Pazêng c’moo lalăm a hay, pr’loọng đong pa căn Đào Thị Hồng, ặt đhị vel Vinh Thanh, thị trấn Ngãi Giao, chr’hoong Châu Đức ặt ma mông lêy tợơ 2 sào k’tiếc choh a moọt. Tu a moọt ta luôn bil bal căh bơơn pa chô rau rị tu pr’luh cr’ay, chr’năp nắc ting t’ngay ting xiêr, bhrợ pr’ặt tr’mông âng đhanuôr ta luôn lưm k’đhap k’ra. C’moo 2016, đươi vêy bơơn chính quyền zúp zooi zên đoọng băn bé. Ơy năl cơnh k’rang băn zư, bé đâh dưr pậ, tước nâu kêi, cr’năn bé âng pr’loọng đong pa căn Hồng vêy 10 p’nong. Pa căn Hồng xay moon: “Choh amoọt răng xrặ lứch đhơ cơnh đếêc nắc cung pa zay choh bhrợ. Nhà nước vêy đoọng bé băn, zập chu pa câl cung vêy 3-4 ức đồng, bé vêy chr’năp nắc 7-8 ức đồng, c’moo pa câl 2 chu, băn bé cung vêy bơơn tr’bứi. Pa câl ruh nâu xang nắc đớc bé căn rưah ruh coon t’tun, bêl bé căn lalâh ta cooh nắc pa câl, đớc bé k’tứi băn pa dưr”.

Pr’loọng đong a noo Nguyễn Văn Huy, acoon coh Chơ Ro, ặt đhị chr’hoong Châu Đức nắc muy coh pazêng pr’loọng đong đha rựt âng vel đong. Lalăm a hay kinh tế pr’loọng đong nắc g’nưm tợơ bh’nơơn bh’rợ âng k’dic bhrợ têng đoọng ha pân lơơng. Nắc 2 c’moo chô ooy đâu, a nô Huy crêê bhrêy tăh, liệt mị đăh dzung. Tr’mông tr’meh zr’năh k’đhap nắc ting k’đhap đha rựt lâh mơ. Tợơ bêl dic điêl a noo bơơn chính quyền vel đong ch’ol moon bhrợ công nhân đoọng ha công ty đhị zr’lụ Công nghiệp Ngãi Giao, apêê ca coon học hành doó chroót zên, tr’mông tr’meh pr’loọng đong r’dợ tệêm ngăn, doó ta bhuch cơnh lalăm a hay dzợ. A moó Đào Thị Thúy, k’điêl anoo Huy đọong năl:“Bêl t’mêê t’bơơn, díc điêl amoó nắc bhrợ thuê đoọng ha pân lơơng, tr’mông tr’meh pr’loọng đong k’đhap k’ra bhlầng. Bêl pa  bhrợ đoọng ha pân lơơng nắc crêê tr’đeh n’groọng họong, liệt mị đăh dzung. Đươi vêy zup zooi âng chr’hoong, pr’loọng đong ting zooi pa xoọng bhrợ têng muy đhr’nong đong ặt, nâu kêi nắc cung zăng tệêm ngăn”.

Ting cơnh t’cooh Nguyễn Tấn Bản, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Châu Đức, t’ping lâng 5 c’moo hay, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr coh vel đong ơy ha dưr lâh. Nắc tợơ tợơp c’moo 2019 tước nâu kêi, prang chr’hoong vêy 90 pr’loọng ơy z’lâh đha rựt. Xọoc đâu 100% pr’loọng đong đhanuôr acoon coh đhị vel đong ơy vêy đong ặt nhâm mâng, doó dzợ đong ba bơơ… Đhơ cơnh đếêc, dzợ 400 pr’loọng đong căh zập k’tiếc bhrợ tênhg, 147 pr’loọng đong z’lâh đha rựt. T’cooh Bản moon:“Xọoc đâu, chr’hoong xoọc k’rang bhlầng nắc k’tiếc bhrợ têng cha đoọng ha đhanuôr acoon coh. Pazêng pr’loọng n’đoo  vêy ma nuyh pa bhrợ ha dợ căh zập k’tiếc nắc xăl bhrợ têng rau lơơng đoọng ha đhanuôr acoon coh t’bơơn cha, ha dợ doó đớc đhr’năng căh zập k’tiếc bhrợ têng cha ha dợ zâng lâng đhr’năng ha ul đha rựt, đương g’nưm tợơ Nhà nước. Nắc rau chr’hoong xoọc k’rang bhlầng.”

