Bha ar xră 1: T’mooi dưr bâc, dịch vụ du lịch căh zâp ma nưih pa bhrợ”

Nâu đoo năc g’luh Bhiêc bhan hóa trang c’lâng phố đhị thành phố Đà Nẵng moot thứ 7 lâng Chủ nhật zâp tuần. K’rơ bhâu đha nuôr lâng t’mooi bhui har ting pâh bhiêc bhan. Đh’riêng p’rá c’chăng, g’rooh đh’vơi âng t’mooi ra hô prang muy c’năt c’lâng.

Ha dợ đhị thành phố Hội an, tỉnh Quảng Nam, zâp ha dum t’mooi công bơơn lêy bh’rợ xa nay nghệ thuật hô hát bài chòi đhị toor k’ruung Hoài.

Sân khấu hô hát bài chòi đhị toor k’ruung Hoài bhrợ ha phố ty bêl ha dum r’rộ r’răm lâh. Năc đợ đợ râu âng lâh 2 c’moo ăt zâng pr’luh cr’ay đha nuôr ăt rơơm đương kía. Bâc c’xêê đâu, pr’ăt tr’mông rach chô cớ cơnh c’xu.

  “Acu lêy ma nưih luh moot, vêy t’mooi tươc, acu bơơn pa prá lâng t’mooi, bơơn bhrợ cớ đợ bh’rợ âng đay năc xơợng cơnh năc bơơn ma mông cớ.”

 “Acu bơơn lêy muy c’rơ ma mông t’mêê coh Đà Nẵng. Đà Nẵng xooc r’dợ dưr ma mông cớ, đơơng coh đay muy c’rơ ma mông  liêm k’rơ, k’rơ ooy du lịch.”

C’leh choom hơnh năc cơnh đêêc, n’đhang t’ruih xa nay căh zâp ma nưih pa bhrợ xooc năc râu k’đhap cơnh lâng bâc doanh nghiệp du lịch coh apêê tỉnh miền Trung.

M’pâng c’xêê 3 c’moo đâu, prang k’tiêc rach pa bhrợ cớ du lịch. Khách sạn Silk Sense bơơn cr’noọ xa nay 5 sao đhị thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam hơnh đợ c’bhuh t’mooi du lịch tr’nơơp. Xooc, khách sạn âi bơơn đơp bâc đơn  pay đơc phòng âng apêê t’mooi k’tiêc k’ruung n’lơơng moot c’xêê 10 c’moo đâu. Đoọng bhrợ crêê cr’noọ t’mooi, khách sạn Silk Sense năc kiêng t’moot p’xoọng 50 cha năc pa bhrợ. Coh bêl đêêc, lâh 40% ma nưih pa bhrợ coh khách sạn n’nâu âi lơi bh’rợ, bâc ma nưih pa bhrợ bhriêl choom công âi dưr đhâc đhị đâu.

Cr’chăl đăn đâu, đợ t’mooi tươc khách sạn Silk Sense ting t’ngay ting bâc. Bêl căh âi zâp ma nưih pa bhrợ, đợ ma nưih pa bhrợ coh tiền sảnh năc ting bhrợ bh’rợ lễ tân, ch’mêêt lêy t’mooi; Ma nưih bhrợ an ninh năc bhrợ p’xoọng bh’rợ prih doó a boc đac bh’luôh, tơơm cha năm. P’căn Hà Thị Diệu Viên, Giám đốc k’đhơợng ma nưih pa bhrợ khách sạn Silk Sense, thành phố Hội An đoọng năl, bh’rợ t’moot ma nưih pa bhrợ bhriêl choom ting t’ngay ting k’đhap tu bâc apêê đoo âi vêy bh’rợ t’mêê yêm têêm: “Xooc, azi xooc pa bhlâng zr’năh k’đhap coh xa nay t’moot ma nưih pa bhrợ. A zi âi ha dưr dal bâc chế độ công cơnh lương thưởng n’đhơ cơnh đêêc chất lượng ma nưih ting pâh bhrợ căh cơnh cr’noọ. apêê đoo căh vêy bâc z’hai prá p’rá k’tiêc k’ruung n’lơơng công cơnh bh’rợ tr’nêng.”

