Bha ar xrặ 2: T’bhlâng pa dưr kinh tế ha dum vaih k’rơ

“Buôn năc lâng râu n’looih âng cu, coh ha dum buôn lướt cha ơh coh toor biển. Toor biển Đà Nẵng acu lêy sạch liêm bhlâng, tr’clá tr’ang, n’loong cha năm, râu pa chăm coh ha dum coh Đà Nẵng liêm pa bhlâng, liêm lâh mơ lâng pazêng c’moo ahay.”

“Acu ơy lướt bấc ooy, tươc bâc zr’lụ, công vêy bâc bh’rợ chr’ơh chr’lêê, bâc zr’lụ cha ơh ha dzợ zr’lụ bhrợ ha cu kiêng tươc lâh mơ năc Đà Nẵng năc tr’nơơp lâng năc zr’lụ acu kiêng tươc pa bhlâng. Acu lêy vêy bâc bh’rợ bhui har pa bhlâng. Coh ha dum vêy đợ bh’rợ cơnh đâu, vêy zr’lụ đoọng cha ơh, liêm buôn đoọng ha ta mooi doọ chêêc ooy zr’lụ n’lơơng dzợ.”

Tr’nơơp c’moo 2022, bh’rợ du lịch coh thành phố Đà Nẵng dưr vaih k’rơ cớ. Bấc bh’rợ du lịch, dịch vụ t’mêê k’đơơng t’pâh bâc ta mooi. Toor biển ha dum Mỹ An pa têệt lâng zr’lụ phố du lịch An Thượng, phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn bhrợ t’vaih zr’lụ dịch vụ đoọng ha ta mooi chêêc la lêy bêl tươc ooy Đà Nẵng. UBND thành phố ơy bhrợ Đề án pa dưr kinh tế ha dum đhị Đà Nẵng coh cr’chăl c’moo 2021- 2025. Thành phố Đà Nẵng bhrợ têng lêy xa nay bh’rợ Đà Nẵng coh ha dum- Danang By Night. Du lịch ha dum đhị Đà Nẵng dưr vaih ting c’bhuh bha lâng pazêng vêy: pazêng bh’rợ, dịch vụ văn hoá, chr’ơh bhui har, chr’na đha năh, tr’câl tr’bhlêy, lướt la lêy, tour du lịch ha dum.

Pazêng tang golf, zr’lụ cha ơh vêy cher đoọng ch’ner ha manuyh k’tiêc k’ruung n’lơơng, show diễn nghệ thuật; pazêng zr’lụ phố ha dum, phố lướt dzung, chợ ha dum; quán bar, vũ trường, zr’lụ ha hát t’nơợt, đong pa câl chr’na đha năh; zr’lụ zư lêy c’rơ, zr’lụ tr’câl tr’bhlêy ga măc, đợ đong pa câl pr’đươi liêm buôn pa bhrợ coh toong t’ngay ha dum. Pazêng tour du lịch c’lâng đác lêy k’ruung Hàn coh ha dum, lướt dzung lêy cruung đác bơr n’đăh toor k’ruung Hàn, toor biển Đà Nẵng ting t’ngay dưr vaih k’rơ. Pazêng zr’lụ bha lâng năc zung Rồng, zung Nguyễn Văn Trỗi, SunWheel, zung Tình yêu, công viên APEC vêy ta lêy đoọng ta mooi lướt lêy, chụp cha nụp coh ha dum. T’cooh Cao Trí Dũng, Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel Mart, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng xay moon, bấc xa nay bh’rợ văn hoá, tr’coọ xa nul, bhiệc bhan c’lâng phố… coh thành phố Đà Nẵng xoọc đâu ting t’ngay bhrợ t’vaih râu liêm pr’hay lâng ta mooi.“Đà Nẵng nâu cơy năc zr’lụ tước la lêy đơ ty lâng ta mooi coh k’tiêc k’ruung năc nâu cơy ahêê bhrợ đợ pr’đươi t’mêê. Pazêng pr’đươi bh’rợ coh ha dum vêy ta lêy năc bh’rợ bhrợ pa gluh pr’đươi t’mêê coh Đà Nẵng coh pazêng c’moo t’tun.”

