N’đhơ Nghị định 155 âng Chính phủ quy định đăh tọom bhrợ hành chính đăh zư lêy môi trường xay moon ghit: Tọom zên tợơ 5-7 ức đồng cơnh lâng bh’rợ vất lơi ra nha nhự coh toor c’lâng. Ha dợ pazêng t’ngay a hay, đhr’năng vất lơi pa noor bôp y tế ơy đươi dua dzợ n’leh bấc coh truih c’lâng đhị thành phố Hà Nội lâng apêê tỉnh, thành phố ga mắc lơơng, pa bhlầng nắc cr’chăl pr’luh Covid-19 xoọc dưr vaih bấc k’rơ. Đhr’năng nâu bhrợ bấc ngai k’rang k’uôl: “Coh bh’rợ cha groong pr’luh xoọc đâu a cu ting xợơng bhrợ cơnh bhiệc toọm ha lệêng bhlầng cơnh lâng ngai căh ting xợơng, toon vất lơi pa noor boop y tế đhơ cơnh đhơ kị. Coh đếêc vêy ma nuyh năc crêê bọo vaih pr’luh, pa bhlầng nắc apêê boọ pr’luh Covid-19, apêê lêypa ghit lâh mơ đươi dua pa noor boóp crêê cơnh quy định”.
“Đhr’năng pr’luh Covid-19 nắc ahêê lêy por pa noor boóp crêê cơnh, oó chếêc vất lơi đhơ cơnh đhơ kị. Đớc lơi đhị quy định đoọng liêm buôn pa liêm vệ sinh, oó đoọng nha nhự môi trường lơơng. C’la đay tự zư lêy c’rơ âng đay, zư lêy c’rơ đoọng ha lơơng. A cu ting xợơng bhiệc toọm bhrợ rợơng nhâm đoọng p’too moon ghit, đoọng vel bhươl liêm sạch, oó vaih pr’luh cr’ay trơơi boọ”.
Cơnh lâng đhr’năn gpr’luh Covid-19 xoọc dưr vaih bấc k’rơ, đhr’năng trơơi boọ coh đhanuôr xoọc dưr vaih k’đhap k‘ra, t’mêê đâu, Bộ Y tế ơy moon pa rớơt bhiệc đươi dua pa noor boóp, pa bhlầng nắc pa noor boóp y tế, nắc bh’rợ lalua ta nih bhlầng đoọng k’đhợơng bhrợ, cha groong pr’luh cr’ay. Ting cơnh apêê chuyên gia y tế, bhiệc pa noor boóp y tế đươi dua muy chu xang vất lơi coh c’lâng, căh muy bhrợ ma mốp tước rau liêm sạch âng c’lâng p’rang nắc dzợ đhị dưr vaih, đhị pa trơơi pr’luh cr’ay, coh đếêc vêy Covid-19. Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lượng Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục zư lêy c’rơ tr’mông Bộ Y tế moon ghit: “Ha dang ngai đươi dua pa noor boóp y tế muy chu nắc n’noh căh năl cơnh bhrợ têng. Nâu đoo nắc rau căh liêm tước môi trường. Rau bơr nắc vaih rau căh liêm ngân lâh mơ ha dang căh năl ghit. Ha dang ahêê ặt coh đong, doó pa đăn đhị zr’lụ vaih pr’luh nắc oó chếêc câl đươi pa noor y tế đoọng Chính phủ moon pa rớơt toọm bhrợ”.
Ting cơnh ma nuyh bhrợ luật, Luật sư Nguyễn Đăng Dung, Khoa Luật, trường Đại học Quốc gia Hà Nội xay moon: Nghị định 155 âng Chính phủ pa căh c’moo 2016, quy định đợ zên toọm bhrợ tợơ 5-7 ức đồng cơnh lâng bh’rợ vất lơi n’noh coh toor c’lâng nắc bơơn ta đươi dua liêm ta nih coh đhr’năng pr’luh cr’ay xoọc đâu: “Bhiệc vất lơi pa noor boóp căh vêy mr’cơnh lâng n’noh lơơng tu a đoo crêê tước pr’luh cr’ay. Coh cr’chăl nâu nắc lêy toọm bhrợ 7 ức đồng. Quy định đơơng chr’năp pa too pa đhép đoọng đươi dua. Coh đhr’năng vất lơi đhơ cơnh đhơ kị căh ting bhrợ têng nắc zập quận, chr’hoong, chr’val pa hay bhrợ têng”.
