Tơợ bêl chô ăt ooy đhr’nong đong t’mêê tươc nâu cơy, t’ngay hân đoo p’căn Bhơ Nướch Đói, coh cr’noon Ta Lang, chr’val Bha Lêê công lươt chô, ha lỵ lêy đong, xang n’năc ven, pih dooh cum đong t’riil. A đoo moon, 73 c’moo, diic điêl nhi đoo năc vêy đhr’nong đong t’mêê liêm nhâm cơnh đêêc. P’căn Đói xay moon, a đoo lang k’diic năc lưch zâl arọp a bhuy tơợ 18 c’moo. Chô ooy vel đong lâng rau bhrêy tăh coh a chăc, a đoo lâng k’diic zập t’ngay n’năl bhrợ ha rêê đhuôch, ta bơơn tr’mông băn par 6 cha năc k’coon cha học, tu cơnh đêêc rau zr’năh k’đhap ta luôn u vaih. Đhr’nong đong đh’rơơng, cr’van âng 2 diic điêl tơợ bêl chô ăt zazum tươc nâu cơy năc lâh n’năl mơ zệt hân noo ha rêê ting t’ngay u ty lâh mơ, t’răh ha ruôi, xoọc đâu năc p’xoọng ma mai, xa xao, ch’chau ting ăt, tu cơnh đêêc năc u xiên. T’mêê bêl đêêc ahay, bơơn nhà nước đoỌng 60 ức dodòng, đh’rưah lâng rau zup zooi âng đhanuôr coh bhươl cr’noon, diic điêl nhi đoo ơy bhrợ têng đhr’nong đong đh’rơơnbg liêm nhâm, a đoo bhui har pa bhlâng. P’căn Bhơ Nướch Đói xay moon, Tết n’nâu, hân đhơ dzợ zr’năh k’đhap năc diic điêl nhi đoo công t’bhlâng k’miah đoọng bhrợ a pậ ch’na zập vêy axiu, lêệ, tr’nơơp năc bhuôih a bhô dang, xang n’năc k’dua đhanuôr coh bhươl cr’noon tước bhui har đhr’nong đong t’mêê: “Chăp hơnh Nhà nươc ơy bhrợ đoọng ha acu đhr’nong đong 60 ức đồng n’nâu. Acu bhui har bhlâng! Lâh zên nhà nước đoọng, đhanuôr coh cr’noon ơy zup zooi đoọng ha a cu glơợc n’loong, chuah bhrợ đong. Vêy đhr’nong đong t’mêê bhui har pa bhlâng, bêl ahay ăt coh đhr’nong đong ha ruôi, t’răh, căh vêy zập tủ, căh vêy rương, căh vêy ti vi, xoọc đâu năc ơy vêy. Tết n’nâu acu câl ch’neh đêệp, câl lêệ, axiu, a đuh, bánh kẹo, cr’liêng hướng dương, p’lêê p’coo đoọng bhui har.”

Công cơnh pr’loọng đong p’căn Bhơ Nướch Đói coh chr’hoong da ding k’coong Tây Giang, pr’ăt tr’mông âng đhanuôr dzợ bâc rau zr’năh k’đhap, bâc pr’loọng đong cha căh zập tu cơnh đêêc năc căh bool chêêc k’noọ ooy đhr’nong đong t’mêê. Vêy cơnh cậ, bêl bơơn vêy ta zup zooi bhrợ têng đong Đại đoàn kết, vêy manuyh căh tộ đớp. Apêê đoo xay moon, lâng đợ zên 40 ức đồng âng nhà nước đoọng căh zập đoọng bhrợ muy đhr’nong đong; kiêng vặ p’xoọng công căh n’năl vặ tơợ ooy, hân đhơ ơy bơơn vặ công căh n’năl tơợ ta bơơn zên đoọng chroót pa chô. Ting cơnh t’cooh Cơ Lâu Hạnh, Chủ tịch UBMTTA Việt Nam chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, đợ pr’loọng đong đharựt đhị chr’hoong dzợ bâc, pay lâh 38%, ha dzợ đợ zên coh Quỹ tu manuyh đharựt âng vel đong m’bưi pa bhlâng, tu cơnh đêêc bh’rợ t’bil đong zir zrăh lum bâc rau zr’năh k’đhap. Zập c’moo, tơợ zên zup zooi âng tỉnh Quảng Nam lâng zên tơợ Quỹ tu manuyh đharựt vel đong, chr’hoong Tây Giang bhrợ têng tơợ 10 tươc 15 đhr’nong đong Đại đoàn kết đoọng ha manuyh đharựt. C’moo 2019, hân đhơ đợ zên zup zooi âng tỉnh căh lâh bâc năc vel đong công ơy bơơn bhrợ 9 đhr’nong đong đại đoàn kết, muy đhr’nong mơ 40 ức đồng. T’cooh Cơ Lâu Hạnh xay moon, bh’rợ ch’mêệt lêy, lêy pay đợ pr’loọng đong đharựt vêy ta bhrợ têng crêê liêm, zập ngai n’năk: “Bh’rợ âng chr’hoong Tây Giang pazêng zên năc lưch vêy ta đoọng ooy chr’hoong. Chr’hoong đơơng đoọng ooy pazêng chr’val vêy cr’noọ đoọng bhrợ têng. Bh’rợ âng chr’val công liêm choom. Ba bi cơnh chr’hoong xay moon cr’noọ xa nay muy chr’val muy căh cậ bơr đhr’nong đong, apêê đoo năc lêy pay, pay phiếu mr’cơnh cr’noọ xa nay năc pr’loọng đong hân đoo năc lêy pay pr’loọng đong đêếc. C’moo 2019 azi ơy bhrợ têng 9 đhr’nong đong ơy pazao đoọng ooy đhanuôr, đợ zên zup zooi năc 40 ức đồng muy đhr’nong.”

