Ma nưih Dao coh Tùn Trên tơợ đanh bơơn năl tươc năc đợ ma nưih zay bhrợ têng lâng ăt ma mông liêm ta nih lâng vel ma nang. N’đhơ cơnh đêêc, pr’ăt tr’mông âng bâc pr’loọng ma nưih Dao coh vel Tùn Trên năc muy râu la lua tr’xăl bêl apêê đoo bơơn k’rang tươc, bhrợ t’vaih pr’đơợ pa dưr tr’mông tr’meh đhị râu zooi đoọng âng apêê dự án. T’ruih năc tơơp tơợ dự án băn a xêêh âng Hội Nông dân tỉnh Lào Cai xay bhrợ tơợ c’moo 2015.

A noo Triệu Vạn Ngân, ma nưih vel Tùn Trên, bơơn dự án zooi đoọng zên vă t’đui đoọng, tươc đâu, pr’loọng đong a noo âi pa dưr cr’năn bh’năn dzooc 12 p’nong a xêêh, 6 p’nong acoon t’rí. A noo Triệu Vạn Ngân xay moon:“Bêl tr’nơơp 2 p’nong a xêêh, bêl vêy dự án bơơn đoọng vă 3 p’nong. Zâp c’moo công pa câl muy bơr p’nong, ga măc năc 18 ưc, k’tứi 15 ưc, bâc năc băn p’loh.”

Tu pr’đơợ crâng bhơi z’zăng liêm buôn, tu cơnh đêêc coh vel Tùn Trên zêng bơơn băn p’loh đhị bha lang k’tang âi vêy l’lăm, apêê pr’loọng đong doó châc bil zên k’rong bhrợ. Nâu đoo bơơn lêy năc pr’đơợ lâng râu pa chô nhâm mâng zooi apêê pr’loọng đong coh vel Tùn Trên z’lâh đha rưt.

Đoọng zooi đha nuôr t’bil ha ul pa xiêr đha rưt, coh 3 c’moo ha nua, tơợ Quỹ pa dưr âng Hội Nông dân tỉnh Lào Cai, Hội nông dân chr’val Dương Quỳ âi xay bhrợ liêm choom bâc pr’đhang bh’rợ b’bbăn, pa bhlang năc băn a xêêh. Cơnh lâng zên cr’chăl tr’nơơp năc 300 ưc đồng, xang bêl dự án lưch cr’chăl 1, bơơn lêy râu liêm choom, quỹ năc t’bhlâng k’rong bhrợ cớ cơnh lâng zên t’đui đoọng 800 ưc đồng, xooc đâu đha nuôr âi chroot pa chô mị 2 cr’chăl. T’cooh Hoàng Văn Minh, Chủ tịch Hội Nông dân chr’val Dương Quỳ đoọng năl:“Băn a xêêh năc dự án liêm choom bhlâng, cr’chăl tươc năc chr’val Dương Quỳ vêy bhrợ pa dưr dự án băn a xiu dâng 500 ưc ha 10 pr’lọong vă coh vel Na Hin...”

Đhị 4 c’moo xơợng bhrợ apêê bh’rợ xa nay dự án zooi đoọng đha nuôr z’lâh đha rưt, tươc đâu chr’hoong Văn Bàn âi mă bhrợ xang 25 cr’noọ cr’niêng Ban Chấp hành Đảng bộ chr’hoong xay moon, bâc vel đong âi tr’xin t’bil ha ul, pa xiêr đha rưt. P’căn Trần Thị Việt, Phó Bí thư thường trực Huyện ủy, Chủ tịch HĐND chr’hoong Văn Bàn đoọng năl:“Bình quên pa chô âng muy cha năc t’bhlâng coh c’moo 2020 năc bơơn 45 ức/cha năc. Chr’hoong công t’bhlâng t’đang moon apêê dự án, tr’xăl tơơm chr’noh acoon bh’năn đoọng ha dưr dal pr’ăt tr’mông ha đha nuôr.”

Đợ râu tr’xăl coh pr’ăt tr’mông âng ma nưih Dao coh vel Tùn Trên, chr’hoong Văn Bàn, tỉnh Lào Cai âi đoọng lêy râu liêm choom âng apêê dự án zooi đoọng đha nuôr coh pa dưr bh’rợ tr’nêng. Đhị đêêc pa căh đoọng ha râu t’bhlâng dưr z’lâh âng đha nuôr apêê zr’lụ đha nuôr da ding ca coong coh pa dưr bh’rợ tr’nêng, tr’xin z’lâh đha rưt, pa chăp tươc bhrợ cha ca van coh đhăm k’tiêc vel đong đay./.

