Coh 3 c’moo ahay, t’ngay 23/9/2019 Bộ Chính trị khoá 12 ơy bhrợ Quy định số 205 ooy bh’rợ k’đhơợng lêy quyền lực coh bh’rợ cán bộ lâng zâl đhr’năng ta bơơn chức, ta bơơn quyền, coh tr’nơơp ghít ooy xa nay k’đhơợng lêy quyền lực; lêy ghít bh’rợ ta bơơn chức, ta bơơn quyền; công cơnh toom pazêng bh’rợ ta bơơn chức, ta bơơn quyền, pơ lơơp, đương zooi ha bh’rợ ta bơơn chức, ta bơơn quyền. Hân đhơ cơnh đêêc, xa nay n’nâu căh xay moon ghít pazêng bh’rợ năc crêê ta toom ting cơnh xa nay đảng coh pazêng đhr’năng hân đoo. Tơợ râu la lua n’năc, Quy định 69 vêy ta bhrợ p’căh năc xay moon coh g’luh tr’nơơp pazêng bha ar bha tơ ooy bh’rợ toom ting cơnh xa nay đảng vêy ta xay moon đợ ng’toom bêl đảng viên ta bơơn chức ta bơơn quyền. Lâng pazêng cơnh bh’rợ ghít bhlâng, đảng viên bhrợ lất năc crêê ta toom lâng đhr’năng năc khiển trách, cảnh cáo lâng pa gluh tơợ Đảng:

-Ng’toom lâng bh’rợ khiển trách bêl: Ta đang moon, đoọng zên k’dua bhrợ têng, bhrợ c’pân lâng manuyh vêy thẩm quyền, trách nhiệm coh bh’rợ xay moon, bổ nhiệm ađay căh cậ manuyh n’lơơng ooy zr’lụ, chức vụ vêy râu liêm crêê ha c’la đay. Xay moon đợ zên ng’đoọng, xay moon pr’đơợ, k’dua xay bhrợ râu căh crêê cơnh lâng tổ chức, cha năc manuyh vêy thẩm quyền, trách nhiệm đoọng vêy ta t’mọt, đoọng bhrợ ooy chức vụ, zr’lụ pa bhrợ.

- Toom lâng bh’rợ cảnh cáo bêl: Ton đươi chức vụ, quyền hạn đoọng ta bơơn pay, pơ lơơp đợ bh’rợ căh liêm crêê. Ting xay bhrợ, bhrợ râu căh bh’rợ lất xa nay ooy bh’rợ cán bộ; bổ nhiệm, đoọng cán bộ căh crêê cơnh xa nay bhrợ bh’rợ. Ton đớc đoọng manuyh n’lơơng đươi ooy chức vụ, quyền hạn âng đay đoọng ra pặ, bổ nhiệm cán bộ.

- Đảng viên crêê ta toom lâng bh’rợ pa gluh n’đăh Đảng coh đhr’năng bh’rợ bhrợ lất pazêng xa nay xay moon n’têh bhrợ râu bil hư ngân pa bhlâng căh cậ đoọng, đớp zên đoọng vêy ta đoọng bhrợ bh’rợ âng đay kiêng, đơc đoọng bấc cán bộ căh crêê cơnh pa bhrợ, bhrợ râu bil hư ngân pa bhlâng.

Lâng pazêng cơnh ng’toom bêl đảng viên ta bơơn chức ta bơơn quyền coh Quy định 69, căh muy bhrợ t’vaih râu liêm buôn đoọng ha pazêng tổ chức Đảng bhrợ bh’rợ toom đảng viên ting n’năc năc dzợ vêy pr’đươi năc đoọng p’too moon lâng apêê đảng viên vêy cr’noọ ta bơơn chức ta bơơn quyền. Râu đâu năc vêy đảng viên lâng đhanuôr k’rang pa bhlâng: “Quy định cơnh đâu năc liêm choom bhlâng. Tu pazêng manuyh xoọc vêy cr’noọ ta bơơn chức, ta bơơn quyền năc k’noọ. Đảng ơy xay moon ghít bhlâng, ha dang i nhi ta bơơn chức, ta bơơn quyền năc n’hil crêê ta kiểm điểm phê bình, ngân năc truy cứu trách nhiệm hình sự. M’bứi bhlâng năc công bhrợ ha pazêng manuyh ơy bhrợ lâng k’noọ bhrợ bh’rợ n’nâu k’pân.”

