C’nặt c’lâng lướt đơớh La Sơn – Túy Loan xó z’lấh chr’val da ding ca coong Hòa Bắc, chr’hoong Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng căh muy bhrợ pa đăn cr’chăl bhlưa da ding ca coong lâng đồng bằng, nắc dzợ zooi bh’rợ tr’câl tr’bhlêy bh’nơơn ha rêê đhuốch âng đha nuôr ting t’ngay ting buôn bặ lấh. Truih c’lâng t’mêê bơơn bhrợ têng xang, đợ đhr’nong đong dhd’rơơng âng đha nuôr Cơ Tu t’mêê choh c’đhâng đăn đhị đong Gươl dưr váih pr’hoọm âng crâng ca coong, bh’nhăn bhrợ pa liêm ha vel đong da ding ca coong cóh đâu. A noo Đinh Văn Như, vel Giàn Bí, chr’val Hòa Bắc ch’ol ooy zr’lụ homestay xoọc r’dợ bơơn bhrợ pa xang đọong hơnh t’mooi ch’ngai đăn, xay moon, đươi vêy xơợng bhrọ bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng k’tiếc k’ruung bhrợ pa dưr vel bhươl t’meê nắc pr’dưr pr’dzoọng âng vel Giàn Bí nâu câi âi la lay a hay bấc. C’lâng c’tốch lướt ra vạch buôn bặ, ô too moọt tước vel bhươl; mạng lưới điện thoại, mạng internet, c’bhúh phát thanh, truyền hình ga lop tước ting đong... T’mooi prang zấp n’dắh đươi cơnh đêếc nắc năl tước Hòa Bắc ting t’ngay ting bấc. Nâu đoo nắc pr’đơợ liêm đoọng Hòa Bắc pa dưr du lịch vel bhươl. A noo Đinh Văn Như p’rơơm, đhị pr’đhang âng đay vêy bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng, pa dưr râu pa chô ha đha nuôr Cơ Tu cóh vel đong đay: “Bh’rợ xa nay vel bhươl t’mêê, pa bhlâng nắc bh’rợ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươk cơnh pr’dhang liêm vêy p’têệt pa zum lâng bhrợ du lịch vel bhươl. Vel bhươl t’mêê nắc bhrợ râu t’mêê ha pr’ặt tr’mông âng đha nuôr; zư lêy môi trường, đong xang, cơ sở hạ tầng. Vêy cơnh đêếc t’mooi vêy tước đâu. Vêy vel bhươl t’mêê, vêy vel pr’đhang liêm nắc mặ pa dưr du lịch liêm lấh.”

Ảnh: nongthonmoi.gov.vn

  T’coóh Thái Văn Hoài Nam đoọng năl, vel bhươl t’mêê âi lướt moọt ooy pr’ặt tr’mông âng đha nuôr, chô đơơng râu t’mêê, bhrợ tr’xăl pr’dưr pr’dzoọng âng zr’lụ da ding ca coong đha rựt Hòa Bắc. Xoọc coh vel đong chr’val doó dzợ vêy pr’loọng ha ul, đợ pr’loọng đha rựt xiêr k’rơ ting c’moo, 100% pr’loọng đha nuôr âi vêy đong nhâm mâng, pr’ặt tr’moong âng đha nuôr ting t’ngay ting bơơn pa dưr. Apêe chính sách tr’mông tr’méh đoọng ha đha nuôr Cơ Tu, pa bhlâng nắc n’đắh p’too pa choom âi bhrợ t’váih pr’đơợ liêm ha zấp học sinh nắc acoon a đhi đha nuôr ặt đhị rúh lướt học, bơơn học hành liêm ta níh. Lấh đhị đêếc, bh’rợ zư đớc, bhrợ pa dưr văn hóa ty đanh, ha dưr dal pr’ặt tr’mông âng đha nuôr công bơơn chính quyền cóh đâu pa bhlâng k’rang tước. Ting t’coóh Hoài Nam, vel đong xoọc k’rong  xay hrợ Đề án pa dưr du lịch vel bhươl p’têệt lâng zư đớc văn hóa acoon cóh, dh’rứah lâng bhrợ t’bhứah apêê pr’đhang bhrợ cha choom, lêy nâu đoo nắc đợ c’lâng bh’rợ bha lâng zooi đha nuôr p’xoọng bh’rợ tr’nêng, pa dưr râu pa chô, yêm têêm pr’ặt tr’mông;  n’đăh đanh mâng dzợ vêy choom bhrợ ca van: “La lua ha dang pay crêê cr’noọ xa nay âng Trung ương đoọng ta oóp ooy Hòa Bắc nắc doó vêy râu k’đháp. Pa chô âng đha nuôr Hòa Bắc t’piing lâng apêê vel đong công ặt đhị z’zăng. Xoọc pa chô âng đha nuôr cóh 2 vel Tà Lang, Giàn Bí dâng 27 ức đồng/cha nắc/c’moo; ha dợ cơh zr’lụ đệ nắc 34 ức đồng/cha nắc/c’moo. N’đhơ cơnh đêếc đọong đha nuôr pa dưr z’zăng lấh công k’đháp tu pr’đợơ bhrợ têng apêê đoo căh vêy, c’năl âng đha nuôr công dzợ căh lấh vêy. X’ría c’moo 2016, chr’val Hòa Bắc âi bhrợ têng xang vel bhươl t’mêê, nâu câi xoọc xay bhrợ cr’chăl 2 (2016-2020). Xoọc vel đong âi bhrợ têng xang 17/19 cr’noọ xa nay, 2 cr’noọ xa nay n’lơơng nắc vêy bhrợ têng xang x’ría c’moo đâu.”

