Tơợ đơớh ra diu, k’rơ bhâu chiến sĩ bộ đội Trường Sơn, đha đhâm c’mâr xung phong, dân công hỏa tuyến bhui har bơơn tr’lum cớ. Xang k’zệt c’moo, tình đồng chí nắc đợ g’lúh cr’óp,gr’vặt pa nhâm cơnh lâng râu boóp t’móoh lứch loom. N’đhơ âi t’coóh đhur, xóc zêng ặ plúuc, bấc râu cr’chăl a hay nắc dưr chô liêm cơnh ngoọ t’mêê t’ngay nua. Tước pấh bhiệc bhan, t’coóh Đinh Công Nguyệt, Chủ tịch Hội Trường Sơn, tỉnh Tây Ninh đương rơơm bơơn tr’lum cớ đồng đội a hay. Nắc bộ đội công binh cơnh lâng 10 c’moo ặt Trường Sơn, tơợ c’moo 1965 tước 1975, ting pấh bhrợ c’lâng 20 Quyết thắng dhdị c’nặt c’lâng Trường Sơn, cắh năl mơ râu kỷ niệm lâng đồng đội, công dzợ ặt  cóh a cọ a bốc âng t’coóh lâng ca er bhlâng nắc pân đil c’mâr xung phong “ C’mâr bhrợ c’lâng” ha bộ đội hành quân: “Azi âi bhrợ zr’ziêng lâng Tiểu đoàn Đha đhâm c’mâr xung phong. A zi  geng đác đoọng ha pêê đoo lâng apêê đoo guy ch’nêếh, guy bộc phá đọọng ha zi, hay bhlâng. A cu bhrợ thơ t’moóh c’la đay “ Hay bhlâng t’ngay a hay phà Xuân Sơn a đhi đương, đha đấc đhr’đấc Đồng Tiền Cù ca căn, Cù ca coon/ Ơi đhr’đấc Ba Thang nắc Cổng Trời, Khe Đỉnh a đhi dzợ hay Khe Diên”. Hay đợ mặ rêê.”

Cóh crâng ma bhuy z’nghit đh’rứah  lâng zêl prúh âng đạn bom a rập Mỹ, chất độc hóa học chooi prang Trường Sơn n’đhang cắh mặ bhrợ pa đhu loôm grơơ k’rơ âng apêê ma nứih chiến sĩ, đha đhâm c’mâr xung phong cóh Trường Sơn. Apêê đại biểu nắc bộ đội, đha đhâm c’mâr xung phong, coong nhân bhrợ c’lâng, dân công hỏa tuyến… cóh 16 c’moo ( 1959-1975) âi xay trúih đợ c’moo c’xêê bhrợ bh’rợ đơơng âng pr’đươi pr’dua cóh apêê acoon c’lâng văng gur, đhr’đấc bhơớc, ta hung đhộ, z’lấh bấc zr’lụ bha lâng a rập zêl prúh, đhị râu plêệng k’tiếc âng crâng ca coong Trường Sơn. P’căn Nguyễn Thị Lan, ặt cóh tỉnh Hải Dương, tình nguyện ting pấh đha đhâm c’mâr xung phong, bhrợ c’lâng Trường Sơn bêl đhiệp 17 c’moo. Bấc đồng đội cắh dzợ ma mông, cắh hắt ngai đớc đoọng cóh chiến trường muy hun a chắc a rang âng đay. Ca ay ca naanh lâng bil bal n’đhang nắc đoo râu bhui har, hâng hơnh tu râu đơơng đoọng n’nắc tu cr’noọ cr’niêng ga mắc chr’nắp cơnh lâng muy râu mâng loom chiến thắng, pa zum k’tiếc k’ruung. Cóh t’ngay tr’lum n’nâu, đồng đội bơơn tr’lum cớ, prá c’chăng cơnh t’ngay dzợ cóh chiến trường ha ul xr’ngát đh’rứah. Toọt lang p’niên cóh chiến trường, ặt zâng lâng râu chêệt bil bấc chu n’đhang ha dang moon bhrợ cớ, nắc a đoo công ting lướt c’lâng âng đay âi lướt: “T’ngay đâu tước đâu lum cớ đồng đội, a zi pa bhlâng bhui har, rơơm kiêng tước t’ngay đâu đoọng bơơn lum cớ đồng đội, bơơn lum cớ đhi noo tơợ apêê tỉnh, bấc velđong. Tơợ ra diu tước nâu câi ặt cr’óp, ặt rêên, ặt prá xay tu k’zệt c’moo âi nắc vêy ha dợ bơơn tr’lum, xay trúih cớ cr’chăl a hay cóh chiến trường. Nâu câi âi t’coóh ặ, k’noọ 70 c’moo âi, n’đhang công ặt dzợ moon a may a cu. A zi âi lơi đoọng lang p’niên âng đay ooy chiến trường đoọng chiến đấu zư lêy vel đong, zư lêy k’tiếc k’ruung, nắc đoo râu hâng hơnh âng rúh 19, 20 c’moo. Nâu câi pa chắp cớ công pa bhlâng mr’hal.”

