Tốt nghiệp Đại học Y Dược Huế, bác sĩ A Viết Bình, ma nưih Cơ Tu quyết định ặt bhrợ đhị Trạm Y tế Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng (năc chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam ty). Đoọng zooi đhanuôr da ding ca coong doọ lâh chơơc lướt ch’ngai khám cr’ay, anoo pa choom pa xoọng chuyên khoa lao đoọng pa dưr c’rơ năl cr’ay tơợ tuyến cơ sở.

Xoọc đâu, Trạm Y tế chr’val Bến Giằng bhrợ 3 đhị lâng 13 cán bộ, nhân viên y tế. Zập t’ngay trạm khám, pa dưah đoọng mơ 40 cha năc ca ay. Đhơ cơnh đêêc, đoọng bhrợ liêm choom lâh mơ cơnh kiêng khám pa dưah âng đhanuôr lâng pa xiêr đhr’năng đơơng pa dưah ooy lơơng, bác sĩ A Viết Bình, Giám đốc Trạm y tế k’đươi ngành y tế thành phố Đà Nẵng năc pa choom ma nưih bhrợ lâng đâh ra văng pa xoọng zập máy móc pr’đươi buôn đươi cơnh X-quang căh cợ siêu âm: “Bấc ngai cấp cứu căh choom tước trạm y tế năc a đay tước đong ha pêê đoọng cấp cứu đâh loon. Đhơ cơnh k’đhap k’ra cơnh đêêc, pazêng c’moo hay, pa bhlầng năc tơợ ơy pa zưm vel đong trạm y tế chr’val âng UBND chr’val k’đhơợng bhrợ năl liêm buôn bhlầng. Đăh xa nay bh’rợ âng k’tiếc k’ruung zooi ha trạ y tế bơr pêê rau pr’đươi buôn đươi đăh chuyển đổi số cơnh máy tính, máy photo zooi ha bh’rợ khám pa dưah liêm choom lâh mơ”.

Tơợ ơy pa zưm vel bhuơl, chr’val da ding ca coong Bến Giằng năc vel đong pậ lâh, bhiệc k’rang lêy c’rơ tr’mông đhanuôr ting bấc lâh, coh đêêc pr’đơợ lướt chô bhlưa apêê vel dzợ bấc k’đhap k’ra. T’cooh Zơ Râm Thực, Phó Chủ tịch UBND chr’val Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng đoọng năl: Bhrợ cơnh xa nay bh’rợ âng k’tiếc k’ruung, thành phố Đà Nẵng ơy zooi câl pr’đươi tệêm ngăn ha bhiệc khám cr’ay đoọng ha đhanuôr.

Ting cơnh t’cooh Ông Zơ Râm Thực, ha dang bơơn k’rong bhrợ đh’rưah, tơợ bác sĩ, pr’đươi pr’dua đoọng bhrợ pa tước pa choom chuyên môn dal lâh, trạm Y tế chr’val năc pa dưr liêm choom bh’nơơn bh’rợ k’rang lêy c’rơ tr’mông xoọc tr’nơợp, zooi đhanuôr bơơn pa đăn lâng dịch vụ liêm buôn lâh mơ, pa xiêr zr’năh đơơng pa dưah ooy piing. “Đợ ma nưih bhrợ đhị trạm y tế chr’val căh ơy liêm dal, zập pr’đơợ khám pa dưah lưm k’đhap k’ra. K’đươi moon thành phố k’rang k’rong bhrợ hạ tầng cơ sở đoọng ha đhanuôr bơơn khám pa dưah cr’ay liêm choom lâh mơ. Rơơm bơơn pa choom bác sĩ, k’đươi cán bộ bác sĩ vêy chuyên môn dal chô ooy trạm y tế chr’val đoọng pa dưr dal c’rơ chuyên môn ha c’bhuh y sĩ. Xa nay bh’rợ âng k’tiếc k’ruung, UBND chr’val năc ơy đơc rau zooi đoọng ha trạm y tế câl zập pr’đươi đoọng khám, pa dứah cr’ay ha đhanuôr”.

