Chủ Văn Minh, năc học sinh acoon Dao lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đháp pa bhlâng. Bêl 2 c’moo, k’căn Minh đơơng đơc Minh đhị toor c’lâng đăn đong da dếch, xang n’năc dưr lươt ooy lơơng căh n’năl ooy dzợ. K’conh âng đoo cơnh đêêc năc môp loom, ta luôn ộm buah, bhrợ ha pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap pa bhlâng.

Lâng cr’noọ kiêng lươt học cơnh apêê pr’zơc, zập t’ngay Minh dzợ lươt dzung tươc ooy lớp. Thầy cô lâng apêê pr’zơc buôn lêy Minh tươc ooy trường coh đhr’năng 4 căh vêy: căh vêy giầy dép, căh ma bha ar toong xrặ, căh vêy ch’đhung đớc bha ar lâng lươt căh crêê giờ.

K’er Minh, cô giáo Đoàn Thị Thảo năc đơp băn par a đhi, k’er a đhi ngoọ cơnh muy cha năc k’căn k’er ha k’coon. Cô băn par Minh liêm crêê pa bhlâng, c’moo học t’mêê hân đoo cô công câl zập pazêng rau bha ar bha tơ, toong xrặ, giầy dép, xa nấp, tươc ooy j’nuum bh’nếch… “Coh tr’nơơp a đoo căh tộ đươi, lươt học năc z’lưa, bâc chu a đoo ma lươt tu k’conh lươt căh n’năl ha ooy mơ bơr pêê t’ngay vêy chô, lươt bhrợ cha căh cậ lươt ộm a lăc. Tu cơnh đêêc, a cu ta đang moon ooy nhà trường năc acu pay băn par zư lêy a đhi. Coh ra diu căh lêy a đhi tươc ooy lớp năc acu tươc ooy đong đơơng a đhi tươc ooy lớp căh cậ ta đang điện k’dua k’conh đơơng a đhi tươc ooy lớp; vêy đoo t’ngay k’conh đoo căh coh đong năc acu chô đơơng ađoo chô ooy đong. Lâng pr’loọng đong cu năc zập ngai lưch haanh deh bh’rớ tr’nêng âng cu.”

Tơợ rau k’er da dô âng apêê thầy cô giáo coh nhà trường lâng k’căn Thảo đớc đoọng ha Minh, a đhi năc ơy ăt liêm crêê đh’rưah lâng apêê pr’zớc lâng liêm choom coh bh’rớ học tập. Tơợ muy cha năc a coon p’niên oom oóch, k’pân, lớp 1 căh n’năl chữ, xoọc đâu nắc z’zăng l’mặ, ơy choom đọc, choom xrặ coh c’moo lớp 2.

Đoo bêl Tết c’moo 2018, muy bh’rớ bhrêy tăh vaih lâng Minh. A đhi crêê c’lâm ooy g’roong trường bhrợ ta yết r’rặ têy a tươm, ăt pa dưah coh bệnh viện. Cô Thảo năc đh’rưah lâng a đhi ăt coh bệnh viện lâng ta đang moon apêê n’lơơng zúp zooi đoọng vêy zập zên pa dưah: “Xa nấp, bha ar bha tơ, toong xrặ năc lứch cô Thảo câl đoọng ha cu, c’moo đâu học lớp 4 cô câl đoọng xe đạp. Acu năc t’bhlâng học tập liêm choom đoọng doọ bhrợ căh yêm loom apêê thầy cô lâng học tươc lưch lớp 9 năc lươt pa bhrợ.”

Tình yêu thương của thầy cô giáo đã giúp Đặng Văn Trường tự tin hơn 

Công tơợ rau k’er da dô âng cô Thảo đớc đoọng ha k’coon đay, a noo Vi Minh Tân năc k’conh âng Minh công ting t’ngay tr’xăl ooy cr’noọ bh’rớ, doọ dzợ lâh ộm buah, t’bhlâng bhrợ cha. T’mêê vêy cô Thảo đoọng m’ma chr’noh, a noo Tân ơy tal xraách da ding đoọng choh crâng.