16 c’moo zêl prúh grơơ k’rơ, bhrợ bh’rợ guy đạn, ch’na mâng đanh cóh c’nặt c’lâng đơơng dh’nớc Ava, bộ đội Trường Sơn, đha đhâm c’mâr xung phong âi bhrợ t’váih muy c’bhúh c’lâng ga mắc cơnh lâng lấh 17 r’bhâu km c’lâng xe cơ giới, 2 r’bhâu km c’lâng giao liên, lấh 1.400 km c’lâng xăng dầu… đơơng âng lấh 1 ức tấn pa nănh cha rắh, z’nươu tr’hâu ha pêê chiến trường; bhrợ têng đoọng ha lấh 2 ức chu ma nứih lúh moọt ooy chiến trường. Bộ đội Trường Sơn công âi lêệng c’chêệt lâng coóp ma ông lấh 17 r’bhâu cha nắc a rập, pănh p’tộ lấh 2.400 bhuông păr zấp râu… Thiếu tướng Võ Sở, Chủ tịch Hội truyền thống Bộ đọi Trường Sơn moon ghít, bộ đội Trường Sơn âi bhrợ t’váih bh’nơơn ga mắc chr\nắp cóh bh’rợ zêl a rập Mỹ trông dấc k’tiếc k’ruung, pa chô miền Nam, pa zum k’tiếc k’ruung âng acoon ma nứih hêê. Zêl prúh a rập a bhuy âi z’lấh đanh 44 c’moo n’đhang dzợ vêy bấc acoon ma núih ma mông kiêng bhrợ têng cớ đoọng ha ngai lấh ặt c’lâm cóh chiến trường : “16 c’moo zêl prúh grơơ k’rơ, a hêê âi z’lấh bấc râu zr’nắh k’đháp. Âi vêy lấh 2 bhan liệt sĩ, cóh đêếc ahêê chô đơơng ooy bha nụ ping xal Trường Sơn bơơn lấh 10 r’bhâu 200 liệt sĩ, công dzợ dâng 1 bhan liệt sĩ cắh âi bơơn chô đơơng. Nâu đoo nắc râu âng hêê, đợ apêê chiến sĩ đh’rứah zêl prúh cóh Trường Sơn pa bhlâng cắh yêm ặt tợt, ng’cơnh choom đoọng đơơng âng apêê a noo, a moó, a đhi âng hêê chô vêy đhị bhuôih cái”./.

Kỷ niệm 60 năm mở đường Hồ Chí Minh

-Ngày truyền thống của bộ đội Trường Sơn

                                                                                                                                                          PV Kim Thanh

         Kỷ niệm 60 năm mở đường Hồ Chí Minh, mới đây, tại Bảo tàng đường Hồ Chí Minh, hàng nghìn chiến sĩ bộ đội Trường Sơn, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến đã có dịp cùng nhau ôn lại truyền thống hào hùng và còn là dịp tri ân những đóng góp, hy sinh của thế hệ đi trước để giành độc lập, tự do cho dân tộc. Trong gian khổ, ác liệt, hy sinh, những người lính Trường Sơn vẫn chiến đấu quả cảm, kiên cường, dẻo dai, sẵn sàng hy sinh vì đồng đội. Chính họ là những người làm nên lịch sử - kỳ tích Trường Sơn của những người lính Cụ Hồ.

Từ sáng sớm, hàng nghìn chiến sĩ bộ đội Trường Sơn, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến năm nào vui mừng gặp lại nhau. Sau hàng chục năm, tình đồng chí là những cái ôm thật chặt với cái bắt tay nồng ấm và lời thăm hỏi thân tình. Dù tuổi đã cao, mái đầu đã bạc, những kỷ niệm lại ùa về vẹn nguyên như mới vừa hôm qua. Đến dự kễ kỷ niệm, ông Đinh Công Nguyệt, Chủ tịch Hội Trường Sơn, tỉnh Tây Ninh mong ngóng gặp lại đồng đội năm xưa. Là bộ đội công binh với 10 năm ở Trường Sơn, từ năm 1965 đến năm 1975, tham gia mở Đường 20 Quyết thắng trên tuyến đường Trường Sơn, biết bao kỷ niệm với đồng đội,vẫn  còn đọng lại trong trí nhớ của ông và thương nhất là nữ thanh niên xung phong “Cô gái mở đường” cho bộ đội hành quân: “Chúng tôi đã kết nghĩa với Tiểu đoàn Thanh niên xung phong. Chúng tôi gánh nước cho họ và họ gùi gạo, gùi bộc phá cho chúng tôi, tình cảm và nhớ lắm. Tôi làm thơ tự hỏi mình rằng “Nhớ lắm ngày xưa phà Xuân Sơn em đợi, qua dốc Đồng Tiền Cù mẹ, Cù con/Ơi dốc Ba Thang mà Cổng Trời, Khe Đỉnh em có nhớ Khe Diên”. Nhớ phát khóc”

