Cóh bh’rợ tr’nêng nông nghiệp đhị tỉnh Tiền Giang, đhăm chóh bhrợ r’véh nắc dzoong t’tun bh’rợ chóh t’nơơm pay cha p’lêê. Zập c’moo, đhanuôr vel đong chóh k’dâng 60 r’bhâu héc ta r’véh r’đoong lâng 40 rau r’véh r’đoong, đợ bấc lấh 1,2 ức tấn. R’véh r’đoong đhị Tiền Giang pác ting zr’lụ: r’véh cha axậ bấc bhlâng nắc đhị Gò Công, r’véh cha p’lêê cóh chr’hoong Chợ Gạo, r’véh đha hum nắc cóh chr’hoong Châu Thành. Đăn đâu, bơơn rau p’too moon, pa choom kỹ thuật âng zập ngành chuyên môn, đhanuôr vel đong nắc xăl tơợ bh’rợ pa bhrợ cơnh ty đanh nắc đươi dua pazêng rau pr’đươi t’mêê liêm, chóh bhrợ r’véh liêm sạch đoọng crêê cơnh xa nay t’mót pa câl cóh pazêng siêu thị ga mắc lâng đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng. Rau đêếc nắc bh’rợ chóh r’véhd hữu cơ VietGAp, r’véh chóh cóh đác, chóh cóh đong lái, đong x’rang… Pazêng bh’rợ n’nâu cóh tr’nơớp nắc ơy bhrợ t’váih rau liêm choom ooy kinh tế lâng nhâm mâng rau liêm crêê ha c’rơ âng manuýh đươi dua. Tước cr’chăl n’nâu, đhanuôr Tiền Giang nắc ơy chóh bhrợ 130 héc at r’véh vêy ta xay moon crêê cơnh xa nay bh’rợ âng VietGAp, 150 héc ta r’véh cóh cóh đong lái, đong màng lâng k’zệt bh’rợ chóh cóh đác… T’coóh Nguyễn Văn Ba, ắt cóh chr’val Mỹ Phong, thành phố Mỹ Tho nắc muy cóh pazêng đhanuôr chóh za cai lái cóh đong màng liêm choom bấc bhlâng xay moon: “Tr’nơớp a cu chóh mơ 400 mét vuông, nâu cơy nắc chóh tước lấh 1 r’bhâu mét vuông, lêy liêm choom bhlâng. Bêl tơớp chóh nắc đhiệp tơợ 22- 23 r’bhâu đồng muy kg, nắc tước nâu cơy pa câl tước tơợ 35- 36 r’bhâu đồng muy kg, ting t’ngay manuýh chóh bấc nắc chr’nắp dzoóc dal. Acu lêy chóh cóh đong lái liêm choom bhlâng lấh mơ cóh lơơng.”

Đoọng chóh bhrợ r’véh r’đoong ting c’lâng bh’rợ liêm crêê, đươi dua pr’đươi t’mêê liêm choom, đhanuôr nắc xay bhrợ ghít ting cơnh pazêng bh’rợ t’mêê, tơợ bh’rợ pay m’ma, đươi phân bón hữu cơ, phân vi sinh, xay bhrợ cơnh bh’rợ zâl cha groong rau cắh liêm crêê zazum (IPM), đươi dua z’nươu zư lêy chr’nóh chr’bêết ting cơnh xa nay 4 crêê. Chr’nắp bhlâng, đhanuôr nắc bhrợ têng pazêng rau pr’đươi, cơnh đong chóh bhrợ, đong sơ chế, pr’đươi phun đác tự động… T’coóh Trần Văn Bương, Giám đốc Hợp tác xã r’véh liêm sạch chr’val Tân Đông, chr’hoong Gò Công Đông xay moon: “Bhrợ têng r’véh nắc azi pa châng bhlưa phân hữu cơ lâng bấc cơnh phân hoá học n’lơơng nắc lêy vêy bấc rau liêm choom nắc: tr’nơớp tơợ bh’rợ pay pa chô tơợ ra diu xang n’nắc đơơng sơ chế cóh ha bu, r’véh t’mêê lấh mơ, griing choom đớc đanh. Ha dzợ lâng phân hoá học bêl bhrợ têng cơnh r’véh liêm sạch nắc đoọng ooy pazêng siêu thị cóh ra diu tước ooy ha bu nắc u xeo, cắh choom đớc đanh. Tu cơnh đêếc, xoọc đâu azi xoọc đươi dua phân hữu cơ.”

