Tỉnh Lâm Đồng xoọc vêy k’dâng 10 r’bhâu héc ta tơơm sầu riêng. Nâu đoo năc muy coh pazêng hàng chr’noh chr’bêệt vêy chr’năp âng vel đong. T’cooh Võ Hữu Long – Giám đốc Công tu TNHH bhrợ têng tr’câl tr’bhlêy Long Thuỷ, chr’val Lộc An, chr’hoong Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng xay moon, thị trường lâng zr’lụ đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng ha p’lêê sầu riêng xoọc đâu z’zăng nhâm mâng, chr’năp âng p’lêê n’nâu năc dal lâng nhâm mâng bêl zr’lụ choh vêy ta xay moon mã số đhơ nớc, liêm crêê ooy bh’rợ choh, zư lêy, pêêh p’lêê, sơ chế lang tôm coh t’nôm. Chr’năp bhlâng, lâng bh’rợ vêy ta đoọng mã số zr’lụ choh, doanh nghiệp năc choom đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng coh c’lâng bhlâng lâng chô đơơng râu liêm choom dal bhlâng đoọng ha đhanuôr lâng doanh nghiệp: “Mã zr’lụ choh ơy vêy ta đoọng, VietGAP công zập, bêl acu nhâm mâng cơnh xa nay bêl vêy bha ar đoọng đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng năc chr’năp acu câl pa châng lâng chr’năp âng thị trường năc bâc lâh mơ tơợ 15- 20 r’bhâu đồng. Lâng đợ đhăm ơy ta đoọng mã, ơy pazum bhrợ đh’rưah coh bh’rợ âng đay năc bêl đêêc ahay acu ơy ký 6 r’bhâu tấn.”

Bhrợ têng zr’lụ choh ting cơnh bh’rợ pa têệt đh’rưah công xoọc vêy ta bhrợ k’rơ đhị tỉnh Đắk Nông lâng bâc râu hàng p’lêê p’coo cơnh sầu riêng, chanh a ngoon, xoài, bơ. Bâc zr’lụ choh đhị zr’lụ tỉnh công ơy vêy ta đoọng mã số xay moon đhơ đoọng đươi dua ha bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng. T’cooh Bùi Phú Tôn, Giám đốc Công ty TNHH tr’câl tr’bhlêy lâng k’tiêc k’ruung n’lơơng Nghiệp Xuân, chr’val Đắk Nia, thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông xay moon, lâng bh’rợ pa têệt bhrợ đh’rưah, pazêng pr’đươi âng công ty năc ơy vêy đợ râu liêm choom bâc bhlâng lâng mr’cơnh, chô đơơng râu chr’năp bâc bhlâng bêl pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng: “Thị trường k’dua ađay năc đơơng pa câl coh c’lâng bha lâng. Đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng coh c’lâng bha lâng năc xay moon vêy mã zr’lụ choh, mã zr’lụ tôm ting cơnh xa nay xay moon, ha dzợ êêh râu lướt coh c’lâng k’tứi cơnh l’lăm ahay.”

P’căn Nguyễn Thị Tình, Phó Giám đốc Sở NN lâng pa dưr pa xơc bhươl cr’noon tỉnh Đắk Nông xay moon, tươc nâu cơy Cục zư lêy chr’noh chr’bêệt ơy đoọng ha tỉnh 38 mã số zr’lụ choh lâng mã zr’lụ tôm. Đoọng crêê cơnh xa nay vêy ta đoọng mã số zr’lụ choh, xay moon đhanuôr năc xăl t’mêê bh’rợ bhrợ têng, ch’mêệt lêy râu liêm choom, chr’năp bhlâng zâl cha groong bh’ruy bhrợ pa hư. Lâng bh’rợ vêy ta đoọng mã số zr’lụ choh, muy bơr râu hàng p’lêê p’coo âng tỉnh năc choom đơơng pa câl coh c’lâng bbhlâng tươc ooy pazêng k’tiêc k’ruung lâng đợ bâc năc bâc pa bhlâng, chr’năp năc công bâc lâh mơ lâng đhanuôr năc bơơn đươi râu liêm choom công bâc lâh mơ. Năc tỉnh vêy lâng kinh tế đươi ooy bh’rợ ch’choh b’băn năc c’rơ, Đắk Nông xoọc t’bhlâng bhrợ pa dưr bh’rợ pa têệt bhrợ đh’rưah lâng zr’lụ choh vêy mã số xay moon đhơ nớc: “Đoọng choom xay bhrợ zr’lụ choh năc pa têệt lâng n’năc năc ng’bhrợ bh’rợ pa têệt đh’rưah, đoọng bhrợ t’vaih zr’lụ vêy pr’đươi bhrợ têng lâng zr’lụ choh nhâm mâng râu liêm choom đoọng chêêc n’năl zr’lụ, chêêc lêy zr’lụ bha lâng choh bhrợ. Râu chr’năp âng zr’lụ choh năc ađay n’năl tơơm chr’noh n’năc xoọc ta choh coh ooy, ngai xoọc bhrợ têng lâng bhrợ têng cơnh xa nay bh’rợ hân đoo, vêy nhâm mâng râu liêm crêê âng chr’na đha năh hay căh. Coh zr’lụ tỉnh tơợ Tỉnh uỷ tươc UBND tỉnh ơy vêy bâc chu xay moon p’too pa choom ooy xa nay n’nâu. Coh xa nay bhr’lậ cớ ngành nông nghiệp năc công xay moon bh’rợ pa têệt đh’rưah đoọng xay bhrợ zr’lụ choh bhrợ pazêng râu t’nơơm chr’noh nhâm mâng, nhâm mâng đươi dua công nghệ chế biến công cơnh đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng coh ha y chroo.”