T'cooh Tơ Ngôl Vui, Giám đốc Trung tâm y tế zr’lụ Thạnh Mỹ, thành phố Đà Nẵng đọong năl: Đơn vị khám, pa dưah cr’ay đoọng ha đhanuôr zr’lụ vel đong 6 chr’val âng chr’hoong Nam Giang ty pazêng Thạnh Mỹ, Bến Giằng, Nam Giang, La Dêê, La Êê, Đắc Pring. Cr’chăl hay, Sở Y tế thành phố Đà Nẵng k’rang zooi, k’đươi cán bộ tập huấn pa dưr dal c’năl bhriêl choom, pa dưr dal chuyên môn c’bhuh y bác sĩ đoọng khám pa dưah cr’ay đoọng ha đhanuôr:“Coh pazêng c’moo hay, nhà nước k’rang k’rong cơ sở vật chất, pr’đươi pr’dua ha dợ dzợ bấc rau ta bhuch. Trung tâm y tế zr’lụ bhrợ chức năng, nhiệm vụ khám đoọng ha đhanuôr zr’lụ da ding ca coong, pa bhlầng năc vêy chính sách t’pâh ma nưih bhriêl choom chô bhrợ, đăh bh’rợ pa too pa choom vêy chính sách đoọng ha ma nưih acoon coh, apêê ơy ặt bhrợ coh đâu. Đh’rưah lâng đêêc năc k’rong bhrợ hạ tầng lâng câl pr’đươi pr’dua, tơợ ơy xang học đa khoa năc pa choom đhậu bhưah lâh mơ năc vêy liêm choom ha bh’rợ khám, pa dưah đoọng ha ma nưih ca ay coh vel đong da ding ca coong lâng zr’lụ ca noong k’tiếc”.

Bh’nơơn y tế đhị 37 chr’val da ding ca coong zr’lụ đhanuôr acoon coh âng thành phố Đà Nẵng xoọc vêy ha dưr ghit lêy, đhơ dzợ bấc k’đhap k’ra đăh ma nưih bhrợ têng lâng cơ sở vật chất. Coh cr’chăl 2021-2025, thành phố ơy k’rong bhrợ lâh 665 tỷ đồng đoọng pa dưr y tế zr’lụ da ding ca coong. Tước nâu kêi, 100% trạm y tế chr’val ơy vêy bác sĩ. Pa ghit lâh mơ, k’nặ 40% cán bộ y tế đhị đâu năc ma nưih acoon coh, zooi bh’rợ k’rang lêy c’rơ âng đhanuôr liêm choom lâh mơ. Apêê cơ sở y tế đăh dưp cung ơy bhrợ liêm choom bhiệc zêl pr’luh cr’ay cơnh k’hir ploh a ham, bhih dzung têy boọp.

Đhơ cơnh đêêc, ting cơnh t’cooh Võ Thu Tùng, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, k’đhap k’ra bhlầng xoọc đâu năc đhr’năng căh zập ma nưih vêy trình độ dal. Đhơ trạm n’đoo cung vêy bác sĩ, ha dợ bấc bhlầng năc vêy 1 tước 2 cha năc a năm. Prang hệ thống xoọc căh zập mơ 183 bác sĩ đoọng bơơn pr’đơợ 4 bác sĩ 1 trạm. Jưah lâng đêêc, bấc cơ sở vật chất, pr’đươi pr’dua liêm choom năc tơợ lâh cr’chăl đươi dua cung k’nặ hư.

