Chô cớ ooy zr’lụ c’kir Nước Oa, chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam coh pazêng t’ngay tr’nơơp c’xêê 8, zr’lụ Khu V ăt pa bhrợ coh pazêng c’moo x’rịa âng bh’rợ zâl arọp Mỹ, năc buôn pa bhlâng ng’bơơn lum lêy looih pa bhlâng âng Bí thư Khu uỷ Khu V- Võ Chí Công. Coh đhr’nong đong n’loong, zr’lụ pa bhrợ âng t’cooh Năm Công, đhị toor pa pan bhrợ bhiệc, lâh muy bêệ súng, t’clăh bản đồ năc tơr lơơng lâng muy bêệ cuốc… pazêng kir n’năc năc ăt đh’rưah lâng t’cooh Võ Chí Công coh tơợt lang c’xêê c’moo ăt mamông lâng bhrợ bhiệc coh đâu. T’cooh Trần Văn Tửu, bêl ahay bhrợ Huyện đội trưởng Huyện đội Trà My, tỉnh Quảng Nam, manuyh bêl ahay zâl arọp abhuy đhị râu k’đhơợng xay âng Bí thư Khu uỷ Khu V- Võ Chí Công hay cớ, lâh cr’chăl bhrợ bhiệc, t’cooh Năm Công năc dzợ ting pa bhrợ. T’cooh Trần Văn Tửu chăp hơnh pa bhlâng ooy cr’noọ xa nay bh’rợ, râu dadêr acoon manuyh âng manuyh t’cooh xa nay bha lâng coh zr’lụ Khu V coh cr’chăl năc ahay: “Đồng chí bêl ăt mamông coh đâu năc liêm crêê pa bhlâng, ava Năm Công ăt mamông ghít pa bhlâng lâng đhanuôr. Hân đhơ chr’na đha năh ta bhúch năc ava Năm Công cha ộm đh’rưah lâng đhanuôr, cha arong, clang. Hân đhơ t’cooh xa nay âng Khu V năc ava Công công lướt pa bhrợ, choh abhoo, choh arong đoọng vêy chr’na đha năh ha bộ đội lâng đơn vị coh bh’rợ zâl cha groong arọp abhuy.”

Bêl t’cooh đhur lâng căh dzợ k’đhơợng bhrợ bh’rợ t’cooh xa nay k’tiêc k’ruung, t’cooh Năm Công năc dzợ đơc bấc cr’noọ cr’niêng lâng k’rang bâc pa bhlâng ooy pr’ăt tr’mông âng đhanuôr coh chiến khu bêl ahay. T’cooh Võ Như Thông, bêl ahay năc cán bộ Tuyên giáo Khu V hay cớ đợ t’ngay x’rịa c’moo 1999, bêl chô lum lêy cán bộ, đhanuôr Trà My (cr’chăl doọ ơy ta pac vaih 2 chr’hoong Nam Trà My lâng Bắc Trà My cơnh xoọc đâu), t’cooh Năm Công ta luôn k’noọ tươc ooy râu cha, xấp âng đhanuôr pazêng acoon coh đhị chiến khu ahay. “Nâu cơy ha dang ng’chêêc muy cha năc manuyh liêm choom bhlâng ooy bh’rợ học tập lâng xay bhrợ cơnh Ava Hồ năc acu lêy đồng chí Võ Chí Công năc manuyh k’nặ liêm choom bhlâng.”

