Ơy 10 c’moo đâu, zập chu lướt bhrợ ha rêê, a moó Cor Lên lâng đhanuôr Cơ Tu ặt đhị vel Pa Lan, chr’val ca noong k’tiếc La Êê, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam năc tước bể đác ta bhrợ đhị Trạm Y tế âng K’bhuh Kinh tế Quốc phòng 207 đọong họom rao lâng dzệêt pay đác chô đươi. Trạm Y tế ặt coh zr’lụ m’pâng âng vel Pa Lan, vêy c’lâng p’rang liêm buôn năc bơơn K’bhuh Kinh tế Quốc phòng 207 chơih pay đhị bhrợ a’bóc đác đoọng ha đhanuôr đươi dua. Amoó Cor Lên đoọng năl, lalăm a hay đhanuôr năc lướt ch’ngai đoọng pay đác tơợ tâm chô đươi. Pazêng t’ngay boo tuh, tu đác t’căr, hân noo p’răng năc xrêệt, bhiệc bơơn đác âng đhanuôr pa bhlầng zr’năh. Tơợ bêl vêy K’bhuh kinh tế Quốc phòng 207 choh bhrợ abóc k’rong đơc đác đoọng ha đhanuôr đươi, zập ngai zên bhui har yêm loom. Amoó Cor Lên đoọng năl vêy đác ch’ngaach, đăn đong, pazêng manuyh chô tơợ ha rêê đhơ zi lưa cung vêy đác đơơng chô ooy đong đươi: “Đong zi ch’ngai tu đác, lướt lâng chô k’tiếng đồng hồ. Pân đil năc dưr tơợ đâh đoọng lướt pay đác xang năc vêy bơơn bhrợ bh’rợ lơơng. Nâu kêi vêy đác đăn đong, doó lâh k’đhap zr’năh đăh đác dzợ. Zập rau bh’rợ bhrợ têng cung buôn, ngai vêy zên năc câl n’coo choọng đác chô tước đong đoọng đươi.”

Đọong têệm ngăn c’rơ ha đhanuôr, tơợp c’moo 2020, K’bhuh Kinh tế Quốc phòng 207 năc k’rong bhrợ cớ hệ thống pa liêm đác RO chr’năp k’noọ 300 ức đồng. Đac ơy bơơn r’lọc RO zêng, choom âm trực tiếp đhơ doọ ng’zêệ chêện zêng liêm đoọng ha c’rơ. Pa căn Bhling Pêi c’moo đâu năc k’nặ 50 c’moo ặt đhị vel Pa Lan, chr’val ca noong k’tiếc La Êê, chr’hoong Nam Giang moon, lâh mơ k’rong bhrợ hệ thống r’lọc pa liêm đác, cán bộ K’bhuh Kinh tế Quốc phòng 207 dzợ zooi đoọng zập pr’loọng 1 can 20 lit đơc đác âm. K’zệt c’moo hay, đhanuôr coh đâu năc z’lâh đhr’đấc pay đác, nâu kêi đác ơy chô tước vel: “Nau kêi doó dzợ zr’năh. Cơnh lalăm a hay pay đác xang năc zêệ chêện vêy choom ng’âm. Nâu kêi doó dzợ, pay đác âm cơnh đêêc, doó chêêc zêệ ốt, doó g’lêêh, cr’ay cung doó lâh. Bêl doó trơ năc lướt pay đác bêl đêêc. Ra diu cha cha xang năc lướt pay, pay đác ch’ngaach nâu đơơng ooy ha rêê âm, căh âm đác tâm k’ruung dzợ.”