Đoong pa dưr đợ đhăm chóh bhrợ r’véh liêm sạch, đươi dua pr’đươi t’mêê, cóh cr’chăl ahay, chính quyền lâng pazêng ngành chức năng tỉnh Tiền Giang k’rang zúp zooi ooy zên, zr’lụ pa câl đoọng ha đhanuôr đươi tơợ bh’rợ pa têết bhrợ đh’rứah lâng pa câl r’véh r’đoong. Chr’nắp bhlâng, apêê cơ quan chuyên môn ta luôn lướt đh’rứah lâng đhanuôr cóh bh’rợ pazao đoọng kỹ thuật, đơớh loon bhr’lậ rau cắh liêm crêê âng đhí boo, túh bhlong, pr’lúh… Đươi vêy cơnh đêếc, bh’rợ chóh r’véh liêm crêê, đươi dua pr’đươi t’mêê cóh Tiền Giang ta luôn vêy ta chóh bhrợ t’bấc lâng pa dưr rau liêm choom. T’coóh Cao Văn Hoá, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon tỉnh Tiền Giang xay moon: “Tỉnh ơy bhrợ têng bh’rợ bhrợ t’váih zr’lụ Nông nghiệp đươi dua pr’đươi t’mêê tước c’moo 2020 lâng đhăm ga mắc k’nặ 200 héc ta. Xang n’nắc Đề án t’cắt hân noo, xăl hân noo chr’nóh chr’bêết cóh apêê chr’hoong n’đắh mặt t’ngay lơớp; dự án zr’lụ chóh bhrợ r’véh đươi dua pr’đươi t’mêê liêm choom ga mắc 6 r’bhâu héc ta đhăm chóh bhrợ. Azi t’bhlâng xay bhrợ cóh 3 zr’lụ pa bhrợ zazum âng tỉnh lâng cr’noỌ đươi dua pr’đươi t’mêê liêm choom, bhrợ têng bh’rợ pa têết bhrợ đh’rứah lâng pa câl đoọng h’cơnh choom bh’rợ chóh r’véh n’nâu dưr váih bấc lâng cr’noọ nắc pa dưr rau chr’nắp lâng dưr váih nhâm mâng.”

Chóh bhrợ r’véh ting cơnh c’lâng bh’rợ liêm crêê, đươi dua pr’đươi t’mêê cắh muy c’lâng lướt cắh choom cắh bhrợ âng xa nay bh’rơn nông nghiệp t’mêê liêm choom, ting n’nắc nắc dzợ chô đơơng rau liêm choom ha kinh tế - xã hội, nhâm mâng rau liêm crêê ha c’rơ âng a coon manuýh. Tu cơnh đêếc, tỉnh Tiền Giang công cơnh pazêng vel đong cóh zr’lụ Đồng bằng k’ruung Cửu Long nắc pa dưr rau liêm choom ơy vêy, pr’đơợ âng pazêng zr’lụ đoọng bhrợ t’bhứah bh’rợ chóh r’véh liêm crêê, xay bhrợ đoọng ha cr’noọ đươi dua bấc bhlâng thị trường cóh k’tiếc k’ruung lâng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng./.

Tiền Giang: Trồng rau màu an toàn,

công nghệ cao- hướng đi tất yếu của nhà nông

                                  PV Nhật Trường

        Tiền Giang là một trong số địa phương dẫn đầu về diện tích rau màu của vùng ĐBSCL. Gần đây, dưới sự khuyến cáo, hỗ trợ của ngành chuyên môn, nông dân địa phương đã đầu tư phát triển mạnh mô hình trồng rau màu an toàn, ứng dụng công nghệ cao. Từ đó, tạo ra sản phẩm chất lượng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