Xa nay bh’rợ ga măc chr’năp pa bhlâng âng đồng chí Võ Chí Công xang t’ngay k’tiêc k’ruung vêy ta pazum năc đợ bh’rợ bhr’lậ pa liêm chr’năp pa bhlâng ooy bh’rợ ch’choh, b’băn, bhươl cr’noon. Coh cr’chăl bhrợ Phỏ Thủ tướng lâng bhrợ Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp lâng Trưởng ban Cải tạo nông nghiệp miền Nam, đồng chí Võ Chí Công ta luôn chô ooy chr’val, chr’hoong, chêêc n’năl râu zr’năh k’đhap la lua, đoọng tơợ đêêc năc bhr’lậ đợ xa nay bhrợ ha đhanuôr lum zr’năh k’đhap. Ting cơnh t’cooh Bùi Văn Minh, Chủ nhiệm Hợp tác xã Tam An, chr’hoong Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam cr’chăl c’moo 1981, bâc ơl đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch, hay pa bhlâng g’lêêh c’rơ âng đồng chí Võ Chí Công ooy c’lâng xa nay tr’xăl t’mêê coh xa nay bh’rợ ch’choh b’băn, pa dưr ruộng k’tiêc năc la lua chô ooy têy đhanuôr tơợ bh’rợ pac đoọng ruộng k’tiêc tươc ooy đhanuôr, dzợ ng’đơc năc khoán 100 coh c’moo 1981. “Ava Năm Công ta luôn k’noọ tươc ooy đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch, ava Năm vêy bâc c’lâng xa nay ta béch pa bhlâng tơợ ng’xăl tơợ lang bao cấp ooy khoán 10 xang n’năc năc Chỉ thị 100 (c’xêê 1/1981, ooy xa nay xay moon bhrợ têng bh’nơơn bh’rợ tươc ooy c’bhuh lâng manuyh pa bhrợ), xang n’năc tươc Nghị định 64 năc pazao đoọng quyền đươi k’tiêc. Đhanuôr pa bhlâng mr’cơnh cr’noọ xa nay ooy pazêng xa nay n’nâu, tu xoọc đêêc đhanuôr năc bơơn lêy ghít trách nhiệm âng đay coh đhăm ruộng, năc âng đay k’đhơợng đươi, tu cơnh đêêc năc bh’rợ ch’choh b’băn, zư lêy chr’noh chr’bêệt liêm choom lâh mơ, năng suất dưr bâc lâh 5 chu.”

Xa nay bh’rợ âng đồng chí Võ Chí Công năc n’leh ghít coh prang k’tiêc Quảng. Râu đêếc năc pr’ăt bh’rợ âng manuyh chiến sỹ cách mạng ta luôn ăt tr’đăn lâng vel đong, bhrợ pa dưr phong trào, ăt coh ooy công năc vêy đhanuôr chăp hơnh, dadêr, k’er. Đhăm k’tiêc Quảng Nam crêê arọp abhuy pa hư ngân pa bhlâng, bil bal bâc coh chiến tranh năc xoọc đâu vêy bâc râu tr’xăl liêm pr’hay, tơợ da ding k’coong, bhươl cr’noon tươc ooy đô thị. Pazêng bh’nơơn bh’rợ n’năc năc vêy râu chrooi đoọng ga măc chr’năp pa bhlâng âng Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công, manuyh năc pazêng lang đhanuôr Quảng Nam dzợ đơc lâng đhơ nớc liêm pr’hay, ava Năm Công./.

Đồng chí Võ Chí Công trong lòng quân và dân vùng căn cứ cách mạng

 Long Phi/ VOV miền Trung

         Cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công gắn liền với những năm tháng chiến tranh ác liệt và gian khổ tại chiến trường Khu V. Người lãnh đạo đứng đầu Khu V được quân và dân nơi đây yêu mến gọi là ông Năm Công. Chiến tranh đã lùi xa gần nửa thế kỷ và hơn 10 năm ngày ông Năm Công đi xa nhưng hình ảnh người lãnh đạo giản dị, gần gũi, hết mình vì Nhân dân vẫn in đậm trong lòng quân và dân vùng căn cứ cách mạng năm xưa.