Vel Pa Lan, chr’val ca noong k’tiếc La Êê, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam vêy k’nặ 100 pr’loọng đong đhanuôr Cơ Tu, coh đêêc pr’loọng đha rựt pay k’nặ 70%. Pr’ặt tr’mông âng đhanuôr năc g’nưm tơợ ha rêê, b’băn la leh, tr’mông tr’meh lưm bấc k’đhap k’ra. Tơợ bấc c’moo đâu, đhanuôr ơy loih pay đác âm tơợ tâm căh ơy zệê chêện. Nâu đoo năc cung rau bhrợ ca ay đăh c’lâng luônh, pr’luh pr’zuôh, ca ay bhrôông mắt… Pazêng c’moo đăn đâu, bhiệc bhrợ têng vàng đhị tu k’ruung pa hooi apêê chất độc hại bhrợ tu đác ting nha nhự pa bhlầng. Lêy cơnh đêêc, K’bhuh Kinh tế Quốc phòng 207 ơy xay bhrợ bh’rợ lêy cha mêệt, chêêc lêy tu đác têệm ngăn xang năc r’lọc, pa hooi đoọng ha đhanuôr đươi. T’cooh A Lăng Rơơng bhui har đoọng năl, nâu keie prang vel Pa Lan ơy loih lâng bh’rợ pay đác ch’ngaach đoọng âm mơ chu chô đắh pa bhrợ: “Vel Pa Lan ch’ngai tơợ tu đác năc pr’ặt tr’mông âng đhanuôr lưm bấc k’đhap k ‘ra đăh pay đác. Tơợ t’ngay vel ơy vêy đác ch’ngaach đoọng đươi dua, pr’ặt tr’mông vêy bấc rau ta clơ. Đươi cơnh đêêc cr’ay cr’naanh buôn lưm cơnh pr’zuôh, ca ay luônh, bhrôông mắt… pa bhlầng năc zập cr’ay buôn lưm đhị apêê p’niên k’tứi ơy xiêr bấc. Hâng pa bhlầng!”

Ting cơnh Thượng tá Phạm Thanh Hiếu, Phó Đoàn trưởng Đoàn Kinh tế Quốc Phòng 207, bh’rợ âng đơn vị năc bhrợ padưr zr’lụ Kinh tế - Quốc phòng đhị 12 chr’val da ding ca coong, ca noong k’tiếc pa bhlầng k’đhap đha rựt âng 3 chr’hoong Nam Giang, Tây Giang lâng Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Đh’rưah lâng xay bhrợ vêy bh’nơơn apêê cr’nọo bh’rợ pa xiêr đha rựt đanh mâng, đơn vị năc dzợ bhrợ bấc cr’noọ bh’rợ bhrợ têng cha, têệm ngăn pr’ặt tr’mông. Coh đêêc, đơn vị dzợ bhrợ têng bấc cr’noọ bh’rợ, choh trường học, zooi ch’na cha đoọng ha p’niên mầm non, khám lâng đoọng ga gooh za nươu đoọng ha đhanuôr coh zr’lụ ting cr’chăl… Thượng tá Phạm Thanh Hiếu đoọng năl, cơnh đhị vel Pa Lan, chr’val La Êê, chr’hoong Nam Giang, đơn vị ơy k’rong bhrợ têng hệ thống đác ch’ngaach đoọng đươi dua, r’lăp pr’đươi r’lọ đác ch’ngaach, bhrợ têng đong hoọm coh zr’lụ năc…lâng đợ zên k’nặ 3 tỷ đồng. Nâu đoo năc cơnh bhrợ ghit liêm ta nih đha nâng âng đơn vị đoọng ha đhanuôr bơơn pa đăn, năl cơnh ặt ma mông cơnh t’mêê, r’dợ pa dưr c’năl coh zư lêy c’rơ tr’mông đoọng ha pr’loọng đong đay; đh’rưah chroi k’rong c’rơ lâng vel đong bhrợ têng xang cr’noọ bh’rợ đăh đác ch’ngaach ặt đhị xa nay bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê: “Tơợ bêl K’bhuh Kinh tế Quốc Phòng 207 bhrợ têng cơ sở hạ tầng ặt bhrợ đhị vel đong moọt c’moo 2021, đơn vị năc tơợp xay bhrợ apêê cr’noọ bh’rợ đác ch’ngaach đoọng ha đhanuôr đươi dua. Tơợp c’moo 2020, đơn vị năc ơy k’rong bhrợ pr’đươi r’lọc đác ch’ngaach đoọng ha đhanuôr âm. Lâh mơ, zập quý, zập c’moo, đơn vị zên bhrợ t’vaih t’paha k’bhuh y, bác sĩ tước khám, pa dưah cr’ay, đoọng ga gooh za nươu ha đhanuôr zr’lụ dự án đoọng pa dưr dal c’rơ tr’mông.”/.