Apêê chuyên gia môi trường cung moon bhiệc vất lơi pa noor boóp y tế đhơ đhơ đhị nắc bh’rợ lêy k’đhợơng bhrợ, tọom đoọng bấc, tu bh’rợ nâu bhrợ căh liêm tước môi trường lâh mơ nắc đhị dưr vaih cắh liêm tước c’rơ tr’mông âng acoon ma nuyh. Đại biểu Lê Công Nhường, Ủy viên Ủy ban Khoa học Công nghệ lâng Môi trường âng Quốc hội moon ghit: “Pa noor boóp, pa bhlầng nắc cơnh lâng ma nuyh boọ Covid-19, đươi dua xang nắc vất lơi đhơ cơnh đhơ kị, đhr’năng trơơi boọ cr’ay coh môi trường nắc k’rơ pa bhlầng. Ha dang lưm môi trường liêm buôn nắc trơơi boọ đâh bhlầng. Tu cơnh đếêc, vất lơi pa noor boóp crêê đhị quy định đoọng tệêm ngăn tước zập ngai. Nắc đoo cung 1 bh’rợ đoọng g’đéch, cha groong cr’ay”.
Cơnh lâng đhr’năng dưr vaih âng pr’luh cr’ay Covid-19 dzợ bấc k’rơ, apêê cơ quan chức năng nắc lêy bhrợ têng rợơng nhâm bh’rợ vất lơi pa noor boóp ơy đươi dua ha dơ vất lơi coh nguôi tang đhơ cơnh đhơ kị. Cơnh lâng zập cha nắc đhanuôr cung lêy pa dưr dal c’năl tự giác. Pa noor boóp ơy đươi dua lêy vất lơi coh zr’lụ đớc n’noh đoọng pa liêm crêê cơnh quy trình. Tu vệ sinh, cha groong cr’ay nắc đoo bh’rợ zư lêy c’rơ tr’mông đoọng ha c’la đay lâng ma nuyh đong đay liêm choom bhlầng./.

Xử lý nghiêm hành vi vứt khẩu trang y tế ra nơi công cộng
PV Lại Hoa
Khẩu trang y tế đã qua sử dụng bị vứt bừa bãi ở nhiều nơi, nhất là ở các tuyến đường nội thành thời gian qua không chỉ là hình ảnh phản cảm mà còn gây ô nhiễm môi trường. Thực trạng này khiến không ít người lo lắng về nguy cơ lây lan dịch bệnh trong thời điểm dịch Covid -19 vẫn đang hoành hành. Việc vứt khẩu trang y tế ra nơi công cộng là hành vi cần phải ngăn chặn, xử lý "mạnh tay”, bởi nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường, mà còn là mối nguy đối với sức khỏe con người.
Mặc dù Nghị định 155 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường nêu rõ: Phạt tiền từ 5-7 triệu đồng đối với hành vi vứt, thải rác thải sinh hoạt trên vỉa hè, đường phố. Thế nhưng, những ngày qua, tình trạng vứt khẩu trang y tế đã qua sử dụng vẫn xuất hiện ở nhiều tuyến đường tại thành phố Hà Nội và các tỉnh, thành phố lớn khác, nhất là thời điểm dịch Covid -19 vẫn đang hoành hành. Thực trạng này khiến không ít người lo lắng:“Trong phòng chống dịch hiện nay tôi rất ủng hộ phạt thật nặng những người vô ý thức bỏ khẩu trang bừa bãi. Trong khi đó có những người đã từng bị bệnh truyền nhiễm, nhất là bệnh nhân mắc Covid-19 phải có ý thức để khẩu trang đúng quy định”.
