Đương hơnh déh azi cóh đhr’nông đông bhứah liêm lâng zâp pr’đươi pr’dua cóh đông, amoó Ka Hằng cóh vel Đarahoa, chr’val Hiệp An, chr’hoong Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng moon, l’lăm, zêng 3 bha nên m’pâng chóh bhơi r’véh zâp râu âng pr’loọng đông amoó nắc ơy pa câl đấh, doọ crêê xoọc cr’chăl bil zên pa câl, pa chô lấh 90 ực đồng. lấh mơ, 1 bha nên chóh pô crêê pô váih xoọc hân noo ta đươi lâng 2 hécta cà phê cung pa chô bh’nơơn dal... Bh’nơơn nâu, ting cơnh amoó Ka Hằng, bấc lêy tu vêy đươi dua khoa học kỹ thuật lâng năl ghít cr’noọ pr’đươi cóh thị trường: “Bêl ahay pr’ắt tr’mung cắh têêm ngăn, k’bhộ, bhrợ cắh zâp cha, xoọc đâu tu vêy chóh bhrợ liêm choom nắc têêm ngăn lấh, lấh mơ nắc chóh pô, chóh bhơi r’véh nắc pr’ắt tr’mung z’zăng lấh mơ, cắh mưy zâp cha nắc dzợ vêy râu đợc. moon zr’nưm nắc bấc c’moo đâu, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr cóh đâu ơy pa dưr pa xớc. tết đhanuôr ơy đương hơnh déh tết, chi ớh ha pruốt bhui har.”

Ting cơnh t’coóh K’Rốt, Trưởng ban công tác mặt trận vel K’long, chr’val Hiệp An, bêl ahay bhrợ têng nắc g’nưm ooy ha roo lâng cà phê đơơng chô bh’nơơn liêm choom zâp c’moo, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr cắh choom pa dưr. Tơợ bêl cắh dzợ chóh ha roo, tr’xăl cơ cấu tơơm chr’nóh, chóh bhrợ ting c’lâng nông nghiệp công nghệ dal, lấh mơ nắc bhrợ têng pô lâng bhơi r’véh ch’na đh’nắh âng đơơng ting cơnh cr’noọ pr’đươi thị trường, chr’nắp pa câl cung bấc lấh. C’moo nua, tu vêy bhrợ têng ting c’lâng p’têết pazưm, bhiệc pa câl zâp bh’nơơn cung têêm ngăn, đơơng chô bh’nơơn bấc lấh mơ l’lăm ahay: “Tơợ t’ngay xăl chóh bhơi r’véh, xang nặc chóh pô nắc pr’ắt tr’mung âng đhanuôr coh vel đông K’Long nắc ơy dưr z’zăng lấh mơ ahay. Pr’ắt tr’mung têêm ngăn, nắc đhanuôr cung mamung têêm ngăn. G’lúh tết c’moo đâu, đhanuôr bhui har tu crêê bơơn bhrợ pa câl pô tết liêm choom nắc zâp đông cung câl zâp râu pr’đươi ch’na đh’nắh, pr’ôộm đoọng ha pr’zợc, đhanuôr cóh vel đông pấh cha. Pr’ắt bh’rợ hơnh déh ha pruốt âng vel đông bhui har, têêm ngăn bhlâng.”

T’coóh K’Bửu, Phó trưởng phòng Dân tộc chr’hoong Đức Trọng đoọng năl, cắh mưy chr’val Hiệp An nắc pr’ắt tr’mung âng đhanuôr acoon cóh đhị zâp chr’val N’Thol Hạ, Đa Quyn, Tà Hine, Ninh Gia, Phú Hội, Tân Hội, Tân Thành lâng bấc  zr’lụ lơơng âng chr’hoong Đức Trọng zêng vêy pa dưr pa xớc t’mêê, têêm ngăn lấh mơ l’lăm ahay. Đợ mơ pr’loọng đha rứt manứih acoon cóh âng chr’hoong ơy xiêr bấc, xoọc dzợ 1,84%, đợ mơ pr’loọng k’van cung dưr bấc. vêy bơơn đợ bh’nơơn nâu nắc tu ooy râu k’rang lêy k’rong bhrợ âng Đảng lâng Nhà nước ooy zâp đắh bh’rợ, đh’rứah lâng cr’noọ bh’rợ tự t’bhlâng zi lấh âng đhanuôr: “Xoọc đâu, đhanuôr acoon cóh nắc ơy lêy cha mêết, chấc lêy, ta moóh pa choom zâp tiến bộ kỹ thuật t’mêê đươi dua ooy bhiệc bhrợ têng, lấh mơ nắc bhrợ têng nông nghiệp ting cơnh c’lâng công nghệ dal. Tơợ đêếc, pr’ắt tr’mung đhanuôr têêm ngăn, pa dưr pa xớc lấh mơ lâng l’lăm. Lấh mơ, ooy đợ c’moo đăn đâu, đhanuôr nắc ơy bhrợ têng liêm choom xa nay bh’rợ pa dưr vel bhươl t’mêê nắc hạ tầng cơ sở, pr’ắt tr’mung văn hoá, tiến bộ đắh cr’noọ bh’rợ nắc ơy pa dưr liêm ghít. Cr’noọ lêy ặt đương g’nưm nắc cung doọ dzợ váih, đhanuôr ơy tự dưr zi lấh bhrợ têng cha liêm choom, pa dưr pr’ắt tr’mung t’mêê k’rơ k’van.”