Zr’lụ choh vêy mã số xay moon đhơ nớc lâng bh’rợ choh bhrợ nhâm mâng râu liêm choom xoọc chô đơơng râu liêm choom bâc pa bhlâng ha đhanuôr lâng apêê doanh nghiệp đơơng pa câl chr’noh chr’bêệt ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng đhị Tây Nguyên. Xa nay n’nâu xoọc vêy pazêng vel đong coh zr’lụ t’bhlâng xay bhrợ đoọng năc choom đơơng âng đợ hàng r’veh r’đoong, p’lêê p’cooh bha lâng gluh ooy bha lang k’tiêc./.

Nông dân và doanh nghiệp Tây Nguyên

liên kết đưa nông sản ra thế giới

                   PV Công Bắc

        Nông dân và doanh nghiệp ở khu vực Tây Nguyên đang liên kết tạo ra những vùng trồng cây ăn trái chất lượng cao, được cấp mã số định danh với quy trình canh tác đảm bảo chất lượng, đồng nhất về sản phẩm. Cách làm này đang mang lại hiệu quả cho cả bà con nông dân và các doanh nghiệp xuất khẩu, thúc đẩy nông nghiệp phát triển theo hướng mới, với giá trị cao và bền vững.

Tỉnh Lâm Đồng hiện có khoảng 10.000 ha cây sầu riêng. Đây là một trong những mặt hàng nông sản giá trị cao của địa phương. Ông Võ Hữu Long - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất thương mại Long Thủy, xã Lộc An, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng cho biết, thị trường và đầu ra xuất khẩu cho trái sầu riêng hiện nay khá ổn định, giá trị của loại trái cây đặc sản này càng cao và ổn định khi vùng trồng được đăng ký mã số định danh, minh bạch quy trình trồng, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế và đóng gói. Đặc biệt, với việc được cấp mã số vùng trồng, doanh nghiệp đã có thể xuất khẩu chính ngạch và đem lại lợi nhuận cao cho cả người trồng và doanh nghiệp:“Mã vùng trồng đã cấp rồi, VietGAP đầy đủ rồi, khi tôi đảm bảo mà có giấy xuất khẩu được thì giá tôi mua so với thị trường thì cao hơn từ 15-20 nghìn đồng. Với những diện tích đã cấp mã, đã phối hợp làm trong chuỗi của mình thì vừa rồi mình ký được 6.000 tấn.”

        Xây dựng vùng trồng theo chuỗi liên kết cũng đang được đẩy mạnh tại tỉnh Đắk Nông với nhiều mặt hàng trái cây như sầu riêng, chanh dây, xoài, bơ. Nhiều vùng trồng trên địa bàn tỉnh cũng đã được cấp mã số định danh để phục vụ cho xuất khẩu. Ông Bùi Phú Tôn, Giám đốc Công ty TNHH thương mại xuất nhập khẩu Nghiệp Xuân, xã Đắk Nia, thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông cho biết, với việc hình thành liên kết chuỗi, các sản phẩm của công ty đã có chất lượng cao và đồng nhất, mang lại giá trị cao khi xuất khẩu: “Thị trường yêu cầu mình phải xuất khẩu chính ngạch. Xuất khẩu chính ngạch thì đòi hỏi phải có mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói theo các tiêu chuẩn nhất định, chứ không thể đi tiểu ngạch như xưa nữa.”

         Bà Nguyễn Thị Tình, Phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đắk Nông cho biết, cho đến nay Cục bảo vệ thực vật đã cấp cho tỉnh 38 mã số vùng trồng và mã cơ sở đóng gói. Để đạt tiêu chuẩn được cấp mã số vùng trồng, đòi hỏi người dân phải đổi mới phương pháp canh tác, kiểm soát được chất lượng, đặc biệt là kiểm soát sinh vật gây hại. Với việc được cấp mã số vùng trồng, một số mặt hàng trái cây của tỉnh đã có thể xuất khẩu chính ngạch đi các nước với khối lượng lớn hơn, giá trị cao hơn và người dân được lợi hơn. Là tỉnh có nền kinh tế với nông nghiệp là thế mạnh, Đắk Nông đang tập trung đẩy mạnh phát triển liên kết chuỗi và vùng trồng có mã số định danh: “Để xây dựng được vùng trồng thì gắn kết với đó là phải xây dựng chuỗi liên kết, để tạo vùng nguyên liệu và vùng trồng đảm bảo chất lượng để truy xuất, truy nguyên nguồn gốc. Ý nghĩa của vùng trồng là mình sẽ biết cây trồng đó đang trồng ở đâu, ai là người đang làm và theo quy trình nào, có đảm bảo an toàn thực phẩm hay không. Trên địa bàn tỉnh thì từ Tỉnh uỷ đến UBND tỉnh đã có rất nhiều chỉ đạo vấn đề này. Trong nội dung tái cơ cấu ngành nông nghiệp thì cũng xác định đưa liên kết chuỗi vào để tạo vùng nguyên liệu ổn định, bền vững phục vụ công nghệ chế biến cũng như xuất khẩu sau này.”

        Vùng trồng có mã số định danh với quy trình canh tác đảm bảo chất lượng đang mang lại hiệu quả cao cho bà con nông dân và các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản tại Tây Nguyên. Vấn đề này đang tiếp tục được các địa phương trong khu vực chú trọng phát triển để có thể đưa các mặt hàng nông sản chủ lực ra thế giới./.