Công lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đháp năc coh c’moo đâu, a đhi Nguyễn Thị Thơm lâh lơi học cấp 2. Vêy nhà trường k’dua, ting tr’pác lâng năc vêy cô giáo Nông Thị Thuý Hằng băn par, Thơm ơy lươt học cớ: “Ng’lêy a đhi năc xr’dô pa bhlâng, k’er pa bhlâng bêl căh vêy xa nấp lươt học, căh vêy giầy dép, bha ar bha tơ, tu cơnh đêêc acu k’rang zúp zooi a đhi tơợ tr’nơơp. Công cơnh k’coon đay coh đong, ta bhúch n’hau năc a đay zup zooi rau đêêc.”

C’moo học 2019 – 2020, Trường tiểu học lâng Trung học cơ sở Tô Mậu vêy 33 cán bộ, giáo viên, lâng 487 học sinh, coh đêêc, lâh 160 a đhi lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap lâng 39 a đhi lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap pa bhlâng. Đh’rưah lâng rau zup zooi âng nhà nước, 33 cán bộ giáo viên âng trường muy cha năc năc băn par m’bưi bhlâng muy học sinh lum pr’ăt tr’mông pa bhlâng zr’năh k’đhap, đoọng zúp zooi apêê a đhi vêy zập pr’đơợ tươc ooy lớp.

Tu pazêng apêê a đhi lưch lum pr’ăt tr’mông da dô cơnh: k’conh k’căn lươt bhrợ cha ch’ngai, ăt coh đong muy a đay, kinh tế pr’loọng đong pa bhlâng zr’năh k’đhap, jeh k’ăy, pa nar căh cậ k’conh k’căn tr’lơi tơợ bêl apêê a đhi dzợ k’tứi… tu cơnh đêê rau zup zooi âng apêê thầy cô giáo căh muy lâng zên bạc, pr’đươi, ting n’năc năc dzợ rau k’rang, k’er da dô, băn par zư lêy cơnh manuyh k’conh k’căn đơc đoọng ha k’coon đay. Thầy giáo Cù Ngọc Tiến, Hiệu trưởng Trường Tiểu học lâng THCS Tô Mậu, chr’hoong Lục Yên prá: “Năc tơợ muy bơr apêê a đhi lum pr’ăt tr’mông pa bhlâng zr’năh xr’dô, tơợ c’moo học 2016 – 2017 nhà trường ơy ta đang moon tươc ooy pazêng cán bộ, giáo viên, manuyh pa bhrợ âng nhà trường năc muy cha năc băn par tơợ muy tươc bơr a đhi học sinh lum pr’ăt tr’mông pa bhlâng zr’năh k’đhap. Xang bêl bhrợ têng nhà trường ơy bơơn pay pa chô muy bơr rau bh’nơơn bh’rớ chr’năp, rau đêêc năc: Đợ học sinh lơi học xiêr, rau liêm choom coh bh’rớ học âng học sinh năc dzoóc ting c’moo. Chr’năp bhlâng, pazêng apêê a đhi vêy apêê thầy cô giáo zúp zooi năc doọ dzợ pa poo, k’pân, k’noọ da dô; rau liêm choom coh học tập âng apêê a đhi công vêy ta ha dưr dal. Bh’rơ n’nâu năc liêm choom bhlâng, nhà trường năc t’bhlâng xay bhrợ coh pazêng c’moo học t’tun lâng t’bhlâng muy thầy cô năc pa dzooc đợ bấc học sinh ng’băn par.”

P’căn Nguyễn Thị Hương, Phó trường phòng Giáo dục – Đào tạo chr’hoong Lục Yên, tỉnh Yên Bái xay moon: Đoọng zúp zooi apêê a đhi học sinh lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, Phòng ơy ta đang moon xay bhrợ: Muy thầy, cô giáo zúp zooi học sinh lum pr’ăt tr’mông pa bhlâng zr’năh k’đhap đoọng pazêng đơn vị trường học đhị zr’lụ: “Muy bơr trường năc c’bhuh ơy đớp băn par, muy bơr trường năc giáo viên băn đoọng cha học, đoọng apêê a đhi vêy pr’đơợ liêm crêê bhlâng bơơn tươc ooy trường. Tươc nâu cơy bh’rớ n’nâu năc vêy ta bhrợ t’bhưah lâng pazêng đơn vị trường ơy bhrợ têng liêm choom bh’rớ tr’nêng n’nâu, vêy bâc apêê xay bhrợ liêm choom bhlâng.”

