Bấc c’bhuh bha lang k’tiếc lâng apêê chuyên gia pa dưr prá xay Việt Nam năc muy coh pazêng k’tiếc k’ruung xay bhrợ bh’rợ pa dưr prang zập n’đăh, xay moon đhanuôr năc c’bhuh bha lâng lâng t’hước ooy cr’noọ xa nay doọ ngai ta lơi.

Coh Việt Nam, bh’rợ lướt bầu cử tơợ đanh năc dưr vaih rau chr’năp pr’hay coh xa nay bh’rợ chính trị - xã hội. Tơợ bh’rợ Tổng tuyển cử tr’nơơp c’moo 1946 tươc nâu cơy, zập cr’chăl bầu cử zêng năc cr’chăl đoọng đhanuôr xay bhrợ quyền bhrợ c’la, lêy pay đợ manuyh đại biểu p’căh đoọng ha cr’noọ cr’niêng âng đay. Zập ta la phiếu vêy ta t’moot ooy grăng căh muy năc bh’rợ lêy pay ting n’năc năc đơc rau r’rơơm âng đhanuôr ooy manuyh p’căh mặt - đợ manuyh lứch loom pa dưr tơợ rau r’rơơm n’năc vaih bh’rợ tr’nêng tu rau liêm rau liêm crêê ha đhanuôr lâng rau pa dưr âng k’tiếc k’ruung.

Rau ting pâh bhrợ bhưah bâc ooy âng đhanuôr ooy xa nay bh’rợ chính trị, đh’rưah lâng c’lâng xa nay pa dưr xay moon acoon manuyh năc bha lâng ơy ting bhrợ t’vaih bh’nơơn bh’rợ chr’năp pa bhlâng âng Việt Nam coh pazêng c’moo ahay. Ting cơnh xa nay xay moon âng Liên hợp quốc, Việt Nam ơy bơơn bâc rau liêm choom coh bh’rợ pa dưr acoon manuyh lâng pa dưr rau liêm choom coh pr’ăt tr’mông xã hội. Chỉ số pa dưr acoon manuyh (HDI) xoọc đâu 0,766, pa dưr Việt Nam moot ooy pazêng k’tiếc k’ruung vêy đợ rau pa dưr acoon manuyh k’rơ lâh mơ. Pazêng bh’nơơn bh’rợ n’nâu xay truih rau t’bhlâng k’rơ pa bhlâng coh bh’rợ bơơn đươi giáo dục, y tế, rau liêm crêê coh xã hội lâng bhrợ t’vaih rau liêm choom pa dưr đoọng ha đhanuôr. P’căn Kanni Wignaraja, Trợ lý Tổng thư ký Liên hợp quốc lâng bhrợ Giám đốc Zr’lụ châu Á - Thái Bình Dương âng Xa nay bh’rợ Pa dưr Liên hợp quốc (UNDP) prá xay:“Ting cơnh acu Việt Nam xoọc xay bhrợ crêê c’lâng bh’rợ t’hước ooy k’tiếc k’ruung vêy thu nhập trung bình dal lâng dal lâh mơ. Rau bha lâng năc êêh rau coh thu nhập, năc acoon manuyh. Việt Nam ơy la lua xay moon, c’rơ chr’năp pa bhlâng âng k’tiếc k’ruung năc acoon manuyh. Ha dang ahêê t’bhlâng k’rong bhrợ ooy acoon manuyh, ooy tr’béch g’lăng, rau chr’năp pr’hayt lâng chroi đoọng pa dưr k’tiếc k’ruung, acu mâng loom năc c’rơ k’rơ pa bhlâng. Rau đêêc năc la lua cr’noọ t’bhlâng xay bhrợ ooy pazêng chính sách, k’rong bhrợ đh’rưah âng pazêng bh’rợ bhr’lậ thể chế, bh’rợ ahêê đươi zên pră đoọng pa dưr pr’ăt tr’mông ha bấc đhanuôr lâh mơ lâng la lua năc pr’đơợ pa dưr êêh muy ha kinh tế, ting n’năc năc dzợ rau liêm crêê coh xã hội.”

