Lêy tơợ toor, cr’noon A rui, chr’val Dang nắc ngoọ cơnh 70 bhươl cr’noon ắt mamông nhâm mâng cóh chr’hoong Tây Giang. Hân đhơ cơnh đêếc, ng’mót ooy m’pâng bhươl cr’noon, cr’noon Arui vêy đợ rau chr’nắp pr’hay cắh ngai lấh k’noọ tước. Rau chr’nắp pr’hay bhlâng nắc vêy 44 đhr’nong đong cóh bhươl cr’noon lứch clặ cr’lặ xay moon “đhr’nong đong đại đoàn kết”. Muy đhr’nong đong nắc vêy Nhà nước zúp zooi 40 ức đồng. Lấh n’nắc, đhanuôr Cơ Tu cóh chr’val nắc dzợ chrooi đoọng g’lêếh c’rơ, cr’van đoọng zúp zooi bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê đhị đhăm k’tiếc t’mêê. Diíc điêl a noo A Lăng Mai ắt cóh cr’noon A rui, chr’val Dang, bhui har tu t’mêê bhrợ têng xang đhr’nong đong nhâm mâng: “Đhanuôr cóh đâu zúp zooi pr’loong đong Mai tơợ ch’néh, a rong, a bhoo, k’đấc, buáh, zập zêng zập rau, bhrợ têng đong công xang, pr’loọng đong Mai bhui har pa bhlâng. Cóh ha y chroo Mai công zúp zooi pr’loọng đong n’lơơng, đoàn kết liêm crêê đh’rứah cóh bhươl cr’noon.”

Ha dzợ a noo Bh’nướch Bi, ắt cóh cr’noon nắc xay moon cơnh đâu: “Ta luôn ắt đoàn kết đh’rứah, nắc pazêng bh’rợ tr’nêng hân đoo công tr’zúp tr’zooi đh’rứah, bh’rợ tr’nêng hân đoo công xay bhrợ liêm xang, ha dang azi cắh đoàn kết nắc cắh mặ bhrợ têng. Zập bh’rợ tr’nêng cóh bhươl cr’noon nắc lứch xay bhrợ ta níh đha nâng, liêm pr’hay, chính quyền xay moon, p’too pa choom đoọng ha đhanuôr n’năl hân đoo đơ crêê, hân đoo đơ lất, rau đơ crêê nắc đhanuôr xay bhrợ ta níh liêm.”

Bhươl cr’noon đại đoàn kết A rui nắc bhươl cr’noon cắh vêy u bấc cóh chr’hoong Tây Giang ng’moon la lay lâng tỉnh Quảng Nam moon zazum. Tu, tơợ muy bhươl cr’noon crêê ta g’lấp tu đhí boo túh bhlong bhrợ t’váih cóh c’moo 2017… nắc nâu cơy zập rau lứch tr’xăl liêm pr’hay. Lấh rau zúp zooi âng nhà nước, đhanuôr Cơ Tu nắc ơy đoàn kết muy loom, bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mông nhâm mâng cóh bhươl cr’noon t’mêê.

Lâng chr’hoong c’noong k’tiếc Tây Giang, nắc tơợ xa nay đoàn kết cóh bhươl cr’noon âng manuýh Cơ Tu, nắc ơy bhrợ ha chính quyền xay bhrợ bấc cr’noỌ bh’rợ chr’nắp liêm. Cóh đêếc, nhâm mâng đhị ắt mamông, pa têết đh’rứah lâng bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đharứt nhâm mâng, nắc muy cóh pazêng rau liêm choom chr’nắp bhlâng xang 16 c’moo bhrợ t’váih. T’coóh Bhling Mia, Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam prá: “Cóh bh’rợ quy hoạch đong ắt, cóh a ral nắc vêy ruộng, bhươn, cơnh đêếc nắc vêy choom nhâm mâng, tơợ bh’rợ bhrợ têng lêy cóh pazêng c’moo ahay đhị Tây Giang, đhanuôr yêm loom, mr’cơnh cr’noọ xa nay ooy bh’rợ tr’nêng n’nâu. Tu cơnh đêếc cóh nhiệm kỳ ha y Tây Giang t’bhlâng xay bhrợ cơnh xa nay n’nâu, bhrợ têng cơnh ooy đoọng đươi dua pazêng rau liêm crêê, chr’nắp bhlâng nắc k’tiếc pa bhrợ, cóh đêếc ghít bhlâng nắc prứah bhrợ clung ruộng đoọng đhanuôr vêy k’tiếc bêết bhrợ ha roo, nhâm mâng rau têêm ngăn cóh pr’ắt tr’mông đh’rứah lâng dưr nhâm mâng.”