Đh’rưah lâng bh’rợ bhrợ têng bh’rợ kinh tế ha dum, thành phố Đà Nẵng t’bhlâng pa liêm, pa crêê, p’xoọng t’bấc bh’rợ t’mêê coh t’ngay lâng ha dum đhị pazêng zr’lụ du lịch. UBND thành phố Đà Nẵng k’rong c’rơ bhrợ têng c’lâng p’rang, zooi du lịch pa têệt lâng pa dưr kinh tế ha dum. P’căn Trương Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng xay moon, vel đong xay moon kinh tế ha dum năc bha lâng pa dưr du lịch Đà Nẵng dưr vaih k’rơ lâh mơ lâng t’hước dưr vaih nhâm mâng.“Azi công xay moon ghít, bh’rợ pa dưr kinh tế ha dum coh bh’rợ du lịch năc chrooi râu đơ chr’năp pa dưr bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, pa đanh đợ t’ngay ắt đhêy, bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng công cơnh chô đơơng râu liêm choom ha bh’rợ bhrợ cha âng pazêng doanh nghiệp bhrợ bh’rợ du lịch công cơnh pazêng doanh nghiệp n’lơơng đhị vel đong.”

Việt Nam năc zr’lụ chr’năp pr’hay coh bản đồ du lịch coh bha lang k’tiêc. Phó Giáo sư, Tiên sĩ Trần Đình Thiên, Bêl ahay bhrợ Viện trưởng Kinh tế Việt Nam xay moon, kinh tế ha dum năc xa nay âng bha lang k’tiêc. Lâng Đà Nẵng năc zr’lụ liêm choom bhlâng đoọng bhrợ têng bh’rợ kinh tế ha dum âng du lịch Việt Nam:“Kinh tế ha dum âng Đà Nẵng vêy cơnh năc liêm choom bhlâng, ahêê năc bhrợ t’vaih pr’đơợ liêm crêê ooy thể chế, chính sách. Nắc vêy đợ manuyh l’lăm xay bhrợ ooy bh’rợ n’nâu. Bh’rợ bhr’lậ năc t’đui ooy c’lâng xa nay zazum âng k’tiêc k’ruung. Muy Đà Nẵng t’bhlâng pa dưr du lịch năc căh ơy zập, pa têệt lâng Quảng Nam, Huế, vêy cơnh cậ pa têệt lâng Tây Nguyên… Năc đơơh vêy xa nay bh’rợ ga măc chr’năp pa dưr zr’lụ muy cơnh liêm choom lâh mơ.”

Apêê chuyên gia công ta đang moon, bh’rợ bhrợ têng pazêng xa nay bh’rợ, cr’noọ pa dưr kinh tế ha dum năc ng’prá xay ghít bhlâng ooy râu liêm choom lâng căh liêm choom. Bêl bhrợ têng Quy hoạch pa dưr tr’mông tr’mêêh – pr’ăt tr’nợt vel đong, năc pa chăp ch’mêệt lêy quy hoạch pazêng zr’lụ, đhị zr’lụ vêy choom pa dưr kinh tế ha dum đoọng vêy pr’đơợ xay bhrợ coh ha y chroo. Pazêng vel đong năc k’đơơng t’pâh lâng lêy pay c’bhuh k’rong bhrợ liêm choom, bấc kinh nghiệm coh bh’rợ kinh tế ha dum, p’căh ghít pazêng râu chr’năp pr’hay văn hoá âng vel đong. T’cooh Lê Ngọc Tường, Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao lâng Du lịch tỉnh Quảng Nam ta đang moon: “Năc choom vêy đợ bh’rợ liêm choom bhlâng đoọng ha bh’rợ pa dưr pazêng pr’đươi du lịch coh ha dum. Năc choom học tập kinh nghiệm pr’đươi ha dum âng pazêng k’tiêc k’ruung vêy bh’rợ n’nâu cơnh Thái Lan, Mỹ… Xoọc đâu, Đề án năc đhiệp xay moon đề án kinh tế ha dum lâng du lịch ha dum năc xay moon ghít, vêy đợ pr’đươi du lịch ha dum năc đhiệp xay bhrợ đoọng ha đhanuôr vel đong năc vêy ta lêy năc pr’đươi du lịch ha dum căh?”

