Zâp bêl x’ría tuần, nang dâu tây Maburu Farm âng Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ lâng du lịch Na Lun Mộc Châu năc đương hơnh bâc ơl t’mooi tươc la lêy cha ơh, pa choom bhrợ ha rêê ting xa nay VietGAP lâng têy đay chơơih pay, bơơn cha đợ p’lêê dâu đoọm đhị nang căh câ đơơng chô bhrợ pr’hêl. T’cooh Ngô Minh Hiếu, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ lâng du lịch Na Lun Mộc Châu đoọng năl, c’moo 2019, hợp tác xã tơơp choh lêy 6.000 mét vuông dâu tây pa zum bhrợ du lịch. Pr’dhang n’nâu âi đoọng bh’nơơn liêm choom, t’đang t’pâh k’rơ bhâu t’mooi coh cr’loọng k’tiêc lâng bha lang k’tiêc tươc la lêy bơơn năl. Bơơn lêy pr’đơợ lâng râu t’đang t’pâh âng ha rêê đhuôch pa zum lâng bơơn năl, HTX năc t’bhlâng k’rong bhrợ t’bhưah đhăm dzooc 2 hécta dâu tây, pa chăp tươc bh’nơơn liêm ch’ngaach. Hợp tác xã choh dâu tây đhị k’tiêc, ga lop bat tơơm lâng tưới đac, căh đươi đong za đêr, đong kính, căh choh ting pr’đhang choh dôông, năc đoọng bhrợ liêm glăp lâng plêêng k’tiêc, đơơng đoọng ha t’mooi bơơn năl râu liêm looih bhlâng:“Nang dâu tây vêy râu la lay t’piing lâng apêê nang chr’noh n’lơơng năc căh ta choh ting cơnh a hay, năc đoo choh ting xa nay Oganic, choom năl năc chuẩn hữu cơ âng bha lang k’tiêc; bâc năc đoọng pa dưr bh’nơơn tơơm chr’noh lâng pa chăp tươc bh’nơơn ch’ngaach đoọng vêy đợ bh’nơơn liêm bhlâng, bêl t’mooi cha năc vêy hay tươc đha hum yêm âng du lịch Mộc Châu.”

Bhrợ pa dưr pr’đơợ tợơ crâng g’mrâng, đhị du lịch crâng đac Rừng Vàng coh vel Noong Đúc, phường Chiềng Sinh, thành phố Sơn La âi bhrợ pa dưr, xay pa căh c’leh liêm văn hóa âng đha nuôr Thái coh Sơn La. Tơợ đong đh’rơơng, đợ c’lâng k’tiêc coh crâng, đợ pợ pa đhêy dzung bơơn bhrợ tơợ râu liêm crêê lâng môi trường, đợ nang chr’noh cha p’lêê… t’mooi tươc lâng đhị du lịch crâng đac Rừng Vàng bơơn hr’luc a đay ooy pr’ăt tr’mông zâp t’ngay, bơơn năl đợ ch’na đh;năh âng đha nuôr vel đong. P’căn Trần Thị Gấm, Giám đốc đhị du lịch crâng đac Rừng Vàng moon:“Azi xooc pa dưr bha lang crâng, pa bhlâng đh’hi đhí lâng liêm ch’ngaach đoọng pa dưr bh’nơơn du lịch la lay lâng apêê đhị lơơng; râu muy năc azi pa zum lâng c’bhuh văn nghệ âng vel Noong Đúc đoọng bhrợ têng ha t’mooi tươc la lêy, bơơn năl; 2 năc a zi xooc choh tơơm ban lâng apêê tơơm âng vel đong đoọng t’mooi tươc la lêy, chup cha ơh. Bêl a zi pa dưr du lịch ha rêê đhuôch n’nâu năc lêy k’rêêm loom, tu đợ t’mooi tươc lâng đhị du lịch zâp t’ngay ting bâc.”

Bâc c’moo ha nua, tỉnh Sơn La âi bhrợ t’vaih lâng pa dưr apêê bh’nơơn du lịch p’têêt lâng ha rêê đhuôch, vel bhươl lâng apêê bh’rợ du lịch bhươn a tông đhêy ăt, bơơn năl văn hóa vel đong, đhêy ăt coh đong đha nuôr căh câ pa bhrợ ta têng ha rêê đhuôch…