Coh pazêng c’moo ha y, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu pa zay pa xiêr zập c’moo 0,4% pr’loọng đong đha rựt coh đhanuôr acoon coh. Pa căn Hoàng Thị Thùy Dương, Trưởng phòng chính sách Ban dân tộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đọong năl: đoọng bơơn bh’nơơn bh’rợ nâu, tỉnh nắc lêy xay bhrợ bấc cơnh. Lalăm, cơnh lâng pr’loọng đong đha rựt nắc xăl bh’rợ tr’nêng đoọng ha pêê liêm crêê:“Cơnh lâng pr’loọng đong đha rựt căh bơơn zup zooi đăh k’tiếc bhrợ têng cha nắc lêy zup zooi cơnh lơơng, cơnh zup zooi tơơm chr’noh, bh’năn băn, zup zooi đăh băn bhrợ. Đh’rưah lâng đếêc, cơnh lâng pr’loọng đong vêy đợ ma nuyh pa bhrợ bhriêl choom nắc t’hước đoọng đhanuôr acoon coh đăh pa choom bh’rợ tr’nêng lâng t’vaih bhiệc bhrợ. Pazêng rau  bh’năn băn, tơơm ch’noh nắc zêng pa zưm lâng vel đong, apêê ngành đoọng ta mooh cơnh cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng âng đhanuôr”.

Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vêy k’nặ 7.500 pr’loọng, lâng lâh 31,7 r’bhầu cha nắc ma nuyh nắc đhanuôr acoon cóh. Coh đếêc, đơ bhlầng nắc đhanuôr acoon coh Hoa, Chơ Ro, Khmer lâng Tày, Nùng; ặt ma mông đh’rưah lâng đhanuôr Kinh lâng apêê nắc ặt k’rong đhị apêê chr’hoong Xuyên Mộc, Châu Ðức...lâng TP Vũng Tàu. Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu năl ghit zup zooi đoọng ha đhanuôr acoon coh nắc pa tệêt lâng ta bil ha ul pa xiêr đha rựt, pa dưr dal bh’nơơn pr’ặt tr’mông đoọng ha đhanuôr, đoọng bơơn bh’nơơn cr’noọ bh’rợ “doó đơ muy ngai crêê ta lơi đăh hoọng”./.

Bà Rịa – Vũng Tàu:

Tạo động lực vươn lên cho đồng bào dân tộc thiểu số

                                           VOV TPHCM

Cách đây 3 năm, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có hơn 1.460 hộ đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo; nhưng đến nay chỉ còn 685 hộ. Trong đó, nhiều hộ đã vươn lên đạt mức sống trung bình và khá. Đạt được kết quả này là nhờ sự hỗ trợ hiệu quả của địa phương đối với đồng bào DTTS.

Những năm trước đây, gia đình bà Đào Thị Hồng, ở ấp Vinh Thanh, thị trấn Ngãi Giao, huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu sống chủ yếu dựa vào 2 sào đất trồng tiêu. Bà Hồng cho biết, do tiêu liên tục mất mùa do dịch bệnh, giá lại ngày càng đi xuống nên cuộc sống gia đình luôn thiếu thốn. Năm 2016, nhờ được chính quyền hỗ trợ vốn để nuôi dê.  Do biết cách chăm sóc, dê phát triển ổn định, đến nay đàn dê đã được 10 con. “Làm tiêu bị chết gần hết cũng phải cố gắng làm. Nhà nước có cho dê nuôi, mỗi lần bán của được 3 – 4 triệu, dê có giá thì 7 – 8 triệu, năm được 2 lần, nuôi dê cũng có tiền kinh tế cũng đỡ lắm. Bán đợt này xong để lại dê mẹ sinh sản ra dê con bán tiếp, khi dê mẹ già quá thì bán dê mẹ dành dê con nuôi tiếp”.