Văn Bàn: Người Dao ở bản Tùn Trên thoát nghèo qua các dự án

                           Mạnh Phương

Bản Tùn Trên nằm cách trung tâm xã Dương Quỳ, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai hơn 9km, hiện có 57 hộ người Dao sinh sống. Những năm qua, nhờ sự quan tâm đầu tư của các cấp chính quyền, qua các dự án phát triển chăn nuôi, cùng với nỗ lực vượt khó của từng hộ dân, cuộc sống của đồng bào Dao nơi đây đang đổi thay từng ngày.

Người Dao ở Tùn Trên từ lâu vốn được biết đến là những người cần cù, chăm chỉ và tinh thần đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng rất cao. Tuy nhiên, cuộc sống của nhiều hộ người Dao ở bản Tùn Trên chỉ thực sự đổi thay khi họ nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện phát triển kinh tế qua sự hỗ trợ của các dự án. Câu chuyện bắt đầu từ dự án nuôi ngựa hàng hóa do Hội Nông dân tỉnh Lào Cai triển khai từ năm 2015.

Anh Triệu Vạn Ngân, người bản Tùn Trên, được dự án hỗ trợ vốn vay ưu đãi, đến nay, gia đình anh đã phát triển đàn gia súc lên 12 con ngựa, 6 con trâu. Anh Triệu Vạn Ngân chia sẻ: “Lúc đầu nuôi 2 con ngựa, khi có dự án được cho vay 3 con. Mỗi năm cũng bán một vài con, to 18 triệu, nhỏ 15 triệu, chủ yếu chăn thả tự nhiên thôi.”

Do điều kiện tự nhiên khá thuận lợi, nên gia súc ở bản Tùn Trên đều được chăn thả trên đồng cỏ tự nhiên, các gia đình không phải đầu tư chi phí. Đây được xem là lợi thế và là nguồn thu bền vững giúp các gia đình ở bản Tùn Trên thoát nghèo.

Để giúp người dân xóa đói, giảm nghèo, trong ba năm qua, từ nguồn Quỹ phát phát triển của Hội Nông dân tỉnh Lào Cai, Hội nông dân xã Dương Quỳ đã triển khai thành công nhiều mô hình chăn nuôi, đặc biệt là nuôi ngựa. Với nguồn vốn giai đoạn đầu là 300 triệu đồng, sau khi dự án kết thúc giai đoạn 1, nhận thấy hiệu quả, quỹ tiếp tục tái đầu tư với nguồn vốn ưu đãi 800 triệu đồng, hiện nay bà con đã hoàn trả vốn cả 2 giai đoạn. Ông Hoàng Văn Minh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Dương Quỳ cho biết: “Nuôi ngựa là dự án thành công nhất, thời gian tới thì xã Dương Quỳ sẽ xây dựng dự án nuôi cá khoảng 500 triệu cho 10 hộ vay ở thôn Na Hin.”

Qua 4 năm thực hiện các chương trình, dự án hỗ trợ người dân thoát nghèo, đến nay huyện Văn Bàn đã cơ bản hoàn thành 25 mục tiêu Ban chấp hành Đảng bộ huyện đề ra, nhiều địa phương đã từng bước xóa được đói, giảm được nghèo. Bà Trần Thị Việt, Phó Bí thư thường trực Huyện ủy, Chủ tịch HĐND huyện Văn Bàn cho biết: “Bình quân thu nhập đầu người phấn đâu năm 2020 đạt 45 triệu /người. Huyện cũng tích cực kêu gọi các dự án, chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi để nâng cao đời sống cho dân.”

Những đổi thay trong đời sống của người Dao ở bản Tùn Trên,  huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai đã cho thấy hiệu quả của các dự án hỗ trợ người dân  trong phát triển sản xuất. Qua đó,g là minh chứng cho sự nỗ lực vươn lên của đồng bào các dân tộc vùng cao trong phát triển sản xuất, từng bước thoát nghèo, tiến tới làm giàu trên mảnh đất quê hương mình./.