Lâh zên âng Mặt trận Tổ quốc, coh cr’chăl ahay, bơơn rau zup zooi âng pazêng c’bhuh xã hội lâng rau pazum têy âng zập ngai, chr’hoong Tây Giang công ơy bhrợ t’mêê k’ha riêng đhr’nong đong liêm loom zup zooi manuyh đharựt. Hân đhơ cơnh đêếc, tước nâu cơy, đhị chr’hoong năc dzợ lâh 200 đhr’nong đong zir xrăh, dơr dzooc coh pazêng chr’val. T’cooh Bhling Mia, Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon, vel đong t’bhlâng ta đang moon pazêng c’bhuh liêm loom, đơn vị zr’ziêng lâng Hội đồng hương Quảng Nam coh pazêng zr’lụ pazum têy đh’rưah lâng vel đong t’bil lơi đong zir xrăh: “Đhr’nong đong đoọng ha manuyh đharựt coh chr’hoong Tây Giang bâc bhlâng năc k’rong c’rơ âng đhanuôr coh cr’noon, coh chr’val lươt pay pr’đươi đoọng bhrợ têng đhr’nong đong ăt ha manuyh đharựt, manuyh chính sách, ha dzợ zên zup zooi âng nhà nước căh vêy u bấc. Rau bơr cậ năc lươt nhăn p’xoọng tơợ pazêng c’bhuh, cha năc manuyh đoọng p’xoọng bhrợ têng đong liêm loom. Cơnh coh c’moo ahay, azi ơy ta đang moon apêê chrooi đoọng lâh 1 tỷ đồng tơợ doanh nghiệp, Tập đoàn kinh tế lâng pazêng vel đong coh xuôi.”

T’ngay đăn Tết, đợ g’luh xe đh’rưah tươc ooy zr’lụ da ding k’coong, c’noong k’tiêc tỉnh Quảng Nam đoọng đơơng âng bâc pr’hêl dadêr k’er zup zooi đhanuôr acoon coh đharựt. Muy hân noo Tết têêm ngăn xoọc chô coh prang da ding k’coong Trường Sơn./.

Tết ấm cho người nghèo nơi biên giới  

                                     PV/VOV-Miền Trung

      Tết đang đến gần. Xuân này, nhiều đồng bào vùng cao, biên giới tỉnh Quảng Nam được ăn Tết trong những căn nhà mới thoáng mát, rộng rãi. Những ngôi nhà gỗ có sức đóng góp từ nguồn “Quỹ vì người nghèo” cùng sự chung tay của các tổ chức xã hội, nhà hảo tâm. Không khí Tết ấm áp đang lan tỏa trên khắp bản làng vùng cao.

      Dọn về ở trong ngôi nhà mới từ mấy tháng nay nhưng bà Bhnước Đói, ở thôn Ta Lang, xã Bhalêê, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam vẫn chưa hết ngỡ ngàng. Bà kể, cả 2 vợ chồng đều tham gia kháng chiến khi mới 18 đôi mươi. Kết thúc chiến tranh, trở về quê trên người nhiều mang thương tật nhưng cả ông lẫn bà ngày lại ngày bám trên nương rẫy, làm ra củ khoai hạt lúa, nuôi 6 đứa con ăn học. Cái nghèo, cái khó cứ đeo bám dai dẳng gia đình bà. Căn nhà sàn là tài sản có giá trị nhất của 2 vợ chồng đã qua mấy chục mùa rẫy ngày càng cũ kỹ, dột nát. Cuộc sống khốn khó, vợ chồng bà chẳng bao giờ nghĩ tới chuyện làm nhà mới. Vừa qua, được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng, cộng với sự giúp đỡ của bà con trong làng, vợ chồng bà đã dựng được ngôi nhà gỗ thoáng mát. Bà Bhnước Đói bảo rằng, bước qua tuổi 73, bà mới có được một ngôi nhà đẹp đến vậy: “Ngoài tiền nhà nước hỗ trợ, bà con trong thôn giúp bà chở gỗ, cát làm nhà. Có nhà mới vui lắm ngày trước ở nhà dột nát, không có tủ, không có rương, không có ti vi, bữa ni thì có rồi. Tết ni bà mua nếp, mua thịt, cá, ếch, bánh kẹo, hạt hướng dương, trái cây cho vui vẻ.”