Đhị thành phố Đà Nẵng, zrlụ du lịch SunWorld Ba Na Hills năc muy coh bâc đhị tươc liêm pr’hay cơnh xang bêl thành phố rach bhrợ cớ du lịch. Đoọng bhrợ t’vaih pr’đơợ dưr k’rơ, zr’lụ du lịch âi pa căh bâc apêê bh’nơơn t’mêê, bhrợ têng bâc bh’rợ tr’nêng, bhiêc bhan ga măc. T’cooh Phạm Hoàng Nam, Giám đốc bhrợ têng t’mêê âng tập đoàn SunGroup đoọng năl, đhr’năng căh zâp ma nưih pa bhrợ, pa bhlâng năc coh bh’rợ biểu diễn nghệ thuật xooc bhrợ k’đhap coh cr’chăl đâu:“Đhị muy g’luh đanh ăt zâng cơnh đeêêc, đợ ma nưih pa bhrợ pa bhlâng zr’năh k’đhap, năc n’đhơ  coh mảng nghệ thuật biẻu diễn âng zi công cơnh đêêc pa đhang cơnh apêê diễn viên. N’đăh SunGroup năc buôn âi vêy apêê nghệ sĩ tơợ k’tiêc k’ruung n’lơơng tươc lâng nghệ sĩ zâp tơợ coh k’tiêc k’ruung năc công pa bhlâng k’đhap đoọng vêy choom k’rong pa zum. Bâc đhị du lịch đh’rưah dưr vaih cơnh đêêc năc c’rơ công crêê ta pac bâc ooy. Ghit năc a zi xooc p’zay t’bhlâng đoọng ra pă mr’cơnh ha pêê bh’rợ.”

Lâh 10 c’moo ăt bhrợ lâng khách sạn Mường Thanh coh thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, a moó Trần Thị Thủy căh bhr’nêy năc a đay lơi bh’rợ coh đâu. Bêl pr’luh Covid-19 tươc khách sạn pa bhrợ xooc mơ đêêc atôh, lương lâng apêê râu pa chô âng amoó zêng xiêr. Amoó Thủy năc chơơc lêy bh’rợ n’lơơng đoọng t’mông. Bêl du lịch rach pa bhrợ cớ, n’đhơ bâc đhị k’đươi amoó rach pa bhrợ n’đhang x’ría amoó công chơơc bh’rợ t’mêê:“Tơợ bh’rợ du lịch đoọng ha cu bâc c’năl, bâc z’hai lâng bh’rợ du lịch công đoọng ha cu bơơn năl bâc râu coh pr’ăt tr’mông. N’đhơ cơnh đêêc, tơợ bêl pr’luh cr’ay năc râu pa chô n’năc căh zâp đoong ma mông, tu cơnh đêêc acu chơơc lêy bh’rợ n’lơơng.”

Đhr’năng ma nưih pa bhrợ ngành du lịch muy chu lươt năc căh ha mơ rach cớ cơnh amoó Thủy dưr vaih bâc coh bâc đhị. Tu đợ ma nưih pa bhrợ bêl bơơn chơơc bh’rợ t’mêê yêm têêm, apêê đoo căh kiêng dzợ rach lâng bh’rợ t’ty.

“Nâu câi muy ngai muy bh’rợ. vêy ngai âi dzang bhrợ Grap. Bâc năc xăl bh’rợ năc apeê coh tỉnh n’lơơng, zêng chô ooy vel đong.”

  “Zr’năh k’đhap t’moot ma nưih pa bhrợ tu muy bơr đhi noo xăl bh’rợ. Bêl apêê âi looih lâng bh’rợ t’mêê năc moon rach pa bhrợ cớ du lịch năc công k’đhap. Râu bơr cớ năc bêl rach bhrợ cớ du lịch, năc căh năl vêy u yêm têêm căh, vêy zâp đoọng mamông căh, năc đoo công muy râu k’đhap bhlâng.”

  Lâh 2 c’moo ha nua, pr’luh Covid-19 âi bhrợ 42.000 cha năc  bhrợ du lịch thành phố Đà Nẵng bil bh’rợ. Acoon số n’nâu đhị 2 tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Nam năc tơợ 14 r’bhâu tươc 18 r’bhâu cha năc crêê cr’đơơng. C’moo 2022, apêê vel đong n’nâu k’dâng đơc vêy hơnh tơợ 2 tươc 3 ưc t’mooi.

  Đoọng bhrợ liêm ha t’mooi xooc năc râu k’đhap bhlâng cơnh lâng ngành du lịch apêê vel đong miền Trung bêl đợ ma nưih pa bhrợ căh âi bhrợ crêê cơnh cr’noọ.