Đhị bh’rợ xa nay muy chr’val muy bh’nơơn, tỉnh Sơn La âi zooi 2 bh’nơơn du lịch bơơn OCOP 4 sao, năc đhị du lịch vel bhươl Ngọc Chiến, chr’val Ngọc Chiến, chr’hoong Mường La lâng đhị du lịch Pha Đin Top, chr’val Phổng Lái, chr’hoong Thuận Châu. Đhr’năng đoọng lêy, pa dưr du lịch ha rêê đhuôch năc c’lâng lươt vêy choom p’rơơm, zooi Sơn La  p’têêt dal chr’năp bhrợ têng ha rêê đhuôch. T’cooh Bùi Khắc Bạo, Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở Văn hóa, thể thao lâng du lịch tỉnh Sơn La đoọng năl:“Tơợ pa dưr du lịch crâng đac năc râu p’têêt lâng ha rêê đhuôch;  pa đhang cơnh pa dưr du lịc vel bhươl, t’mooi moot la lêy, bơơn cha đợ ch’na coh đêêc năc đha nuôr âi đươi đợ bh’nơơn ha rêê dhuôch coh đêêc đoọng bhrợ têng; căh câ đợ zr’lụ du lịch, cơnh năc coh Mộc Châu căh câ Happy Land pa dưr choh pô đoọng pa dưr du lịch năc công choom za nươr ooy ha rêê đhuôch lâng za nươr ooy pô đoọng pa dưr du lịch. Cơnh đêêc choom moon, muy bơr pr’đhang crâng ca coong coh Sơn La âi p’têêt lâng ha rêê đhuôch tơợ tr’nơơp đoọng pa dưr du lịch.”

Ting t’cooh Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr vel bhươl tỉnh Sơn La năc: Ngành nông nghiệp Sơn La xooc t’bhlâng pa dưr apêê bh’nơơn liêm la lay p’têêt lâng du lịch, bơơn năl t’mêê cơnh lâng ha rêê đhuôch, coh đêêc p’ghit pa dưr bh’rợ dịch vụ, du lịch vel bhươl coh pr’đơợ zư đơc lâng pa dưr chr’năp văn hóa coh vel đong:“Xay moon c’lâng xa nay za zum, xooc đâu apêê t’mooi du lịch buôn vêy c’lâng năc du lịch bơơn năl, Sở Nông nghiệp âi k’rong ra pă apêê zr’lụ bhrợ têng ha rêê đhuôch đơơng âng bh’rợ p’têêt zr’lụ, lâng xay truih, p’too moon đha nuôr. Coh pr’đơợ n’năc vêy vaih đợ doanh nghiệp zâp k’rơ moot đoọng zooi đoọng, bhrợ bha lâng đoọng pa choom ha đha nuôr; đhị pr’đơợ n’năc đha nuôr vêy năc apêê c’la lâng apêê vệ tinh ha pêê doanh nghiệp, HTX ga măc n’nâu, bhrợ t’vaih apêê tour; cơnh đêêc r’dợ đha nuôr vêy bơơn năl lâng tr’xăl pr’chăp coh bhrợ têng đoọng p’têêt lâng du lịch./.”

Nông nghiệp kết hợp trải nghiệm, mô hình du lịch đặc sắc ở Sơn La

                                                           ( Trấn Long, TTTB)

         Những năm gần đây, nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm đã mang lại hiệu quả kinh tế cho nhiều đơn vị, hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Sơn La. Sự tham gia trực tiếp của người nông dân đã tạo nên sự phong phú, hấp dẫn cho các sản phẩm du lịch, giúp du khách hòa mình vào cuộc sống sinh hoạt của người dân địa phương, đồng thời mang lại thu nhập ổn định cho người nông dân.

         Mỗi dịp cuối tuần, vườn dâu tây Maburu Farm thuộc Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ và du lịch Na Lun Mộc Châu lại đón rất đông du khách đến tham quan, trải nghiệm làm nông nghiệp theo quy trình VietGAP và tận tay lựa chọn, thưởng thức những trái dâu chín đỏ ngay tại vườn hoặc mang về làm quà. Ông Ngô Minh Hiếu, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ và du lịch Na Lun Mộc Châu cho biết, năm 2019, hợp tác xã trồng thí điểm 6.000 mét vuông dâu tây kết hợp du lịch. Mô hình này đã cho kết quả khả quan, thu hút hàng ngàn lượt du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, trải nghiệm. Nhận thấy tiềm năng và sức hút của nông nghiệp kết hợp trải nghiệm, HTX tiếp tục đầu tư mở rộng diện tích lên 2 héc ta dâu tây, hướng tới sản phẩm sạch và không khí trong lành. Hợp tác xã trồng dâu tây trực tiếp dưới đất, phủ bạt gốc và tưới ẩm, không dùng nhà màng, nhà kính, không trồng theo mô hình giàn treo, nhằm hòa hợp tối đa với tự nhiên, mang đến cho du khách trải nghiệm mộc mạc, gần gũi nhất: “Vườn dâu tây có điểm khác biệt so với các vườn khác vì mình không trồng theo kiểu truyền thống, mà tiến tới là trồng theo chuẩn Oganic, có nghĩa là chuẩn hữu cơ của thế giới; chủ yếu để tăng năng xuất cây trồng và tiến tới sản phẩm sạch để có những sản phẩm tốt nhất, khi du khách thưởng thức sẽ nhớ đến hương vị của du lịch Mộc Châu.”