Nơi rừng thiêng nước độc cùng sự oanh tạc đan bom của giặc Mỹ oanh tạc, chất độc hóa học rải khắp Trường Sơn nhưng không làm nao núng ý chí kiên cường của những người chiến sĩ, thanh niên xung phong ở Trường Sơn. Các đại biểu là bộ đội, thanh niên xung phong, công nhân giao thông, dân công hỏa tuyến… trong 16 năm (1959-1975) đã chia sẻ những năm tháng làm nhiệm vụ vận tải hàng hóa trên những cung đường quanh co, dốc cao, vực sâu, qua nhiều vùng trọng điểm địch đánh phá ác liệt, dưới thời tiết khắc nghiệt của núi rừng Trường Sơn. Bà Nguyễn Thị Lan, ở tỉnh Hải Dương, tình nguyện tham gia thanh niên xung phong, mở đường Trường Sơn khi vừa tròn 17. Nhiều đồng đội hy sinh, không ít người để lại nơi chiến trường một phần thân thể. Đau thương và mất mát nhưng đó lại là niềm vinh quang, tự hào bởi sự hy sinh đó vì mục đích cao cả với một niềm tin chiến thắng, thống nhất đất nước. Trong ngày hội ngộ này, đồng đội gặp lại nhau, nói cười  rộn rã như ngày còn trong chiến trường đói khổ có nhau. Cả tuổi xuân trong chiến trường, đối mặt với cái chết cận kề nhiều lần nhưng nếu phải làm lại, thì bà vẫn chọn con đường mình đã đi:“Hôm nay ra đây gặp lại đồng đội, chúng tôi rất vui mừng,  mong đến ngày hôm nay để được gặp lại đồng đội, gặp được anh em từ các tỉnh, nhiều quê. Từ sáng đến giờ cứ ôm nhau, chuyện trò bởi mấy chục năm rồi mới gặp lại nhau, kể lại thời gian ngày xưa ở chiến trường. Bây giờ già rồi, gần 70 tuổi rồi  nhưng vẫn cứ mày tao vậy thôi. Chúng tôi đã hy sinh tuổi xuân của mình vào chiến trường để chiến đấu để bảo vệ quê hương, bảo vệ đất nước, đó là vinh dự của tuổi mười chín, đôi mươi. Bây giờ nghĩ lại cũng rất vui”

16 năm chiến đấu anh dũng, làm nhiệm vụ chi viện chiến lược trên tuyến đường mang tên Bác, bộ đội Trường Sơn, thanh niên xung phong đã làm nên một hệ thống giáo thông vĩ đại với hơn 17 nghìn km đường xe cơ giới, 3 nghìn km đường giao liên, hơn 1.400 km đường xăng dầu…vận chuyển hơn 1 triệu tấn vũ khí, đạn dược chi viện cho các hướng chiến trường; Tổ chức cho hơn 2 triệu lượt người vào ra chiến trường. Bộ đội Trường Sơn cũng đã tiêu diệt và bắt sống hơn 17 nghìn tên địch, bắn rơi hơn 2.400 máy bay các loại… Thiếu tướng Võ Sở, Chủ tịch Hội truyền thống Bộ đội Trường Sơn  khẳng định, bộ đội Trường Sơn đã tạo nên tầm vóc lớn lao trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước của dân tộc ta. Chiến tranh đã đi qua 44 năm nhưng còn nhiều việc những người con sống cần phải tiếp tục làm cho những người nằm lại chiến trường: “16 năm chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, chúng ta trải qua nhiều thử thách. Đã có hơn 2 vạn liệt sĩ, trong đó chung ta mới đưa về nghĩa trang Trường Sơn được hơn 10 nghìn 200 liệt sĩ, vẫn còn khoảng 1 vạn liệt sĩ chưa đưa về được. Đây là điều mà chúng ta, những người chiến sĩ cùng chiến đấu ở Trường Sơn rất suy nghĩ, làm sao để đưa các anh, các chị em của chúng ta về có nơi thờ cúng./.”