạt văn hóa, Ngày hội Đại đoàn kết, và cả hành trình dài ngày về Làng văn hóa – du lịch các dân tộc thiểu số Việt Nam ở Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội để biểu diễn bản sắc văn hóa của dân tộc Cor với du khách.

        Bản thân ông Lê Xuân Diệu luôn ý thức sâu sắc tầm quan trọng của việc gìn giữ, bảo tồn nét đẹp văn hóa dân tộc Cor. Muốn nhạc cụ dân tộc Cor không bị mai một, cần phải truyền dạy lại cho con cháu các bài chiêng quý, hướng dẫn lớp trẻ sử dụng các loại nhạc cụ như: đàn Vơ ró, Đàn đá, đánh trống...

       Ngày nay, có dịp đến thôn 1, xã Trà Kót, huyện Bắc Trà My, chúng ta vẫn có thể nghe những âm thanh vang vọng của các nhạc cụ dân tộc Cor giữa cuộc sống đời thường mà ông Lê Xuân Diệu và nhiều già làng nơi đây đang ngày đêm gìn giữ, bảo tồn./.