Gia đình anh Nguyễn Văn Huy, dân tộc Chơ Ro, ở huyện Châu Đức từng là một trong những hộ rất nghèo của địa phương. Trước đây kinh tế gia đình phụ thuộc vào nguồn thu nhập từ nghề bốc vác của chồng. Nhưng 2 năm trước, anh Huy không may bị tai nạn lao động, bị liệt cả 2 chân. Cuộc sống vất vả lại càng khó khăn hơn, kinh tế gia đình gần như kiệt quệ. Từ khi vợ anh được chính quyền địa phương giới thiệu vào làm công nhân tại khu công nghiệp Ngãi Giao, các con được miễn học phí, cuộc sống gia đình dần ổn định, không còn túng thiếu như trước. Chị Đào Thị Thúy, vợ anh Huy cho biết: “Lúc vợ chồng mới cưới thì chồng làm bốc vác, gia đình rất khó khăn, nhà thì bị rách, dột nát hết. Trong lúc đi làm bao hàng đè xuống làm gãy xương sống, liệt 2 chân. Cũng nhờ sự hỗ trợ của huyện, gia đình cũng phụ thêm xây dựng cho một căn nhà ở, giờ thấy cũng tạm ổn”.

Theo ông Nguyễn Tấn Bản, Phó Chủ tịch UBND huyện Châu Đức, so với 5 năm trước, đời sống đồng bào dân tộc trên địa bàn hiên đã cải thiện đáng kể. Riêng từ đầu năm 2019 đến nay, toàn huyện có 90 hộ thoát nghèo. Hiện tại 100% hộ đồng bào trên địa bàn đã có nhà kiên cố, không còn nhà tạm bợ...  Ông Bản cho biết, hiện vẫn còn 400 hộ thiếu đất sản xuất, 147 hộ chưa thoát nghèo.“Hiện nay huyện đang lo lắng nhất là đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số. Những hộ nào có lao động mà thiếu đất thì chuyển ngành nghề cho đồng bào mưu sinh, chứ không phải thiếu đất rồi chịu trận ở đó, cứ trông chờ nhà nước. Đó là vấn đề mà huyện trăn trở nhất”.

Trong những năm tới, tỉnh tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu phấn đấu giảm mỗi năm 0,4% hộ nghèo trong đồng bào dân tộc. Bà Hoàng Thị Thùy Dương, Trưởng phòng Phòng Chính sách Ban Dân tộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cho biết; để đạt được mục tiêu này, tỉnh sẽ triển khai nhiều biện pháp. Trước măt, đối với những hộ nghèo không có đất sản xuất sẽ hướng dẫn họ chuyển đổi ngành nghề phù hợp: “Đối với những hộ không hỗ trợ bằng đất sản xuất thì bằng các hình thức như hỗ trợ cây con giống, hỗ trợ về kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt. Bên cạnh đó, đối với những hộ có nguồn lao động tri thức thì sẽ hướng đồng bào vào đào tạo nghề để giải quyết việc làm. Tất cả chăn nuôi, trồng trọt con gì, cây gì hay đào tạo nghề gì đều phải phối hợp với các ngành, địa phương để tham khảo nguyện vọng của đồng bào”

Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có gần 7.500 hộ, với hơn 31,7 nghìn nhân khẩu là người dân tộc thiểu số. Trong đó, chủ yếu là các dân tộc Hoa, Chơ Ro, Khmer và Tày, Nùng; sinh sống xen kẽ với đồng bào Kinh và cơ bản tập trung ở các huyện Xuyên Mộc, Châu Ðức...và TP Vũng Tàu. Tỉnh BRVT xác định hỗ trợ cho đồng bào dân tộc thiểu số phải đi liền với xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nhằm đạt được mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”./.