Bấc boóp p’rá xay moon, pazêng quy định t’mêê ooy bh’rợ zâl cha groong ta bơơn chức, ta bơơn quỳen coh Quy định số 69 năc đợ zơ nươu tiêng pa bhlâng đoọng pa dưah đh’reh cr’ăy ta bơơn chức ta bơơn quyền xoọc bhrợ ha xã hội pa bhlâng mốp loom. PGS. TS Nguyễn Viết Thảo, Uỷ viên Hội đồng Lý luận Trung ương xay moon: “Ta bơơn chức ta bơơn quyền, ta bơơn đhị pa bhrợ lơơp pa bhlâng. Tu cơnh đêêc, Đảng hêê vêy đợ xa nay xay moon bh’rợ liêm choom bhlâng. Acu lêy nâu đoo năc ghít lâng râu la lua. C’la đhanuôr hêê, cán bộ đảng viên năc apêê đoo công năl đhr’năng ta bơơn chức ta bơơn quyền n’nâu bâc pa bhlâng. Ting cơnh acu năc doỌ k’đhap, xa nay năc vêy đợ cơ chế đoọng ng’xay p’căh đoọng ng’toom, năc đhơ đhơ cơnh công choom ng’bhrợ.”

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ơy xay moon ooy xa nay: “Hau tu vêy bh’rợ đề bạt, đoọng bâc manuyh bhuh xoọng, manuyh bhuh xoọng hân đhơ căh crêê cơnh xa nay? Hau tu ng’moon bổ nhiệm crêê cơnh xa nay ha dzợ coh râu la lua cậ bh’rợ đớc đoọng cán bộ pa bhrợ năc dưr lất?...”. Bh’rợ ta bơơn chức, ta bơơn quyền năc lơớp pa bhlâng, k’đhap năc ng’bơơn lêy ghít, căh u buôn ng’moon năc la lua căh cậ xay p’căh tơợ 2 n’đăh.

Tu cơnh đêêc, đoọng toom rơợng griing lâh mơ năc ng’choom p’xoọng xa nay xay moon ooy cơ chế lâng xay moon pazêng râu n’leh bh’rợ bhrợ lất xa nay pháp luật hình sự đoọng ng’toom. Đh’rưah lâng bh’rợ ch’mêệt lêy, xay bhrợ rơợng griing lâng quy định năc ng’xay bhrợ liêm choom, đhậu bhưah lâh mơ, la lua lâh mơ. Coh zập tổ chức năc xay p’căh bh’rợ quy hoạch, tr’xăl cán bộ tươc bêl bổ nhiệm cán bộ, đảng viên. Vêy choom cơnh đêêc năc choom pa xiêr đhr’năng ton đươi quyền, bhrợ lất cơnh xa nay xay moon, manuyh ta bơơn chức quyền công k’đhap ta bơơn bhrợ. Bêl ahay bhrợ Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương t’cooh Vũ Ngọc Hoàng xay moon: “Bh’rợ hân đoo công cơnh đêêc, năc pr’đươi crêê ooy têy ngai lâng ngai đươi dua. Công bh’rợ n’năc năc đợ manuyh liêm choom lâng ta béch g’lăng bhrợ t’vaih muy pr’đươi liêm choom. Ha dzợ ngai căh liêm choom, tu râu liêm choom âng muy c’bhuh, c’la đay năc công vêy cơnh lâng xa nay n’năc nă đươi dua, ton đươi pr’đươi n’năc bhrợ t’vaih đợ pr’đươi ting cơnh cr’noọ anag đay năc muy pr’đươi căh ngai đươi.”

Ting cơnh PGS.TS Nguyễn Minh Tuân, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, râu chr’năp bhlâng năc ch’mêệt lêy quyền lực coh bh’rợ cán bộ lâng thể chế, cơ chế. Bhrợ têng muy hệ thống thể chế, cơ chế căh muy t’vaih pr’đơợ, môi trường ha cha năc manuyh ma xơợng đươi cơnh xa nay pháp luật, xa nay xay bhrợ, ting n’năc năc bhrợ muy xa nay pháp lý đoọng zập ngai căh choom z’lâh. Hân đhơ cơnh đêêc, năc xay bhrợ ta nih đha nâng bh’rợ ch’mêệt lêy, ta luôn ch’mêệt ha dang căh năc căh lâh liêm choom: “Manuyh lướt ch’mêệt lêy k’pân năc k’đhap năc choom liêm choom. Bêl xay bhrợ năc ng’grơơ tu năc crêê tươc ooy xa nay ch’mêệt lêy, đương ch’mêệt lêy quyền lực năc crêê tươc ooy manuyh vêy quyền, ơy manuyh vêy chức vêy quyền năc k’đhap lâh mơ. Ting cơnh acu bh’rợ xay moon năc muy bh’rợ, ha dzợ đoọng choom lướt mọt ooy pr’ăt tr’mông năc vêy zr’lụ, c’bhuh, cơ quan vêy cr’noọ zâl cha groong râu căh liêm. Bêl lướt ch’mêệt lêy năc doọ k’rang ooy bh’rợ crêê ta chroót pa chô, ta z’năh.”