Lâng cr’noọ cr’niêng k’er da dô manuyh, liêm loom âng apêê thầy cô, bấc học sinh đharứt lum pr’ăt tr’mông xr’dô căh dzợ cơnh coh Tô Mậu ng’moon la lay, chr’hoong Lục Yên, tỉnh Yên Bái moon zazum năc doọ dzợ lâh zr’năh k’đhap, vêy p’xoọng c’rơ đoọng t’bhlâng coh học tập. Nâu đoo năc bh’rớ chr’năp pa bhlâng đoọng bhrợ t’bhưah đoọng pa dưr bhr’dang âng học sinh đharứt tươc ooy trường./.

Cô giáo Đoàn Thị Thảo và con nuôi Chu Văn Minh

Ngôi trường "ai cũng nhận con nuôi" 

                                                                                                                                        (Đinh Tuấn, Thừa Xuân)

Nhằm giúp các em hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được tới lớp, từ năm 2016, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái đã thực hiện cuộc vận động "Mỗi thầy, cô giáo giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn” tới tất cả các đơn vị trường học trên địa bàn. Từ cuộc vận động này, nhiều học sinh nghèo có hoàn cảnh đặc biệt có cơ hội tiếp tục học tập.

Chu Văn Minh, là học sinh dân tộc Dao có hoàn cảnh hết sức đặc biệt. Khi mới 2 tuổi, mẹ đã mang Minh để lại ven đường gần nhà ngoại rồi bỏ đi biền biệt. Bố em vì thế mà buồn chán, thường xuyên lấy rượu làm bạn, khiến cho cuộc sống càng thêm khốn khó.

Lớn lên với ước mong được học như các bạn, hằng ngày Minh vẫn đi bộ tới lớp. Thầy cô và các bạn thường thấy Minh đến trường trong tình trạng 4 không: “không giầy dép, không bút vở, không cặp sách và không giờ giấc’’.

Thương Minh, cô giáo Đoàn Thị Thảo đã nhận đỡ đầu em, dành cho em tình yêu thương của một người mẹ. Cô chăm lo cho Minh từ bữa ăn, giấc ngủ, năm học mới nào cũng sắm đủ cho em từ sách vở, bút mực, giày dép, quần áo cho đến chăn màn...: “Ban đầu em tỏ ra rất bướng bỉnh, đi học thì hôm muộn, hôm tự đi bởi vì bố em có thể đi hai, ba ngày mới về, hoặc đi làm ăn hay đi uống rượu. Chính vì vậy tôi có đề nghị với nhà trường là trực tiếp nhận đỡ đầu quản lý em. Sáng chưa thấy đến là trực tiếp đi đón em hoặc gọi điện nhờ phụ huynh ở gần đấy để đưa em đến lớp; hôm nào bố đi vắng sẽ đưa về nhà. Đối với gia đình thì mọi người cũng rất là ủng hộ việc làm của tôi nên rất thuận lợi trong việc giúp đỡ em”.  

Từ tình yên thương của các thầy cô giáo trong nhà trường và  “mẹ Thảo” dành cho Minh, em đã hòa đồng với bạn bè và tiến bộ trong học tập. Từ một cậu bé thân hình gầy gò, nhút nhát, lớp 1 không biết chữ, giờ đã “có da có thịt”, đọc thông viết thạo vào năm lớp 2.

Dịp Tết năm 2018, một tai nạn ập đến với Minh. Em bị ngã vào tường rào làm đứt lìa gân tay phải, phải nằm viện điều trị. Cô Thảo lại cùng em ở viện và kêu gọi sự chung tay giúp đỡ của cộng đồng để em có đủ chi phí chữa trị: “Quần áo, sách vở đều cô Thảo mua cho con, năm nay lên lớp 4 cô mua cho cả xe đạp nữa. Em sẽ cố gắng học tập thật tốt để không phụ lòng thầy cô và học đến hết lớp 9 để đi làm”.