Đoọng bhlêh lơi rau k’đhap k’ra nâu, coh cr’chăl 2026-2027, Sở Y tế Đà Nẵng năc xay bhrợ bh’rợ k’đươi, tr’xăl ting cr’chăl bác sĩ bhriêl choom tơợ bệnh viện đăh piing lâng tơợ thành hố chô zooi trực tiếp apêê trạm y tế. Nâu bơơn lêy năc cơnh bh’rợ bhrợ têng bha lầng đoọng pa dưr dal c’rơ khám, pa dưah cr’ay đoọng ha tuyến cơ sở, tệêm ngăn c’rơ tr’mông đoọng ha đhanuôr zr’lụ da ding ca coong.“Ngành y tế năl ghit năc pa dưr dal bh’nơơn y tế da ding ca coong năc đoo pr’đơợ đoọng tệêm ngăn liêm ma mơ coh bhiệc đươi dua y tế lâng pa dưr kinh tế xã hội đanh mâng đhị vel đong. Coh cr’chăl hay, ngành y tế ơy pa zay zư lêy lâng r’dợ pa dưr mạng lưới y tế cơ sở. Sở y tế k’đươi UBND thành phố t’đui đoọng r’pặ zên k’rong bhrợ công cr’chăl 2026 – 2030 đoọng pa liêm, pa mâng zập 9 Trung tâm y tế zr’lụ ting j’niêng “hạ tầng lêy bhrợ lalăm”. Đh’rưah t’bhlầng pa mâng pr’đơợ pa bhrợ, pr’đươi pr’dua hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử lâng t'bhưah hội chẩn khám pa dưah cr’ay tơợ ch’ngai, zooi đhanuôr da ding ca coong bơơn chuyên gia tơợ piing k’rang lêy đhị trung tâm y tế chr’val”. /.

Đà Nẵng: Nâng cao năng lực khám chữa bệnh cho người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi

Nhằm nâng cao thể trạng và chăm sóc sức khỏe cho người dân tộc thiểu số, thời gian qua, thành phố Đà Nẵng đã tận dụng hiệu quả nguồn lực từ Dự án 7 thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia. Sự đầu tư đồng bộ từ cơ sở vật chất, trang thiết bị đến các chính sách phát triển nguồn nhân lực y tế đã giúp nâng cao rõ rệt chất lượng khám chữa bệnh tại các địa bàn miền núi khó khăn.

Tốt nghiệp Đại học Y Dược Huế, bác sĩ A Viết Bình, người dân tộc Cơ Tu quyết định gắn bó với Trạm y tế xã miền núi Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng (tức huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cũ). Nhằm giúp bà con vùng cao đỡ phải đi xa chữa bệnh, anh đã chủ động học thêm chuyên khoa lao để nâng cao năng lực chẩn đoán ngay từ tuyến cơ sở.

Hiện nay, Trạm Y tế xã Bến Giằng vận hành mô hình 3 điểm khám với 13 cán bộ, nhân viên y tế. Trung bình mỗi ngày, trạm tiếp nhận khoảng 40 lượt bệnh nhân đến sơ cứu và khám chữa bệnh thông thường. Tuy nhiên, để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của bà con và giảm áp lực chuyển tuyến, bác sĩ A Viết Bình, Giám đốc Trạm y tế kiến nghị ngành y tế thành phố Đà Nẵng tiếp tục đào tạo nhân lực và sớm trang bị thêm các loại máy móc thiết yếu như X-quang hay siêu âm: “Những bệnh cấp cứu họ không đến trạm y tế được mình phải đến tận nhà để sở cấp cứu cho bệnh nhân. Dù khó khăn như vậy, những năm qua, đặc biệt sau khi sáp nhập trạm y tế xã thuộc UBND xã rất thuận lợi. Về Chương trình mục tiêu quốc gia hỗ trợ cho trạm y tế một số trang thiết bị cơ bản trong chuyển đổi số như máy tính, máy photo giúp công tác khám chữa bệnh tốt hơn”.

Sau sáp nhập, xã miền núi Bến Giằng có địa bàn rộng hơn, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng lên rõ rệt, trong khi điều kiện đi lại giữa các thôn, bản vẫn còn khó khăn. Ông Zơ Râm Thực, Phó Chủ tịch UBND xã Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng cho biết: thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia, thành phố Đà Nẵng đã hỗ trợ nguồn lực mua sắm trang thiết bị đảm bảo khám chữa bệnh cho người dân.

Theo ông Ông Zơ Râm Thực, nếu được đầu tư đồng bộ, từ bác sĩ, thiết bị đến đào tạo chuyên môn, trạm Y tế xã sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn, giảm áp lực chuyển tuyến. “Nguồn nhân lực trạm y tế chưa đảm bảo, các điều kiện khám chữa bệnh khó khăn. Đề nghị thành phố quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng để người dân được tiếp cận khám chữa bệnh. Mong quan tâm đào tạo bác sĩ, cử cán bộ bác sĩ có chuyên môn cao về trạm y tế xã để đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ y sĩ. Chương trình mục tiêu quốc gia, UBND xã đã dành nguồn lực hỗ trợ trạm y tế mua sắm các trang thiết bị khám, chữa bệnh cho người dân.”