Pazêng apêê chuyên gia bha lang k’tiếc công xay moon pazêng bh’nơơn bh’rợ n’nâu năc pa têệt ooy bh’rợ pa liêm thể chế lâng pa dưr rau liêm choom âng bh’rợ k’đhơợng xay k’tiếc k’ruung. Coh đêêc, Quốc hội Việt Nam năc c’bhuh bha lâng coh bh’rợ pa dưr lâng pa crêê pazêng bh’rợ pháp luật, bhrợ t’vaih xa nay pháp lý nhâm mâng ha bh’rợ pa dưr kinh tế, ting n’năc t’vaih pazêng rau chính sách xã hội t’hước ooy rau ma mơ mr’cơnh lâng nhâm mâng. Ting cơnh t’cooh Toshiro Nishizawa, chuyên gia đhị Trường Cao học Chính sách công, Đại hội Tokyo, pazêng chính sách đăn đâu âng Việt Nam đoọng lêy ghít bh’rợ pa dưr acoon manuyh năc bha lâng:“Việt Nam căh xay bhrợ ooy bh’rợ muy pa dưr kinh tế a năm, năc t’hước ooy rau pa dưr prang zập n’đăh, nhâm mâng pazêng c’bhuh căh pr’đoọng lâng pazêng manuyh đơơh ng’zooi doọ ta ha vil. Pazêng chính sách đăn đâu âng Việt Nam công xay truih rau gr’hoót k’rơ bhlâng lâng xa nay bh’rợ bhrợ cơnh t’mêê xa nay bh’rợ kinh tế cong cơnh bh’rợ k’đhơợng xay k’tiếc k’ruung. Acu rơơm kiêng coh cr’chăl t’bhlâng xay bhrợ âng Việt Nam năc đh’rưah lâng pazêng bh’rợ zư lêy rau liêm choom, đh’rưah lâng rau t’bhlâng lâng gr’hoót k’rơ bhlâng coh bh’rợ pa dưr xa nay bh’rợ đoọng nhâm mâng doọ ngai ta ha vil coh xa nay bh’rợ pa dưr.”

Ha dợ t’cooh Julien Seillan, Giám đốc Cơ quan Pa dưr Pháp đhị Việt Nam, prá xay:“Việt Nam xoọc coh cr’chăl pa dưr chr’năp pa bhlâng: k’tiếc k’ruung k’nặ bơơn ooy xa nay bh’rợ k’tiêc k’ruung vêy thu nhập trung bình dal, lâng cr’noọ tươc ooy c’moo 2045 dưr vaih k’tiêc k’ruung vêy thu nhập dal, ting n’năc t’hước ooy cr’noọ phát thải ròng mơ 0 coh c’moo 2050. Năc bh’rợ pa dưr chr’năp lâng pazêng cr’noọ cr’niêng ga măc bhlâng âng k’tiếc k’ruung ơy bhrợ cr’chăl n’nâu dưr vaih muy cr’chăl la lua chr’năp.”

Coh đhr’năng n’năc, bh’rợ bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI lâng bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân zập cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 năc cớ năc cơ chế chr’năp đoọng đhanuôr xay bhrợ quyền âng đhanuôr lâng ting pâh ooy xa nay bh’rợ k’đhơợng xay nhà nước. Rau ting xay bhrợ bhưah ga măc âng đhanuôr căh muy ting pa mâng ooy thể chế ting n’năc xay moon ghít c’lâng bh’rợ pa dưr prang zập n’đăh âng Việt Nam - zr’lụ acoon manuyh năc bha lâng âng zập chính sách pa dưr./.

BẦU CỬ QUỐC HỘI KHOÁ XIV: VIỆT NAM NHẤT QUÁN MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN BAO TRÙM, ĐẶT NGƯỜI DÂN Ở VỊ TRÍ TRUNG TÂM

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 diễn ra vào thời điểm Việt Nam tiếp tục thúc đẩy cải cách thể chế, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và mở rộng hội nhập quốc tế nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn. Nhiều tổ chức quốc tế và chuyên gia phát triển đánh giá Việt Nam là một trong những quốc gia theo đuổi nhất quán mô hình phát triển bao trùm, đặt người dân ở vị trí trung tâm và hướng tới mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.