Xang Đơn Dương, Đức Trọng nắc chr’hoong bơơn chuẩn vel bhươl t’mêê thứ 2 âng tỉnh Lâm Đồng, lâng zên pa chô mưy cha nặc nắc ơy bơơn lấh 81 ực đhị mưy c’moo, pr’đơợ bh’rợ bấc râu đoọng bhrợ têng pa dưr pa xớc têêm ngăn. Nâu đoo nắc pr’đơợ chr’nắp đoọng đhanuôr moon zr’nưm lâng đhanuôr acoon cóh chr’hoong Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng moon lalay, nhâm mâng pa dưr pa xớc ting t’ngay c’xêê./.

Đổi thay ở vùng dân tộc thiểu số huyện nông thôn mới của Lâm Đồng

                              PV Quang Sáng

Nhờ sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước, đời sống của nhiều vùng dân tộc thiểu số ở huyện đạt chuẩn nông thôn mới Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng đang ngày càng thay da đổi thịt. Kinh tế khá lên, đời sống tinh thần của bà con cũng từng bước được nâng cao. 

           Tiếp chúng tôi trong căn nhà khang trang và đầy đủ tiện nghi, chị Ka Hằng ở buôn Đarahoa, xã Hiệp An, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng chia sẻ, trước tết, cả 3 sào rưỡi trồng rau xanh các loại của gia đình chị đã bán sớm, né được thời điểm mất giá, thu lãi trên 90 triệu đồng. Ngoài ra 1 sào hoa nở đúng vụ và 2 hécta cà phê cũng thu hoạch cho năng suất cao… Kết quả này, theo chị Ka Hằng, phần lớn nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật và nắm bắt được nhu cầu của thị trường:“Trước đây thì cuộc sống du canh, du cư nên bữa no, bữa đói, làm không đủ ăn, giờ thì nhờ canh tác ổn định, nhất là trồng hoa, trồng rau sạch nên đời sống đã khá hơn rồi, không những đủ ăn mà còn có của dư của để. Nói chung là mấy năm gần đây thì cuộc sống kinh tế của bà con nơi đây đã phát triển. Tết nhứt bà con đã tổ chức đón tết, chơi xuân rất là vui”.

Theo ông K’Rốt, Trưởng Ban công tác mặt trận thôn K’Long, xã Hiệp An, trước đây sản xuất chủ yếu dựa vào cây lúa và cà phê cho thu hoạch một vụ mỗi năm, đời sống kinh tế của người dân không thể bức phá đi lên. Từ ngày loại bỏ độc canh cây lúa, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, canh tác theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, chủ yếu là sản xuất hoa và rau thương phẩm cung cấp theo nhu cầu thị trường, giá trị trên cùng đơn vị diện tích đất canh tác đã tăng lên đáng kể. Năm qua, nhờ sản xuất theo hướng liên kết, đầu ra sản phẩm được ổn định nên giá trị kinh tế mang lại cao hơn rất nhiều so với trước.“Từ ngày chuyển sang trồng rau, rồi tiếp đó là trồng hoa thì đời sống kinh tế của người dân trong thôn K’Long đã khá giả hơn trước rất nhiều. Kinh tế ổn định nên đời sống vật chất và tinh thần của bà con theo đó cũng ngày một nâng cao. Riêng trong dịp tết cổ truyền năm nay, bà con phấn khởi vì trúng vụ hoa tết nên đã tổ chức ăn mừng rất vui vẻ và đầy đủ, nhà nào cũng mua sắm đầy đủ các loại thức ăn, thức uống để tiếp đãi bạn bè, bà con trong buôn làng. Không khí đón xuân của buôn làng rất vui vẻ, an lành và hành phúc”

Ông K’Bửu, Phó trưởng phòng Dân tộc huyện Đức Trọng cho biết, không chỉ xã Hiệp An mà đời sống kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã N’Thol Hạ, Đa Quyn, Tà Hine, Ninh Gia, Phú Hội, Tân Hội, Tân Thành và nhiều vùng khác của huyện Đức Trọng đều có bước phát triển mới, ổn định hơn rất nhiều so với trước. Tỷ lệ hộ nghèo là người đồng bào dân tộc thiểu số của huyện đã giảm mạnh, hiện chỉ còn 1,84%, tỷ lệ hộ giàu và khá ngày càng tăng. Có được kết quả này là nhờ vào sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước về mọi mặt, cùng với ý thức tự nỗ lực để vươn lên cải thiện cuộc sống mới của người dân. “Hiện nay, bà con đồng bào dân tộc thiểu số đã chủ động, tự tìm tòi, học hỏi các tiến bộ kỹ thuật mới áp dụng vào sản xuất, nhất là sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao. Từ đó, đời sống kinh tế gia đình đã ổn định và phát triển hơn rất nhiều so với trước. Đặc biệt, trong những năm gần đây, bà con đã hưởng ứng tích cực chương trình xây dựng nông thôn mới nên hạ tầng cơ sở, đời sống văn hóa, tư tưởng tiến bộ đã được cải thiện rõ nét. Tư tưởng trông chờ ỷ lại đã loại bỏ hẳn, bà con đã tự chủ tự lực nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập, vươn lên cải thiện cuộc sống mới giàu đẹp”

Sau Đơn Dương, Đức Trọng là huyện đạt chuẩn nông thôn mới thứ 2 của tỉnh Lâm Đồng, với thu nhập bình quân đầu người đã đạt hơn 81 triệu/người/năm, hạ tầng cơ sở phục vụ sản xuất và đời sống phát triển ổn định. Đây là tiền đề quan trọng để người dân nói chung và đồng bào dân tộc thiểu số của huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng nói riêng vững bước phát triển đi lên từng ngày./.

                                               Ảnh bìa: Lam Phương