       Trong sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Tiền Giang, diện tích rau màu chỉ đứng sau cây ăn trái. Mỗi năm, nông dân địa phương trồng khoảng 60.000 ha rau màu với  40 chủng loại, cho sản lượng trên 1,2 triệu tấn. Rau màu tại Tiền Giang  phân bố theo vùng: rau ăn lá tập trung vùng Gò Công, rau ăn quả ở huyện Chợ Gạo, rau mùi ở huyện Châu Thành.  Gần đây, được sự khuyến cáo, hướng dẫn kỹ thuật của các ngành chuyên môn, nông dân địa phương đã chuyển dần từ mô hình sản xuất truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao, sản xuất rau màu an toàn để đạt tiêu chuẩn vào các siêu thị lớn và xuất khẩu. Đó là các mô hình sản xuất rau màu hữu cơ-Viet Gap, rau thủy canh, trồng trong nhà màng, nhà lưới… Các mô hình này bước đầu đã phát huy được hiệu quả kinh tế vả đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Đến thời điểm này, nông dân Tiền Giang đã  có 130 ha rau được chứng nhận VietGAP, 150 ha rau màu trồng trong nhà lưới, nhà màng và hàng chục mô hình trồng rau thủy canh... Ông Nguyễn Văn Ba, ở xã Mỹ Phong, thành phố Mỹ Tho là một trong những nông dân trồng dưa lưới trong nhà màng đạt hiệu quả cao, cho biết: “ Đầu tiên tôi trồng chỉ có 400 mét vuông, nay phát triển lên 1.000 mét vuông, thấy rất hiệu quả.  Lúc mới trồng giá chỉ 22-23 nghìn đồng/kg,  nhưng tới đây bán đến 35-36 nghìn đồng/kg, càng lúc người ta trồng nhiều nhưng giá càng tang. Tôi thấy  trồng nó trong nhà lưới rất hiệu quả hơn bên ngoài.”

Để sản xuất rau màu theo hướng an toàn, ứng dụng công nghệ cao, nhà nông phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật tiên tiến từ khâu chọn con giống,  sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh, áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “ 4 đúng”. Đặc biệt, nhà nông phải đầu tư  xây dựng  cơ sở hạ tầng, nhà xưởng, nhà sơ chế, hệ thống phun tưới nước tự động… Ông Trần Văn Bương, Giám đốc Hợp tác xã Rau an toàn xã Tân Đông, huyện Gò Công Đông cho biết: “Sản xuất rau thì chúng tôi so sánh phân hữu cơ với nhiều loại phân hóa học khác thì thấy có nhiệu quả là: thứ nhất về thu hoạch từ sáng rồi mình đem về sơ chế cho tới chiều, rau rất tươi, cứng có thể để lâu được. Còn đối với phân hóa học khi sử dụng sản xuất rau an toàn thì cung cấp cho các siêu thị cắt buổi sáng để đến chiều sẽ héo, không thể tĩnh được. Do đó, hiện nay chúng tôi chuyển sang phân hữu cơ.”

Để phát triển diện tích rau an toàn, ứng dụng công nghệ cao, thời gian qua, chính quyền và các ngành chức năng tỉnh Tiền Giang  quan tâm hỗ trợ vốn, đầu ra sản phẩm cho nông dân thông qua việc liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, các cơ quan chuyên môn luôn "sát cánh" cùng nhà nông trong việc chuyển giao kỹ thuật, kịp thời xử lý sự cố do thiên tai, sâu bệnh… Nhờ vậy mà mô hình trồng rau màu an toàn, ứng dụng công nghệ cao ở Tiền Giang luôn phát triển và nâng cao chất lượng. Ông Cao Văn Hóa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp- PTNT tỉnh Tiền Giang cho biết:“Tỉnh đã  triển khai xây dựng Đề án thành lập Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đến năm 2020 với diện tích gần 200 ha. Rồi Đề án cắt vụ, chuyển đổi mùa vụ cơ cấu cây trồng ở các huyện phía Đông; dự án vùng sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao quy mô 6.000 ha diện tích canh tác. Chúng tôi tập trung 3 vùng sản xuất tập trung của tỉnh với mục tiêu ứng dụng công nghệ cao, tổ chức liên kết sản xuất và tiêu thụ để làm sao ngành rau này phát triển với mục đích giá trị gia tăng và phát triển bền vững.”

Sản xuất rau màu theo hướng an toàn, ứng dụng công nghệ cao không chỉ là hướng đi tất yếu của nền nông nghiệp tiên tiến mà còn đem lại hiệu quả kinh tế- xã hội, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Do đó, tỉnh Tiền Giang cũng như các địa phương vùng ĐBSCL cần phát lợi thế huy tiềm năng, điều kiện của từng khu vực để nhân rộng mô hình sản xuất rau màu an toàn, phục vụ nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu./.