        Khai thác tiềm năng từ rừng nguyên sinh, điểm du lịch sinh thái Rừng Vàng ở bản Noong Đúc, phường Chiềng Sinh, thành phố Sơn La đã phục dựng, quảng bá nét đẹp văn hóa của cộng đồng dân tộc Thái ở Sơn La. Từ nếp nhà sàn, những cung đường mòn thân thiện trong rừng, những chòi nghỉ ngơi, check in được làm từ vật liệu thân thiện với môi trường, những nương cây ăn quả…du khách đến với điểm du lịch sinh thái Rừng Vàng được hòa mình vào cuộc sống sinh hoạt đời ngày, khám phá những món ăn độc đáo của người dân địa phương. Bà Trần Thị Gấm, Giám đốc điểm du lịch sinh thái Rừng Vàng nói: “Chúng tôi đang phát huy môi trường rừng, rất là mát mẻ và trong lành để xây dựng sản phẩm du lịch khác biệt với các nơi du lịch khác; thứ nhất là chúng tôi phối hợp với đội văn nghệ của bản Noong Đúc để phục vụ du khách đến tham quan, trải nghiệm; 2 là chúng tôi đang trồng cây ban và các loại cây bản địa để khách đến tham quan, chụp ảnh và check in. Khi chúng tôi phát triển du lịch nông nghiệp này thì thấy rất yên tâm, bởi lượng khách đến với điểm du lịch mỗi ngày một tăng lên.”

        Những năm qua, tỉnh Sơn La đã hình thành và phát triển các sản phẩm du lịch gắn nông nghiệp, nông thôn với các loại hình du lịch trang trại nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa bản địa, nghỉ cộng đồng hoặc hoạt động trải nghiệm làm nông nghiệp…

        Thông qua chương trình mỗi xã một sản phẩm, tỉnh Sơn La đã hỗ trợ  2 sản phẩm du lịch đạt OCOP 4 sao, là điểm du lịch cộng đồng Ngọc Chiến, xã Ngọc Chiến, huyện Mường La và điểm du lịch Pha Đin Top, xã Phổng Lái, huyện Thuận Châu. Thực tế cho thấy, phát triển du lịch nông nghiệp là hướng đi đầy triển vọng, giúp Sơn La nối dài chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp. Ông Bùi Khắc Bạo, Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở Văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Sơn La cho biết: “Từ phát triển du lịch sinh thái thì chính nó đã gắn kết với nông nghiệp; ví dụ như phát triển du lịch cộng đồng, du khách vào tham quan, thưởng thức những ẩm thực ở đấy thì chính người dân đã dùng những sản phẩm nông nghiệp ở đó để phục vụ; hoặc những khu du lịch, như là ở Mộc Châu hoặc Happy Land phát triển trồng hoa để phát triển du lịch thì cũng phải dựa vào nông nghiệp và dựa vào hoa để phát triển du lịch. Như vậy có thể nói, một số mô hình sinh thái ở Sơn La đã gắn với nông nghiệp ngay từ ban đầu để phát triển du lịch.”

        Theo ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Sơn La thì: Ngành nông nghiệp Sơn La đang tiếp tục phát triển các sản phẩm đặc sản gắn du lịch, trải nghiệm với nông nghiệp, trong đó chú trọng phát triển kinh tế dịch vụ, du lịch nông thôn trên cơ sở bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa tại địa phương: “Xác định xu hướng chung, hiện nay các khách du lịch thường có hướng là du lịch trải nghiệm, Sở Nông nghiệp đã tập trung bố trí các không gian sản xuất về nông nghiệp mang tính chất liền vùng, liền khoảnh và tuyên truyền, vận động bà con. Trên cơ sở đó sẽ có những doanh nghiệp đủ mạnh vào để hỗ trợ, làm đầu tàu đỡ đầu cũng như định hướng cho người dân; trên cơ sở đó người dân sẽ là các chủ thể và các vệ tinh cho các doanh nghiệp, HTX lớn này, tạo thành các tour; như vậy thì dần dần bà con sẽ nhận thức được và thay đổi tư duy trong sản xuất để gắn với du lịch.”./.