Tại Việt Nam, truyền thống đi bầu cử từ lâu đã trở thành nét đẹp trong đời sống chính trị – xã hội. Từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 đến nay, mỗi kỳ bầu cử đều là dịp để nhân dân thực hiện quyền làm chủ, trực tiếp lựa chọn những đại biểu đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình. Mỗi lá phiếu bỏ vào hòm phiếu không chỉ là sự lựa chọn mà còn là sự trao gửi niềm tin của cử tri đối với những người đại diện- những người có trách nhiệm biến niềm tin ấy thành hành động vì lợi ích của nhân dân và sự phát triển của đất nước. 

Sự tham gia rộng rãi của người dân vào đời sống chính trị, cùng với định hướng phát triển lấy con người làm trung tâm đã góp phần tạo nên những thành tựu đáng chú ý của Việt Nam trong những năm qua. Theo các báo cáo của Liên hợp quốc, Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ trong phát triển con người và nâng cao chất lượng đời sống xã hội. Chỉ số phát triển con người (HDI) hiện đạt 0,766, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có mức phát triển con người cao. Những kết quả này phản ánh nỗ lực bền bỉ trong mở rộng tiếp cận giáo dục, y tế, an sinh xã hội và tạo thêm cơ hội phát triển cho người dân. Bà Kanni Wignaraja, Trợ lý Tổng thư ký Liên hợp quốc kiêm Giám đốc Khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) nhấn mạnh:“Tôi cho rằng Việt Nam đang đi đúng hướng tiến tới quốc gia có thu nhập trung bình cao và cao hơn nữa. Vấn đề không nằm ở “thu nhập”, mà là con người. Việt Nam đã thực sự nhận ra rằng, nguồn lực quý giá nhất của đất nước chính là con người. Nếu chúng ta tiếp tục đầu tư vào con người, vào năng lực, bản sắc và đóng góp vào xây dựng đất nước, tôi tin đó sẽ là sức mạnh không thể lay chuyển được. Đó thực sự là một ý chí quyết tâm về các chính sách, sự kết hợp của các cải cách thể chế, cách chúng ta sử dụng tài chính để cải thiện sự thịnh vượng cho nhiều người hơn và thực sự thúc đẩy không chỉ nền kinh tế, mà còn là phúc lợi xã hội.”

Các chuyên gia quốc tế cũng cho rằng những thành tựu này gắn liền với quá trình hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia. Trong đó, Quốc hội Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo khuôn khổ pháp lý ổn định cho phát triển kinh tế, đồng thời thúc đẩy các chính sách xã hội hướng tới công bằng và bền vững. Theo ông Toshiro Nishizawa, chuyên gia tại Trường Cao học Chính sách công, Đại học Tokyo, các chính sách gần đây của Việt Nam cho thấy rõ cách tiếp cận phát triển lấy con người làm trung tâm:“Việt Nam không theo đuổi tăng trưởng kinh tế đơn thuần, mà hướng tới sự phát triển bao trùm, bảo đảm những nhóm yếu thế và những người cần được hỗ trợ không bị bỏ lại phía sau. Các chính sách gần đây của Việt Nam cũng phản ánh cam kết mạnh mẽ đối với việc hiện đại hóa nền kinh tế cũng như hệ thống quản trị quốc gia. Tôi hi vọng rằng quá trình vươn lên dẫn đầu của Việt Nam sẽ song hành với các biện pháp bảo vệ hiệu quả, cùng những nỗ lực và cam kết mạnh mẽ trong phát triển kỹ năng số nhằm bảo đảm rằng không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển."

Còn ông Julien Seillan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Pháp tại Việt Nam, nhận định:“Việt Nam đang ở thời điểm phát triển đặc biệt quan trọng: đất nước sắp đạt ngưỡng quốc gia có thu nhập trung bình cao, với mục tiêu đến năm 2045 trở thành quốc gia có thu nhập cao, đồng thời hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Chính con đường tăng trưởng ấn tượng và những khát vọng lớn của đất nước đã khiến giai đoạn này trở thành một thời điểm thật sự đặc biệt.”

Trong bối cảnh đó, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 tiếp tục là cơ chế quan trọng để người dân thực hiện quyền công dân và tham gia vào quá trình quản lý nhà nước. Sự tham gia rộng rãi của cử tri không chỉ góp phần củng cố nền tảng thể chế mà còn phản ánh rõ định hướng phát triển bao trùm của Việt Nam- nơi con người luôn là trung tâm của mọi chính sách phát triển./.