  Ông Tơ Ngôl Vui, Giám đốc Trung tâm y tế khu vực Thạnh Mỹ, thành phố Đà Nẵng cho biết: Đơn vị phục vụ khám, chữa bệnh cho người dân khu vực địa bàn 6 xã thuộc huyện Nam Giang cũ gồm Thạnh Mỹ, Bến Giằng, Nam Giang, La Dêê, La Êê, Đắc Pring. Thời gian qua, Sở Y tế thành phố Đà Nẵng quan tâm, hỗ trợ cử cán bộ tập huấn nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn cho đội ngũ y bác sĩ để khám chữa bệnh cho nhân dân: “Trong những năm qua, nhà nước quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Trung tâm y tế khu vực thực hiện chức năng, nhiệm vụ khám cho người dân tại khu vực Nam Giang. Để triển khai tốt cho người dân khu vực miền núi, thứ nhất phải có chính sách thu hút nhân lực, đặc biệt là vấn đề công tác đào tạo, có chính sách trong vấn đề đào tạo cho người đồng bào dân tộc thiểu số, họ đã gắn bó ở đây. Song song với đó phải có đầu tư hạ tầng và trang thiết bị, sau khi học đa khoa tiếp tục đào tạo chuyên sâu mới đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh cho người dân trên địa bàn miền núi và khu vực biên giới”.

Chất lượng y tế tại 37 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số của thành phố Đà Nẵng đang có những bước tiến rõ rệt, dù vẫn còn đó nhiều thách thức về nhân lực và cơ sở vật chất. Trong giai đoạn 2021-2025, thành phố đã đầu tư hơn 665 tỷ đồng để nâng cấp y tế miền núi. Đến nay, 100% trạm y tế xã đã có bác sĩ. Đáng chú ý, gần 40% cán bộ y tế tại đây là người đồng bào dân tộc thiểu số, giúp công tác chăm sóc sức khỏe gắn kết chặt chẽ và bám sát cộng đồng. Các cơ sở y tế tuyến dưới cũng đã làm rất tốt việc khống chế các dịch bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, sốt rét và tay chân miệng.

Tuy nhiên, theo ông Võ Thu Tùng, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, khó khăn lớn nhất hiện nay là tình trạng thiếu hụt nhân lực trình độ cao. Dù trạm nào cũng có bác sĩ, nhưng phần lớn chỉ có từ 1 đến 2 người. Toàn hệ thống vẫn đang thiếu khoảng 183 bác sĩ để đạt tiêu chuẩn 4 bác sĩ một trạm. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở vật chất, trang thiết bị chuyên sâu sau thời gian dài sử dụng đã bắt đầu xuống cấp.

Để giải quyết bài toán này, trong giai đoạn 2026-2027, Sở Y tế Đà Nẵng sẽ triển khai kế hoạch điều động, luân phiên biệt phái có thời hạn các bác sĩ giỏi từ bệnh viện tuyến trên và tuyến thành phố về hỗ trợ trực tiếp cho các trạm y tế. Đây được xem là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực khám chữa bệnh cho tuyến cơ sở, đảm bảo sức khỏe cho bà con vùng cao. “Ngành y tế xác định là nâng cao chất lượng y tế miền núi là điều kiện để đảm bảo công bằng trong thụ hưởng dịch vụ y tế và phát triển kinh tế xã hội bền vững tại địa phương. Trong thời gian qua, ngành y tế đã nỗ lực duy trì và từng bước cải thiện mạng lưới y tế cơ sở. Sở y tế đề xuất UBND thành phố ưu tiên bố trí vốn đầu tư công giai đoạn 2026-2030 để cải tạo, nâng cấp toàn diện 9 Trung tâm y tế khu vực theo nguyên tắc “hạ tầng đi trước một bước”. Đồng thời đẩy mạnh cải thiện điều kiện làm việc, trang bị hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử và mở rộng hội chẩn khám chữa bệnh từ xa, giúp người dân vùng cao tiếp cận chuyên gia tuyến trên ngay tại trung tâm y tế xã”. /.