Ảnh: nongthonmoi.gov.vn

  Choom  moon, xang k’noọ 10 c’moo xơợng bhrợ bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng k’tiếc k’ruung bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, pr’dưr pr’dzoọng vel bhươl, da ding ca coong âng chr’hoong Hòa Vang ting t’ngay dưr liêm pr’hay; pr’ặt tr’mông âng đha nuôr, pa bhlâng nắc đha nuôr Cơ Tu cóh 2 chr’val Hòa Phú lâng Hòa Bắc ting bhr’dzang bơơn bhrợ bhr’lậ choom hơnh déh. T’coóh Bùi Nam Dũng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng đoọng năl, c’moo 2016, Hòa Vang nắc 1 cóh 41 đơn vị cấp chr’hoong prang k’tiếc bhrợ xang cr’noọ cr’niêng bhrợ têng vel bhươl t’mêê, mặ bhrợ têng xang  l’lăm prang k’tiếc 5 c’moo. Xoọc vel đong xoọc bhrợ têng pa xang bha ar pa tơ đoọng bơơn xay moon bhrợ têng xang bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng k’tiếc k’ruung bhrợ padưr vel bhươl t’mêê cr’chăl 2016-2020 moọt x’ría c’moo đâu. Ting t’coóh Bùi Nam Dũng, bh’rợ bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê âng vel đong căh muy bhrợ têng xang cóh bh’rợ 11/11 chr’val bơơn vel bhươl t’mêê nắc cr’noọ cr’niêng đanh mâng  nắc đoo k’đhơợng nhâm lâng ha dưr dal pr’ặt tr’mông đha nuôr, pa bhlâng nắc đha nuôr Cơ Tu cóh 2 chr’val Hòa Phú lâng Hòa Bắc: “Ting bh’rợ xa nay, đề án âi xrắ pa gluh vel đong nắc t’bhlâng zooi đoọng k’rong bhrợ cơ sở hạ tầng; k’rong pa choom bh’rợ, pa dưr du lịch, pa bhlâng nắc k’rang tước bh’rợ ha dưr dal c’năl ha đha nuôr. N’đăh pa choom bh’rợ, vel đong đăn cơnh zooi đoọng pa zêng ha đha nuôr. Ngân hàng Chính sách xã hội công xay bhrợ bấc bh’rợ xa nay ha đha nuôr vặ zêng cơnh đoọng vặ bhrợ đong ặt, bh’rợ đác ch’ngaach; đoọng zặ zên xay bhrợ bh’rợ tr’nêng, lướt pa bhrợ ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng. Xoọc dư nợ đoọng vặ apêê bh’rợ xa nay n’nâu lấh 400 ức đồng.”

P’rơơm cơnh lâng râu zooi đoọng âng nhà nước, chính quyền vel đong tơợ thành phố tước chr’hoong, chr’val lâng râu t’bhlâng âng c’la zấp ngai đha nuôr, bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng k’tiếc k’ruung bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê âng chr’hoong Hòa Văng, thành phố Đà Nẵng, cr’chăl 2016-2020 vêy mặ bhrợ têng xang crêê cơnh gr’hoót./.

Nông thôn mới Hòa Vang và diện mạo miền núi hôm nay

                                      PV/VOV-Miền Trung

          Diện mạo nông thôn, miền núi huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng đang ngày càng khởi sắc với nhiều công trình hạ tầng được đầu tư, xây mới. Đời sống vật chất, tinh thần của bà con từ miền xuôi, đến miền ngược, đặc biệt là cuộc sống của đồng bào Cơ Tu nơi đây ngày càng ấm no, sung túc. Đây là kết quả của gần 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng Nông thôn mới ở địa phương này