Pr’ắt tr’mông t’mêê ơy lâng xoọc tước lâng đhanuôr Cơ Tu Tây Giang. Tu cóh đêếc, xa nay đoàn kết, pr’ắt bh’rợ liêm crêê cóh bhươl cr’noon nắc vêy ta pa dưr k’rơ nhâm lấh mơ cóh bấc xa nay bh’rợ. Tơợ bh’rợ bhrợ t’váih bhươl cr’noon t’mêê cơnh liêm pr’hay, tước ooy bh’rợ pa xiêr đharứt nhâm mâng, bhrợ t’váih cr’van cr’bhộ đhị bhươl cr’noon.

Pazêng rau chr’nắp pr’hay âng pr’ắt tr’mông t’mêê k’rơ liêm xa nay đoàn kết nắc ơy bhrợ t’váih bấc rau liêm pr’hay đoọng ha t’ngay t’mêê cóh zr’lụ c’noong k’tiếc Tây Giang./.

Tình đoàn kết Cơ Tu…

CTV Tấn Sỹ

           Bằng sức mạnh đoàn kết, hơn 15 năm qua, đồng bào Cơ Tu ở huyện Tây Giang luôn đổi mới cách nghĩ, cách làm, lấy mục tiêu phát triển con người, văn hóa làng, văn hóa giữ rừng làm động lực tinh thần để phát triển, từng bước xây dựng huyện vùng biên xa xôi nhất tỉnh ngày càng phát triển nhanh và bền vững. Tình đoàn kết cộng đồng làng luôn được coi là thế mạnh đặc trưng và là một nét văn hóa riêng biệt của bà con Cơ Tu nơi vùng cao Tây Giang.

Nhìn bên ngoài, làng Arui, xã Dang không khác gì 70 làng định cư bền vững ở huyện Tây Giang. Thế nhưng, vào bên trong, làng Arui có những điểm thú vị ít ai ngờ.  Thú vị nhất là 44 ngôi nhà trong làng đều gắn biển “nhà đại đoàn kết”. Mỗi ngôi nhà được Nhà nước hỗ trợ 40 triệu đồng. Ngoài ra, bà con Cơ Tu toàn xã góp công, góp của để một ngôi làng mới sớm hình thành trên vùng đất mới. Vợ chồng anh A Lăng Mai ở làng A rui, xã Dang, rất vui vì vừa làm xong ngôi nhà kiến cố:“Nhân dân bà con giúp gia đình của Mai từ gạo, sắn, ngô, bí, rượu, đầy đủ hết, làm nhà cũng xong, vui cho gia đình Mai cũng hết sức, hết lòng. Sau này Mai cũng sẽ giúp lại cho gia đình người khác, đoàn kết với nhau.”

Làng đại đoàn kết A rui là ngôi làng có một không hai ở huyện Tây Giang nói riêng và tỉnh Quảng Nam nói chung. Bởi, từ một ngôi làng bị vùi lấp do thiên tai, sạt lở núi hồi năm 2017…thì nay mọi sự đổi khác. Ngoài sự trợ lực của nhà nước, bà con Cơ Tu đã đoàn kết một lòng, xây dựng cuộc sống ổn định nơi làng mới. Anh Bh’nướch Bi, ở Làng A rui thì chia sẻ như thế này:“Luôn đoàn kết với nhau thì việc gì mình cũng làm được, cũng hoàn thành, nếu mình không đoàn kết thì mình làm sao làm được. Mọi việc trong làng đều được tiến hành dân chủ, chính quyền vận động tuyên truyền cho bà con hiểu được cái gì đúng, cái gì tốt đẹp nhất để bà con làm theo.”

Ở huyện vùng biên Tây Giang, bằng sức mạnh đoàn kết cộng đồng làng của người Cơ Tu, đã giúp chính quyền mạnh dạn hoạch định nhiều chiến lược quan trọng. Trong đó, ổn định định canh định cư, gắn với xóa nghèo bền vững, là một trong những thành công quan trọng nhất sau 16 năm thành lập. Ông Bling Mia, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam khẳng định:“Trên quy hoạch nhà ở, dưới có ruộng vườn, đấy là có tính bền vững mà qua thí điểm trong những năm vừa qua ở Tây Giang, người dân rất đồng tình ủng hộ việc này. Cho nên trong nhiệm kỳ sắp tới đây Tây Giang quyết tâm bám nội dung này, làm thế nào khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, đặc biệt là đất sản xuất, trong đó cụ thể khai hoang cải tạo đồng ruộng để người dân có đất để mà trồng lúa, đảm bảo an ninh trật tự nhằm mục tiêu gắn với phát triển bền vững.”

Cuộc sống mới đã và đang đến với bà con Cơ Tu Tây Giang. Bởi ở đó, tình đoàn kết, tính cộng đồng làng được phát huy mạnh mẽ trong nhiều lĩnh vực. Từ xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, đến giảm nghèo bền vững, vươn lên làm giàu trên quê hương.

Những thanh âm, hình ảnh sống động của một cuộc sống mới đầy tình đoàn kết đã vẽ nên bức tranh đầy sắc màu tươi sáng cho ngày mới ở vùng biên Tây Giang./.