  Cơnh dap lêy âng Tổng cục Du lịch đoọng lêy, c’moo 2020 vêy k’noọ 60% đợ apêê bhrợ du lịch đhêy bh’rợ, pa lưc hợp đồng căh câ pa đhêy muy cr’chăl. C’moo 2021, năc đhêêng vêy 25% đợ apêê pa bhrợ zâp cr’chăl; 30% năc đhêy bh’rợ căh câ pa lưch hợp đoòng; 35% đhêy bh’rợ muy cr’chăl; 10% pa bhrợ mơ đêêc a tôh. T’cooh Nguyễn Quý Phương, Vụ trưởng Vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch Việt Nam đoọng năl, ngành Du lịch Việt Nam bil bal ma nưih pa bhrợ bâc căh bool tơợ a hay. “Ghit năc coh bâc g’luh bhrơợng du lịch ha nua, lâh bh’rợ t’mooi dưr bâc n’đhang acu lêy ahêê công xooc k’đhap coh bh’rợ đơơng đoọng apêê pa bhrợ. Tu cơnh đêêc, nâu đoo năc xa nay bha lâng. Tổng cục Du lịch, Bộ Văn hóa lâng Thể thao Việt Nam công cơnh apêê vel đong lâng doanh nghiệp du lịch năc choom xay bhrợ coh cr’chăl tươc./.”

Loạt bài: 

Du lịch miền Trung loay hoay tìm kiếm nhân sự

 Phương Cúc, Lê Hiếu/VOV miền Trung

Ngành du lịch đang có những bước phục hồi mạnh mẽ sau 2 năm bị “đóng băng” vì dịch Covid-1 và đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực. Tại miền Trung, trong niềm vui đón khách trở lại thì các doanh nghiệp du lịch hết sức lo lắng khi chạy đôn chạy đáo tìm nhân sự. Nếu nhân lực cho ngành du lịch không được bổ sung nhanh chóng sẽ trở thành điểm nghẽn trong quá trình phát triển.

Bài 1: Du khách tăng vọt, dịch vụ du lịch thiếu người làm

Thứ 7 và Chủ nhật hàng tuần, hàng ngàn người dân và du khách hào hứng tham gia Lễ hội hóa trang đường phố tại thành phố Đà Nẵng. Tiếng hò reo, cổ vũ của du khách rộn vang cả một góc phố.

Còn tại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, đêm nào du khách cũng được thưởng thức chương trình nghệ thuật hô hát bài chòi bên bờ sông Hoài.

Sân khấu hô hát bài chòi bên bờ sông Hoài làm cho phố cổ về đêm rộn ràng hơn. Đó là những hình ảnh mà hơn 2 năm ảnh hưởng dịch bệnh người dân khát khao chờ đợi. Mấy tháng nay, cuộc sống đã trở lại bình thường.

“Mình thấy có người ra, người vào, có khách đến, mình được nói chuyến với khách, được làm lại những công việc của mình thì cảm thấy giống như được tái sinh.”

  “Em thấy được một sức sống mới của Đà Nẵng. Đà Nẵng đang dần dần hồi sinh, mang trong mình một sức sống tuyệt vời, mãnh liệt về du lịch.”

Tín hiệu đáng mừng là vậy, nhưng câu chuyện thiếu lao động đang là bài toán khó đối với nhiều doanh nghiệp du lịch ở các tỉnh miền Trung.

Giữa tháng 3 năm nay, cả nước mở cửa du lịch. Khách sạn Silk Sense đạt tiêu chuẩn 5 sao tại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam đón những đoàn khách du lịch đầu tiên. Hiện, khách sạn đã nhận được nhiều đơn đặt phòng của các đoàn khách quốc tế vào tháng 10 năm nay. Để đáp ứng nhu cầu du khách, khách sạn Silk Sense cần phải tuyển thêm 50 nhân sự. Trong khi đó, hơn 40% nhân viên khách sạn này đã bỏ việc, nhiều lao động tay nghề cao cũng rời bỏ nơi này.

Thời gian gần đây, lượng khách đến khách sạn Silk Sense ngày một tăng. Khi chưa đủ nhân lực, những nhân viên bộ phận tiền sảnh phải kiêm việc lễ tân, chăm sóc khách hàng; Nhân viên an ninh làm thêm việc dọn dẹp hồ bơi, cây xanh. Bà Hà Thị Diệu Viên, Giám đốc nhân sự khách sạn Silk Sense, thành phố Hội An cho biết, việc tuyển dụng người có chuyên môn ngày càng khó vì đa phần họ đã ổn định với công việc mới: “Hiện tại, chúng tôi đang rất khó khăn trong vấn đề tuyển dụng nhân sự. Chúng tôi đã nâng rất nhiều chế độ phục lợi cũng như lương thưởng tuy nhiên chất lượng ứng viên không như mong đợi. Họ không có nhiều kỹ năng về tiếng anh cũng như nghiệp vụ.”