          Tuyến đường cao tốc La Sơn- Túy Loan chạy qua xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng không chỉ rút ngắn khoảng cách giữa miền xuôi với miền ngược; mà còn giúp  việc trao đổi, lưu thông hàng hóa, nông sản của bà con ngày càng thuận lợi. Dọc con đường vừa hoàn thành, những ngôi nhà sàn của đồng bào Cơ Tu mới dựng bên cạnh nhà rông truyền thống nổi bật giữa màu xanh đại ngàn, càng làm cho bộ mặt miền núi nơi đây thêm tươi mới. Anh Định Văn Như, thôn Giàn Bí, xã Hòa Bắc chỉ vào khu homestay đang dần hoàn thiện để đón du khách gần xa, bộc bạch, nhờ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới mà bộ mặt của thôn Giàn Bí ngày nay đã khác xưa nhiều. Đường sá đi lại thuận lợi, ô tô vào tận bản làng; mạng lưới điện thoại, mạng Internet, hệ thống phát thanh, truyền hình phủ đến từng nhà… Du khách khắp nơi nhờ đó biết đến Hòa Bắc ngày một nhiều. Đây là cơ hội tốt để Hòa Bắc phát triển du lịch cộng đồng. Anh Đinh Văn Như hy vọng, qua mô hình của mình sẽ tạo thêm việc làm, tăng thêm thu nhập cho đồng bào Cơ Tu ở quê hương anh: “Chương trình nông thôn mới, đặc biệt là chương trình xây dựng thôn kểu mẫu có liên kết chặt chẽ với làm du lịch cộng đồng. Nông thôn mới là tạo cái mới mẻ cho cuộc sống người dân; bảo vệ môi trường, cảnh quan nhà ở, cơ sở hạ tầng. Có như thế khách mới tới đây. Có nông thôn mới, có thôn kiểu mẫu thì chắc chắn phát triển du lịch tốt hơn.”

Ông Thái Văn Hoài Nam, Chủ tịch UBND xã Hòa Bắc cho biết, nông thôn mới đã đi vào cuộc sống của mỗi người dân, đem lại luồng sinh khí, làm đổi thay diện mạo của vùng núi nghèo Hòa Bắc. Hiện, trên địa bàn xã không còn hộ đói, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh qua từng năm, 100% hộ đồng bào Cơ Tu đã có nhà kiên cố, đời sống vật chất, tinh thần của bà con ngày càng được cải thiện. Các chính sách an sinh xã hội dành cho đồng bào Cơ Tu, nhất là về giáo dục đã tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả học sinh là con em đồng bào trong độ tuổi đều được đến trường, tiếp cận với trình độ văn hóa ngày càng cao. Bên cạnh đó, việc bảo tồn, phục dựng văn hóa truyền thống, nâng cao đời sống tinh thần cho bà con cũng được chính quyền nơi đây đặc biệt quan tâm. Theo ông Hoài Nam, địa phương đang tập trung triển khai Đề án phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc, đồng thời nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả, xem đây là những giải pháp trọng tâm giúp bà con thêm việc làm, tăng thêm thu nhập, ổn định cuộc sống; về lâu dài còn có thể làm giàu:

Thực chất nếu lấy chuẩn của Trung ương để ráp cho Hòa Bắc thì không khó khăn gì. Thu nhập của người dân Hòa Bắc so với các địa phương cũng ở mức tương đối. Hiện thu nhập của người dân ở 2 thôn Tà Lang, Giàn Bí khoảng 27 triệu đồng/người/ năm; còn ở dưới vùng thấp là 34 triệu/người/năm.Tuy nhiên để người dân phát triển khá hơn cũng rất khó vì tư liệu sản xuất họ không có, nhận thức của bà con cũng còn hạn chế. Cuối năm 2016, xã Hòa Bắc đã hoàn thành nông thôn mới, giờ đang triển khai giai đoạn 2( 2016-2020). Hiện địa phương đã hoàn thành 17/19 tiêu chí, 2 tiêu chí còn lại sẽ hoàn thành cuối năm nay

         Có thể nói, sau gần 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, bộ mặt nông thôn, miền núi của huyện Hòa Vang ngày càng khởi sắc; đời sống vật chất, tinh thần của người dân, đặc biệt là đồng bào Cơ Tu ở 2 xã Hòa Phú và Hòa Bắc từng bước được cải thiện đáng kể. Ông Bùi Nam Dũng, Phó Chủ tịch UBND huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng cho biết, năm 2016, Hòa Vang là 1 trong 41 đơn vị cấp huyện trên cả nước hoàn thành chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, về đích trước cả nước 5 năm. Hiện địa phương đang hoàn tất hồ sơ để được xét công nhận hoàn thành chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 vào cuối năm nay. Theo ông Bùi Nam Dũng, công tác xây dựng nông thôn mới của địa phương không chỉ hoàn tất ở việc 11/11 xã đạt xã nông thôn mới mà mục tiêu lâu dài là duy trì và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, đặc biệt là đồng bào Cơ Tu ở 2 xã Hòa Phú và Hòa Bắc: "Theo chương trình, đề án đã ban hành địa phương tiếp tục hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng; tập hợp đào tạo nghề, phát triển du lịch; đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao dân trí cho bà con. Về học nghề, địa phương gần như hỗ trợ toàn bộ cho bà con. Ngân hàng Chính sách xã hội cũng triển khai nhiều chương trình cho người dân vay vốn như cho vay làm nhà ở, công trình nước sạch; cho vay vốn giải quyết việc làm, xuất khẩu lao động. Hiện dư nợ cho vay các chương trình này trên 400 triệu đồng."

          Hy vọng với sự hỗ trợ của nhà nước, chính quyền địa phương từ thành phố đến huyện, xã và sự nỗ lực của bản thân mỗi người dân, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới của huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, giai đoạn 2016-2020 sẽ về đích đúng hẹn./.