         Trở lại Khu di tích Nước Oa, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam những ngày đầu tháng 8, nơi Khu ủy V đóng chân trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, rất dễ bắt gặp hình ảnh thân quen của Bí thư Khu ủy Khu V – Võ Chí Công. Trong căn nhà gỗ đơn sơ, nơi làm việc của ông Năm Công, bên cạnh bàn làm việc, ngoài khẩu súng, tấm bản đồ là cây gậy và chiếc cuốc…, những kỷ vật gắn bó với đồng chí Võ Chí Công trong suốt năm tháng sống và làm việc tại đây. Ông Trần Văn Tửu, Nguyên Huyện đội trưởng Huyện đội Trà My, tỉnh Quảng Nam, người từng chiến đấu dưới sự lãnh đạo của Bí thư Khu ủy Khu V – Võ Chí Công nhớ lại, ngoài thời gian làm việc, ông Năm Công luôn tham gia lao động sản xuất. Ông Trần Văn Tửu ngưỡng mộ tầm nhìn xa rộng, nhân ái của người lãnh đạo đứng đầu Khu V thời bấy giờ:“Đồng chí khi sinh sống ở đây hết sức giản dị, bác Năm Công sống sâu sát với quần chúng nhân dân. Dù lương thực, thực phẩm có thiếu thốn nhưng bác Năm ăn uống cùng nhân dân, ăn củ sắn, củ khoai. Dù là lãnh đạo của Khu V nhưng bác Công vẫn đi lao động, trồng bắp, trồng sắn để có lương thực cho bộ đội và đơn vị trong kháng chiến.”

Khi tuổi đã cao và không còn giữ cương vị lãnh đạo đất nước, ông Năm Công vẫn dành nhiều tình cảm và sự quan tâm đặc biệt đối với cuộc sống người dân vùng chiến khu xưa. Ông Võ Như Thông, nguyên cán bộ Tuyên giáo Khu V nhớ lại những ngày cuối năm 1999, khi về thăm cán bộ, Nhân dân huyện Trà My (thời điểm chưa chia tách thành 2 huyện Nam Trà My và Bắc Trà My như hiện nay), ông Năm Công luôn đau đáu nghĩ về cái ăn, cái mặc của đồng bào các dân tộc thiểu số nơi chiến khu xưa:“Bây giờ nếu tìm một tấm gương sáng về học tập và làm theo Bác Hồ thì tôi thấy đồng chí Võ Chí Công có lẽ là người học gần như đầy đủ nhất.”

Dấu ấn của đồng chí Võ Chí Công sau ngày đất nước thống nhất là những cải cách mang tính đột phát về nông nghiệp, nông thôn. Trong thời gian làm Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Trưởng ban Cải tạo nông nghiệp miền Nam, đồng chí Võ Chí Công luôn sâu sát cơ sở, trực tiếp tìm hiểu thực tiễn khó khăn, từ đó tháo gỡ những cơ chế “trói buộc” nông dân. Theo ông Bùi Văn Minh, Chủ nhiệm Hợp tác xã Tam An, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam thời điểm năm 1981, đông đảo những nông dân chân lấm tay bùn, luôn khắc ghi công lao của đồng chí Võ Chí Công về chủ trương đổi mới trong nông nghiệp, đưa ruộng đất thực sự về tay nông dân qua chủ trương khoán ruộng đất đến nông dân, còn gọi là khoán 100 vào năm 1981. “Bác Năm Công luôn luôn nghĩ đến nông dân, bác Năm có nhiều chủ trương sáng tạo từ chuyển đổi từ thời bao cấp sang khoán 10 rồi Chỉ thị 100 (tháng 1/1981, về khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động), rồi đến Nghị định 64 tức là giao quyền sử dụng đất. Nông dân đồng tình ủng hộ những chủ trương này vì khi đó nông dân mới thấy rõ trách nhiệm của mình trên mảnh ruộng, tức là thuộc sở của mình nên sự chăm sóc có trách nhiệm, năng suất tăng gấp 5 lần.”

Dấu chân của đồng chí Võ Chí Công in đậm khắp các miền quê xứ Quảng. Đó là hình ảnh người chiến sỹ cách mạng bền bỉ bám cơ sở, xây dựng phong trào, ở đâu cũng được nhân dân yêu mến, che chở. Mảnh đất Quảng Nam chịu nhiều đau thương, mất mát trong chiến tranh giờ đã có nhiều đổi thay, từ miền núi, nông thôn đến đô thị. Những thành quả đó có đóng góp không nhỏ của Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công, người mà các thế hệ người dân Quảng Nam vẫn gọi bằng cái tên gần gũi, bác Năm Công./.