Đưa nước sạch về với bà con vùng cao biên giới Nam Giang

                                                                                                                       PV Kim Cương

         Cùng với nhiệm vụ giúp người dân vùng dự án phía Tây tỉnh Quảng Nam phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, Đoàn Kinh tế Quốc phòng 207 (Quân khu V) chú trọng đến công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân. Trong đó, việc đầu tư công trình nước sạch, lắp đặt hệ thống xử lý nước tinh khiết của Đoàn Kinh tế Quốc phòng 207 đã giúp bà con sinh hoạt thuận lợi, hạn chế ốm đau, bệnh tật.

Đã 10 năm nay, mỗi khi đi rẫy về, chị Cor Lên và bà con Cơ Tu ở thôn Pa Lan, xã biên giới La Êê, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam lại đến bể nước sạch đặt tại Trạm Y tế của Đoàn Kinh tế Quốc phòng 207 để tắm giặt và lấy nước về cho gia đình sử dụng. Trạm Y tế nằm ở khu vực trung tâm của thôn Pa Lan, có đường giao thông thuận lợi nên được Đoàn Kinh tế Quốc phòng 207 chọn làm điểm xây bể nước sạch chung cho dân làng. Chị Cor Lên cho biết, ngày trước bà con phải đi một quãng đường xa để lấy nước từ các khe suối về dùng. Những ngày mưa lũ, nguồn nước bị bẩn đục, mùa nắng lại cạn trơ đáy, việc lấy nước của bà con gặp nhiều khó khăn. Từ khi Đoàn kinh tế Quốc phòng 207 xây bể nước công cộng cho dân làng, bà con phấn khởi lắm. Chị Cor Lên cho hay, có nguồn nước sạch, gần nhà, những khi đi làm về muộn chị vẫn kịp lấy nước về cho gia đình: “Nhà tôi khá xa nguồn nước, cả đi lẫn về mất khoảng 1 tiếng đồng hồ để lấy nước. Thường người phụ nữ phải dậy từ sáng sớm để đi lấy nước sinh hoạt cho gia đình rồi mới làm việc khác. Nay có nguồn nước sạch gần nhà, bà con phấn khởi lắm, vừa tiện lại đỡ vất vã đi xa lấy. Nhờ vậy, làm công việc gì cũng thuận tiện hơn nhiều. Có nhà điều kiện khá hơn họ còn mua ống dẫn nước kéo về tận nhà dùng luôn.”

Để đảm bảo sức khỏe cho người dân, đầu năm 2020, Đoàn Đoàn Kinh tế Quốc phòng 207 tiếp tục đầu tư hệ thống xử lý nước RO trị giá gần 300 triệu đồng. Nước đã qua máy lọc RO hoàn toàn tinh khiết, có thể uống trực tiếp vẫn đảm bảo sức khỏe. Bà Bhling Pêi năm nay đã gần 50 tuổi ở thôn Pa Lan, xã biên giới La Êê, huyện Nam Giang khoe, ngoài đầu tư hệ thống nước lọc tinh khiết, cán bộ Đoàn Kinh tế Quốc phòng 207 còn cấp cho mỗi gia đình 1 can 20 lít để đựng nước uống. Hàng chục năm qua, người dân nơi đây phải vượt đèo dốc gánh từng can nước về dùng, nay nguồn nước sạch đã về đến tận làng: “Nay tôi khỏe lắm. Trước lấy nước về phải đun sôi mới uống. Bây giờ không cần nữa, lấy nước tinh khiết về có thể uống trực tiếp luôn không cần phải nấu sôi, đỡ tốn củi, tốn thời gian, bệnh tật cũng giảm hẳn. Thường thì tôi rãnh lúc nào thì đi lấy lúc đó. Thường buổi sáng gia đình ăn cơm xong, tôi đi lấy nước lọc tinh khiết để mang lên rẫy uống chứ không uống nước khe như lúc trước nữa.”