        Bây giờ, ở vùng cao biên giới huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, cuộc sống của nhiều bà con vẫn còn nghèo khó. Cho nên, có gia đình khi được hỗ trợ xây nhà Đại đoàn kết lại không dám nhận. Họ lo ngại với số tiền 40 triệu đồng hỗ trợ không đủ để làm 1 ngôi nhà vững chắc; muốn vay mượn thêm cũng chẳng biết vay ai, đến khi vay được rồi cũng không biết lấy tiền đâu mà trả. Theo ông CLâu Hanh, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam huyện Tây Giang thì tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn huyện còn ở mức cao, chiếm hơn 38%. Hàng năm, từ nguồn hỗ trợ của tỉnh và “Quỹ vì người nghèo” của địa phương, huyện Tây Giang xây dựng từ 10 đến 15 nhà Đại đoàn kết, tặng người nghèo. Ông CLâu Hanh cho biết, việc khảo sát, bình chọn hộ nghèo được thực hiện công khai, sát thực tế: “Cách làm là huyện đưa xuống các xã lấy nhu cầu để cân đối. Cách làm của xã cũng rất dân chủ. Ví dụ huyện đưa chỉ tiêu mỗi xã một hoặc 2 nhà, người ta sẽ họp thôn bình chọn, lấy phiếu thống nhất hộ nào thì sẽ cho hộ đấy. Năm 2019 chúng tôi đã triển khai xong 9 cái nhà hiện đã bàn giao cho người dân, mức hỗ trợ là 40 triệu đồng/1 nhà.”

      Những năm gần đây, ngoài kênh hỗ trợ của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức xã hội và sự chung tay của cộng đồng cũng đã giúp huyện vùng cao Tây Giang làm mới hàng trăm ngôi nhà tình thương, tình nghĩa giúp người nghèo. Ông Bhling Mia, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, địa phương tiếp tục kêu gọi các tổ chức, cá nhân hảo tâm cùng bà con đồng hương đang sống và làm việc ở khắp mọi miền đất nước hướng về quê hương giúp đỡ người nghèo nơi vùng cao biên giới: “Nhà cho người nghèo ở trên Tây Giang phần lớn là huy động sức dân trong thôn, trong xã đi tìm kiếm vật liệu lắp dựng cái nhà ở cho người nghèo, đối tượng chính sách còn tiền nhà nước hỗ trợ không nhiều đâu. Thứ hai là đi huy động thêm các tổ chức, cá nhân hỗ trợ thêm xây nhà tình nghĩa. Như năm vừa rồi chúng tôi huy động được hơn 1 tỷ từ các doanh nghiệp, Tập đoàn kinh tế và các địa phương đồng bằng.”

     Đầu năm 2017, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Nam đã ban hành Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội miền núi tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2017-2020, định hướng đến 2025. Theo đó, tỉnh ưu tiên sắp xếp, bố trí lại dân cư cho hợp lý, hỗ trợ các hộ nghèo khó khăn về nhà ở sớm có nhà ở. Từ chủ trương này, rất nhiều hộ nghèo khó ở vùng cao biên giới tỉnh Quảng Nam đã có nhà ở mới thoáng mát hơn. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều hộ nghèo nơi miền núi cao nhà cửa rất tạm bợ. Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam cho biết, địa phương sẽ tiếp tục xem xét, giúp đỡ các hộ đồng bào dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ổn định chỗ ở: “Trước đây tỉnh cùng với trung ương đã có những chính sách hỗ trợ đồng bào nâng cấp, sửa chữa nhà ở. Tuy nhiên, hiện nay qua đánh giá của một số địa phương thì vẫn còn nhiều hộ nghèo gặp khó khăn về nhà ở. Giải quyết tình trạng này thì ngoài việc thực hiện tốt Nghị quyết 12 của HĐND tỉnh về sắp xếp, bố trí lại dân cư thì tỉnh sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá lại và sẽ có chính sách phù hợp, bảo đảm cho bà con có cuộc sống ổn định hơn trong thời gian tới.”

      Ngày giáp Tết, những chuyến xe nối đuôi nhau lên vùng cao, biên giới tỉnh Quảng Nam mang theo nhiều món quà chan chứa yêu thương giúp đỡ đồng bào nghèo. Một cái Tết ấm áp đang về trên đại ngàn Trường Sơn./.

Ảnh bìa: Đắc Thành