Tại thành phố Đà Nẵng, khu du lịch Sun World Ba Na Hills là một trong những điểm đến đầy ấn tượng ngay sau khi thành phố mở cửa du lịch. Để tạo đà phục hồi tăng trưởng, khu du lịch đã ra mắt hàng loạt các sản phẩm mới, tổ chức nhiều sự kiện, lễ hội quy mô lớn. Ông Phạm Hoàng Nam, Giám đốc sáng tạo của Tập đoàn SunGroup cho hay, tình trạng thiếu hụt nhân sự, nhất là ở mảng biểu diễn nghệ thuật đang gây nhiều lúng túng trong thời điểm này. “Qua một đợt dài chịu đựng như vậy nguồn nhân lực rất khó khăn, ngay kể trong mảng nghệ thuật biểu diễn của chúng tôi cũng vậy ví dụ như nguồn diễn viên. Bên SunGroup thì chuyên có những nguồn nghệ sĩ từ nước ngoài về và nghệ sĩ khắp nơi trong nước thì cũng rất khó để có thể quy tụ được. Nhiều điểm du lịch cùng bùng lên như vậy thì sức lực cũng bị tản ra khắp nơi. Rõ ràng chúng tôi đang phải căng ra để trải đều cho các sự kiện.”

Hơn 10 năm gắn bó với khách sạn Mường Thanh ở thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, chị Trần Thị Thủy chưa bao giờ nghĩ mình sẽ từ bỏ công việc nơi đây. Khi dịch Covid-19 ập đến, khách sạn hoạt động cầm chừng, lương và các khoản thu nhập của chị đều giảm. Chị Thủy phải tìm nhiều công việc khác nhau để mưu sinh. Khi du lịch mở cửa hoạt động, dù nhiều nơi mời chị quay trở lại làm việc nhưng cuối cùng chị vẫn theo đuổi nghề mới: “Từ công việc du lịch cho em rất nhiều kiến thức, nhiều kinh nghiệm và công việc du lịch cũng cho em rất nhiều trải nghiệm trong cuộc sống. Thế nhưng, từ khi dịch thì thu nhập đó không đủ trang trải cho cuộc sống của em nên em mới tìm kiếm công việc khác thôi.”

Tình trạng nhân sự ngành du lịch một đi không trở lại như chị Thủy diễn ra phổ biến ở nhiều nơi. Bởi người lao động khi tìm được việc mới ổn định, họ không muốn quay về với nghề cũ.

“Bây giờ mỗi bạn một nghề rồi. Có bạn đã phải chuyển sang chạy Grap. Phần lớn chuyển nghề là các bạn ở các tỉnh khác, họ đã về quê hết.”

“Khó khăn tuyển dụng nhân sự vì một số anh em đã chuyển nghề, chuyển đổi công việc. Khi họ đã quen với công việc mới rồi thì khi quay lại công việc du lịch thì cũng ngại. Thứ 2 nữa là khi quay trở lại làm du lịch thì không biết có chắc chắn làm việc có đủ công hay không, đó cũng là một trở ngại.”

Hơn 2 năm qua, đại dịch Covid-19 đã khiến 42.000 lao động du lịch thành phố Đà Nẵng mất việc làm. Con số này tại 2 tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Nam dao động từ 14 ngàn đến 18 ngàn lao động bị ảnh hưởng. Năm 2022, các địa phương này dự kiến đón từ 2 đến 3 triệu lượt khách.

Để phục vụ tốt cho du khách đang là thách thức lớn đối với ngành du lịch các địa phương miền Trung khi nguồn nhân lực chưa đáp ứng cả về số lượng và chất lượng.

Thống kê của Tổng cục Du lịch cho thấy, năm 2020, có gần 60% số lao động du lịch phải nghỉ việc, chấm dứt hợp đồng hoặc tạm nghỉ việc. Năm 2021, chỉ có 25% số lao động làm đủ thời gian; 30% phải nghỉ việc hoặc chấm dứt hợp đồng lao động; 35% tạm nghỉ việc; 10% làm việc cầm chừng. Ông Nguyễn Quý Phương, Vụ trưởng Vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch Việt Nam cho biết, ngành Du lịch Việt Nam thất thoát nhân lực lớn chưa từng có trong lịch sử: “Rõ ràng trong những đợt cao điểm du lịch vừa qua, ngoài việc khách tăng số lượng đông nhưng đồng thời tôi cũng thấy rằng chúng ta cũng đang khó khăn trong cung ứng các lực lượng lao động. Vì vậy, đây mới là vấn đề mấu chốt. Tổng cục Du lịch, Bộ Văn hóa và Thể thao Việt Nam cũng như các địa phương và doanh nghiệp du lịch cần phải triển khai trong thời gian tới.” ./.