Cũng từ tình yêu thương của cô Thảo giành cho con mình, anh Vi Minh Tân là bố của Minh cũng dẫn thay đổi, hạn chế uống rượu, chịu khó làm ăn. Vừa rồi. được cô giáo Thảo hỗ trợ cây giống, anh Tân đã phát đồi bỏ hoang để trồng rừng.

Cũng có hoàn cảnh khó khăn nên vào năm học này, em Nguyễn Thị Thơm đã định bỏ học cấp 2. Được nhà trường động viên, chia sẻ và được cô giáo Nông Thị Thúy Hằng nhận đỡ đầu, Thơm đã trở lại lớp học: “Em thì nhìn rất là khắc khổ, rất là thương khi mà không có trang phục đi học, không có giầy dép, sách vở cho nên tôi đã quan tâm, giúp đỡ em ngay từ đầu. Cũng như con của mình thôi, thiếu thốn cái gì là giúp đỡ”.      

Năm học 2019 – 2020, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tô Mậu có 33 cán bộ, giáo viên, với 487 học sinh, trong đó, hơn 160 em có hoàn cảnh khó khăn và 39 em hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Cùng với sự hỗ trợ của nhà nước, 33 cán bộ giáo viên của trường mỗi người đã nhận đỡ đầu ít nhất một học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, để giúp các em có đủ các điều kiện đến lớp.

Vì đa số các em có hoàn cảnh đáng thương như: bố mẹ đi làm ăn xa phải ở nhà một mình, kinh tế gia đình đặc biệt khó khăn, ốm đau bệnh tật, mồ côi hay bố mẹ bỏ nhau ngay từ khi các em còn bé… nên sự giúp đỡ của các thầy cô giáo không chỉ dừng lại ở tiền bạc, vật chất, mà còn là sự quan tâm, chăm sóc bằng tình cảm của những người cha, người mẹ dành cho con em mình. Thầy giáo Cù Ngọc Tiến, Hiệu trưởng Trường TH và THCS Tô Mậu, huyện Lục Yên cho biết:“ Xuất phát từ một số em có hoàn cảnh rất éo le, từ năm học 2016- 2017 nhà trường đã phát động tới toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường là mỗi người nhận giúp đỡ một đến 2 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Sau thực hiện nhà trường đã thu được một số kết quả đó là: Tỉ lệ học sinh nghỉ học giảm xuống, chất lượng học sinh theo từng năm học tăng lên. Đặc biệt, những em được thầy cô giáo giúp đỡ thì có tinh thần tự tin, không còn e dè, mặc cảm với bản thân nữa; kế quả học tập của các em cũng nâng lên. Mô hình này rất là tốt, nhà trường sẽ tiếp tục áp dụng cho các năm học tiếp theo và phấn đấu mỗi một thầy cô giáo là nâng số học sinh nhận đỡ đầu lên”. 

Bà Nguyễn Thị Hương,  Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái cho biết: Để giúp các đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, Phòng đã phát động cuộc vận động "Mỗi thầy, cô giáo giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn” đến tất cả các đơn vị trường học trên địa bàn: “Một số trường thì tập thể nhận đỡ đầu, một số trường thì giáo viên nhận nuôi ăn học, giúp đỡ về cơ sở vật chất và tinh thần để các em có điều kiện tốt nhất  tới trường. Cho đến thời điểm này phong trào đã được nhân rộng và các đơn vị trường đã làm tốt công tác này, có nhiều gương điển hình” 

Bằng tấm lòng thơm thảo, nhân ái của các thầy cô, nhiều học sinh nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở Tô Mậu nói riêng, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái nói chung đã vơi bớt đi khó khăn, có thêm nghị lực vươn lên học tập. Đây là mô hình rất cần được nhân rộng để nâng bước học sinh nghèo tới trường./.

Cô giáo Nông Thị Thúy Hằng dành tình yêu thương của người mẹ cho Thơm