Thôn Pa Lan, xã biên giới La Êê, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam có gần 100 hộ đồng bào Cơ Tu, trong đó hộ nghèo chiếm gần 70%. Đời sống của bà con chủ yếu dựa vào nương rẫy, chăn nuôi nhỏ lẻ, cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Từ nhiều năm nay bà con có thói quen uống nước lấy từ khe suối chưa qua đun sôi. Đây cũng là nguyên nhân chính gây các bệnh về đường tiêu hóa, dịch tả, đau mắt đỏ… Những năm gần đây, việc khai thác khoáng sản ở đầu nguồn với các hóa chất độc hại thải ra khiến nguồn nước ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nhận thấy điều đó, Đoàn Kinh tế Quốc phòng 207 đã triển khai công tác rà soát, tìm kiếm nguồn nước đảm bảo vệ sinh rồi xử lý qua bộ lọc, cấp phát miễn phí cho bà con. Ông A Lăng Rơơng vui mừng cho biết, nay cả thôn Pa Lan đã quen việc đến lấy nước sạch tinh khiết để uống mỗi buổi chiều khi đi làm về: “Thôn Pa Lan nằm cách xa nguồn nước nên đời sống bà con gặp nhiều khó khăn trong việc lấy nước. Từ ngày thôn có nước sạch để sử dụng, nước uống tinh khiết để uống, cuộc sống thuận lợi hơn rất nhiều. Nhờ vậy các loại bệnh tật thường gặp về đường tiêu hóa, đau bụng, mắt đỏ.... nhất là các loại bệnh thường gặp ở trẻ em giảm hẳn. Mừng lắm!”

Theo Thượng tá Phạm Thanh Hiếu, Phó Đoàn trưởng Đoàn Kinh tế Quốc Phòng 207, nhiệm vụ chính của đơn vị là xây dựng vùng Kinh tế - Quốc phòng tại 12 xã miền núi, biên giới đặc biệt khó khăn thuộc 3 huyện Nam Giang, Tây Giang và Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Cùng với triển khai hiệu quả các mô hình giảm nghèo bên vững, đơn vị còn thực hiện nhiều công trình, mô hình an sinh xã hội. Trong đó, đầu tư các công trình nước sạch, xây nhà tình nghĩa, xây trường học, hỗ trợ bữa ăn trưa cho các cháu mầm non, khám và cấp thuốc miễn phí cho bà con vùng dự án theo định kỳ... Thượng tá Phạm Thanh Hiếu cho biết, riêng tại thôn Pa Lan, xã La Êê, huyện Nam Giang, đơn vị đã đầu tư xây dựng hệ thống nước sạch sinh hoạt, lắp đặt hệ thống nước uống tinh khiết, xây dựng nhà tắm công cộng...với nguồn kinh phí gần 3 tỷ đồng. Đây là cách làm cụ thể, thiết thực của đơn vị để người dân tiếp cận dần lối sống văn hóa, văn minh, từng bước nâng cao nhận thức trong việc bảo vệ sức khỏe cho gia đình; đồng thời góp sức cùng địa phương hoàn thành tiêu chí về nước sạch trong chương trình xây dựng nông thôn mới: “Ngay khi Đoàn Kinh tế Quốc Phòng 207 xây dựng cơ sở hạ tầng đóng quân trên địa bàn vào năm 2021, đơn vị bắt tay triển khai luôn các công trình hệ thống nước sạch sinh hoạt cho người dân. Đầu năm 2020, đơn vị tiếp tục đầu tư hệ thống xử lý nước lọc tinh khiết cho bà con. Ngoài ra, hàng quý, hàng năm, đơn vị đều đặn tổ chức Đoàn y, bác sĩ đến khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí cho bà con trong vùng dự án để nâng cao sức khỏe.”/.