“Tình hình dịch bệnh Covid-19 chúng ta nên đeo khẩu trang đúng quy cách, không vứt bừa bãi ra ngoài. Để nơi quy định để nhà dọn vệ sinh để không lây ô nhiễm môi trường xung quanh. Tự mình bảo vệ ý thức cho chính mình, bảo vệ cho toàn cộng đồng, xã hội. Tôi ủng hộ việc xử phạt phải nghiêm minh để răn đe, cho cộng đồng sạch sẽ”.
Trước tình hình dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng đang trở nên khó lường, vừa qua, Bộ Y tế đã có khuyến cáo việc sử dụng khẩu trang, đặc biệt là các khẩu trang y tế là giải pháp cần thiết để ngăn ngừa, phòng chống dịch bệnh. Theo các chuyên gia y tế, việc khẩu trang y tế sử dụng một lần rồi bị vứt ra đường phố không chỉ gây mất mỹ quan đô thị mà còn là nguồn phát tán, lây nhiễm nhiều loại bệnh tật, trong đó có dịch Covid-19. Phó Giáo sư, Tiến sỹ, Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Khám chữa bệnh Bộ Y tế khẳng định:“Nếu ai cũng sử dụng khẩu trang y tế dùng 1 lần thì chắc chắn rác thải không biết phải xử lý như nào. Đây là nguy cơ lớn đối với vấn đề môi trường. Thứ hai sẽ trở thành vấn đề khủng hoảng nếu không hiểu. Nếu chúng ta chỉ ở nhà, không tiếp xúc vùng dịch thì hoàn toàn không phải đi mua y tế để Chính phủ phải đưa ra khuyến nghị xử phạt”.
Dưới góc độ người làm luật, Luật sư Nguyễn Đăng Dung, Khoa Luật, trường Đại học Quốc Gia Hà Nội phân tích: Nghị định 155 của Chính phủ ban hành năm 2016, quy định mức phạt mức tiền từ 5 triệu đến 7 đồng đồng đối với hành vi vứt, thải rác thải sinh hoạt trên vỉa hè, đường phố cần được áp dụng nghiêm túc trong tình hình dịch bệnh hiện nay: “Việc vứt khẩu trang không như những rác thải thông thường vì nó liên quan đến dịch bệnh. Trong thời điểm này phạt 7 triệu. Quy định có tính chất răn đe để áp dụng. Trong trường hợp bừa bãi không thi hành thì từng từng Quận, huyện xã nhắc nhở làm”.
Các chuyên gia môi trường cũng cho rằng việc vứt khẩu trang y tế ra công cộng là hành vi cần phải ngăn chặn, xử lý "mạnh tay," bởi nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường, mà còn là mối nguy đối với sức khỏe con người. Đại biểu Lê Công Nhường, Ủy viên Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khẳng định:“Khẩu trang, nhất là đối với những người nhiễm Covid-19, sử dụng xong vứt bừa bãi thì khả năng phát tán ra môi trường là khả năng cao. Nếu gặp môi trường thuận lợi phát triển thì nhân lên đối với những người tiếp xúc với khẩu trang đó. Do đó khẩu trang phải bỏ đúng chỗ và có phương pháp xử lý khẩu trang đã sử dụng để đảm bảo an toàn môi trường. Đó cũng là 1 biện pháp phòng tránh bên cạnh các biện pháp cách ly khác”.
Trước diễn biến của dịch bệnh Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp, các cơ quan chức năng cần xử lý nghiêm với hành vi vứt khẩu trang đã qua sử dụng bừa bãi ra môi trường. Đối với mỗi người dân cũng cần nâng cao ý thức tự giác. Khẩu trang đã qua sử dụng cần vứt bỏ vào thùng rác để được xử lý đúng quy trình. Bởi vệ sinh, phòng bệnh cho cộng đồng chính là biện pháp bảo vệ sức khỏe cho mình và gia đình một cách tốt nhất./.
Viết bình luận