Zâl cha groong “ta bơơn chức, ta bơơn quyền” năc xa nay k’đhap, hân đhơ cơnh năc chr’năp bhlâng, lâh ng’bhrợ pa dưr thể chế, cơ chế đoọng zâl cha groong mơ choom xa nay nhăn- đoọng năc choom ng’xăl t’mêê pazêng chính sách t’đui đoọng lâng cán bộ đoọng zên lương la lua năc dưr vaih thu nhập bha lâng. Ting n’năc, bh’rợ bhrợ pa đơơh đoọng apêê Bí thư cấp uỷ coh tỉnh, chr’hoong êêh râu manuyh vel đong đoọng pa xiêr, bhr’lậ đhr’năng đoọng manuyh đong, bhuh xoọng, ha vel đong đay. Tơợ pr’đơợ n’năc bhrợ t’bhưah bh’rợ thi tuyển cán bộ t’cooh xa nay, k’đhơợng xay lâng xay bhrợ ta nih đha nâng pazêng quy định âng Đảng, Nhà nước đoọng bhr’lậ ha đhr’năng “ta bơơn chức, ta bơơn quyền”./.

Đưa Nghị quyết vào cuộc sống:

Quy định 69: Lần đầu tiên quy định mức kỷ luật khi đảng viên chạy chức chạy quyền

PV Lại Hoa

Mới đây, thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng đã ký ban hành Quy định 69 về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm. Quy định đã bổ sung nhiều nội dung mới phù hợp hơn với tình hình thực tiễn, đồng thời cụ thể hóa các hình thức kỷ luật đối với những hình thức vi phạm. Điểm dáng chú ý tại Quy định 69  là lần đầu tiên các văn bản về xử lý kỷ luật đảng đề cập đến mức kỷ luật khi đảng viên chạy chức chạy quyền.

Cách đây gần 3 năm, ngày 23/9/2019 Bộ Chính trị khóa 12 đã ban hành  Quy định số 205 về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền, bước đầu cụ thể về cơ chế kiểm soát quyền lực; nhận diện hành vi chạy chức, chạy quyền; cũng như xử lý các hành vi chạy chức, chạy quyền, bao che, tiếp tay cho chạy chức, chạy quyền. Tuy nhiên, quy định này không đề cập cụ thể các hành vi sẽ bị kỷ luật đảng ở các mức độ nào. Từ thực tiễn đó, Quy định 69 được ban hành đã đánh dấu việc lần đầu tiên các văn bản về xử lý kỷ luật đảng đề cập đến mức kỷ luật khi đảng viên chạy chức chạy quyền. Với từng biểu hiện cụ thể, đảng viên vi phạm sẽ phải chịu mức kỷ luật tương ứng là khiển trách, cảnh cáo và khai trừ khỏi Đảng:

        - Kỷ luật bằng hình thức khiển trách khi: Tác động, mua chuộc, gây sức ép với người có thẩm quyền, trách nhiệm trong việc giới thiệu, bổ nhiệm mình hoặc người khác vào vị trí, chức vụ có lợi cho cá nhân. Mặc cả, đặt điều kiện, đòi hỏi không chính đáng đối với tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, trách nhiệm để được sắp xếp vào chức vụ, vị trí công tác.

        - Kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo khi: Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thao túng, bao che hành vi tiêu cực. Can thiệp, tác động trái quy định vào công tác cán bộ; bổ nhiệm, bố trí cán bộ không đủ tiêu chuẩn, điều kiện, theo quy định. Để cho người khác lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để bố trí, bổ nhiệm cán bộ.

        - Đảng viên bị kỷ luật bằng hình thức khai trừ trong trường hợp vi phạm các quy định trên gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đưa, nhận hối lộ để được bố trí, bổ nhiệm hoặc bổ nhiệm, bố trí nhiều cán bộ không đủ tiêu chuẩn, điều kiện gây hậu quả rất nghiêm trọng".

Với từng mức kỷ luật khi đảng viên chạy chức chạy quyền trong Quy định 69, không những tạo thuận lợi cho các tổ chức Đảng thi hành kỷ luật đảng viên mà còn có tác dụng răn đe với những đảng viên có ý định chạy chức, chạy quyền. Điều này được đảng viên và nhân dân đặc biệt quan tâm: “ Quy định như này là tốt. Vì những người đang định chạy chức, chạy quyền phải suy nghĩ. Đảng đã quy định rất rõ, nếu anh chạy chức, chạy quyền thì nhẹ thì kiểm điểm phê bình, nặng có thể truy cứu trách nhiệm hình sự. Ít nhất tác động đến những người đã làm và định làm việc này.”.

Nhiều ý kiến nhận định, các quy định mới về phòng chống chạy chức, chạy quyền trong Quy định số 69 là những “liều thuốc đặc trị” căn bệnh chạy chức chạy quyền đang gây nhức nhối trong xã hội. PGS. TS Nguyễn Viết Thảo, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng:“Chạy chức chạy quyền, chạy vị trí rất tinh vi. Cho nên, Đảng ta có những quy định giải pháp rất thiết thực. Tôi thấy đây là quy định sát thực tiễn. Bản thân nhân dân ta, cán bộ đảng viên bình thường, người ta cũng cảm nhận được thực trạng chạy chức, chạy quyền hiện nay khá nhiều. Tôi cho rằng không khó, vấn đề là có cơ chế để phanh phui để xử lý thì sẽ làm được”.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã từng nêu thẳng vấn đề: “Tại sao có hiện tượng đề bạt, cất nhắc nhiều người nhà, người thân quen mặc dù không đủ tiêu chuẩn? Vì sao cứ nói bổ nhiệm đúng quy trình nhưng kết quả thực tế bố trí cán bộ lại là sai?...”. Việc “chạy chức, chạy quyền” hết sức tinh vi, bí mật, khó “bắt tận tay”, không dễ thừa nhận hoặc tố cáo của cả 2 phía.

Chính vì vậy, để xử lý nghiêm hơn nữa cần phải bổ sung những quy định về cơ chế và xác định những dấu hiệu vi phạm luật hình sự để xử lý. Bên cạnh công tác kiểm tra, giám sát, siết chặt quy định cần thực hành dân chủ rộng rãi, thực chất hơn. Ở mỗi tổ chức cần công khai số quy hoạch, luân chuyển cho đến bổ nhiệm để cán bộ, đảng viên. Có như vậy sẽ hạn chế lạm quyền, làm trái quy trình, quy định, người chạy cũng khó luồn lách. Nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Vũ Ngọc Hoàng cho rằng:“Quy trình nào cũng vậy, là công cụ rơi vào tay ai và ai sử dụng. Cũng quy trình ấy mà những người công tâm khách quan và có trí tuệ thì quy trình tạo ra một sản phẩm tốt. Còn ai đó không trong sáng với lợi ích nhóm, cá nhân chủ nghĩa thì cũng có khi với quy trình ấy sử dụng nó, lợi dụng nó để tạo ra sản phẩm theo ý mình là một sản phẩm không được tính”.

Theo PGS. TS Nguyễn Minh Tuấn, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, điều quan trọng nhất vẫn là kiểm soát chặt quyền lực trong công tác cán bộ bằng thể chế, cơ chế. Xây dựng một hệ thống thể chế, cơ chế không chỉ tạo điều kiện, môi trường cho cá nhân tự giác tuân thủ pháp luật, nguyên tắc tổ chức, mà còn dựng lên một hành lang pháp lý để không ai có thể vượt qua. Mặc dù vậy, cũng cần đặc biệt coi trọng tổ chức nghiêm việc thanh tra, kiểm tra thường xuyên và liên tục nếu không sẽ khó khả thi:“Người đi thanh tra, kiểm tra mà ngại, thậm chí còn sợ thì khó mà đi vào cuộc sống được. Quá trình tổ chức thực hiện phải có dũng khí vì đụng đến vấn đề kiểm tra, giám sát kiểm soát quyền lực là đụng đến người có chức có quyền, đã là người có chức có quyền thì càng không dễ dàng. Tôi cho rằng quy định là một chuyện nhưng chuyện đi vào cuộc sống là phải có nơi, tổ chức, cơ quan phải miễn dịch với vấn đề tiêu cực. Khi tiến hành thanh tra, kiểm tra không phải lo lắng gì đến việc bị trả thù, trù úm”.

Chống “chạy chức, chạy quyền” là vấn đề khó, nhạy cảm nhưng hết sức cần thiết, ngoài xây dựng một hệ thống thể chế, cơ chế để chống cho được cơ chế xin – cho thì cần đổi mới các chính sách đãi ngộ đối với cán bộ để tiền lương thực sự trở thành thu nhập chính. Bên cạnh đó, việc đẩy nhanh việc bố trí Bí thư cấp ủy ở tỉnh, huyện không phải là người địa phương để hạn chế, khắc phục tình trạng bổ nhiệm người nhà, dòng họ, cục bộ địa phương. Trên cơ sở đó mở rộng áp dụng hình thức thi tuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý và thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, Nhà nước để khắc phục cho được tình trạng “chạy chức, chạy quyền”./.