Ting cơnh p’căn Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch pazêng vel đong năc vêy đợ bh’rợ k’rong bhrợ liêm choom bhlâng đươi tơợ râu quy hoạch, kế hoạch pa dưr crêê cơnh, đanh đươnh, vêy c’lâng dưr vaih crêê liêm. Pazêng zr’lụ bhrợ têng dịch vụ ooy ha dum năc nhâm mâng crêê xa nay têêm ngăn, râu k’uôih, tr’clá tr’ang, crêê cơnh lâng đhr’năng ăt mamông âng đhanuôr vel đong, ch’ngai zr’lụ đhanuôr ăt mamông, bệnh viện, trường học; ting n’năc t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ k’đhơợng xay nhà nước đoọng g’đéch dưr vaih râu căh liêm crêê, râu n’lất n’môp dưr vaih… Pazêng bh’rợ c’lâng p’rang năc pa dzooc tuyến, pa đanh cr’chăl pa bhrợ coh ha dum. Pazêng vel đong năc choom k’rong bhrợ xa nay pa dưr pr’đươi du lịch ha dum coh xa nay bh’rợ ga măc, quy hoạch hệ thống du lịch k’tiêc k’ruung, quy hoạch zr’lụ, quy hoạch ghít lâng xa nay bh’rợ pa dưr pr’đươi du lịch k’tiêc k’ruung.

Đhị muy bơr thành phố lâng muy bơr zr’lụ du lịch ga măc cơnh Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hội An, Thừa Thiên Huế, Cần Thơ, Đà Lạt, Phú Quốc, đoọng bhrợ têng lêy pa đanh cr’chăl bhrợ pazêng bh’rợ dịch vụ coh ha dum tơợ 6 giờ ha bu tươc 6 giơ ra diu t’ngay t’tun. P’căn Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch ta đang moon, năc đơơh vêy bh’rợ xay moon ghít ooy râu liêm choom âng bh’rợ tr’nêng lâng bh’rợ k’đhơợng xay ooy du lịch ha dum coh pazêng zr’lụ vêy ta xay moon đoọng bhrợ têng, liêm xang bh’rợ tr’nêng du lịch ha dum, xang n’năc ting t’ngay bhrợ t’bhưah tươc ooy pazêng vel đong n’lơơng:“Nhà nước năc vêy chính sách t’đui đoọng ha pazêng doanh nghiệp k’rong bhrợ ooy pazêng pr’đươi văn hoá, zooi đoọng ha pazêng pr’đươi du lịch. Bêl ta mooi du lịch tươc ooy muy bơr vel đong căh cậ muy zr’lụ đhêy ăt, đh’rưah lâng dịch vụ bha lâng cơnh cha đăh, đhêy ăt, năc apêê đoo dzợ kiêng chêêc n’năl ooy văn hoá. Ting t’ngay xa nay văn hoá năc chr’năp lâh mơ lâng năc bhrợ ha ta mooi du lịch lêy pay zr’lụ tươc la lêy năc coh ooy./.”

Loạt bài: Dịch vụ du lịch ban đêm, mỗi nơi mỗi kiểu.

        Nhóm PV VOV miền Trung

        Trong Chương trình hôm qua, chúng tôi đã phát bài 1 Loạt bài “Dịch vụ du lịch ban đêm, mỗi nơi mỗi kiểu” phản ánh thực trạng các địa phương loay hoay đi tìm mô hình dịch vụ, du lịch ban đêm. Thời gian gần đây, một số địa phương đã mạnh dạn xây dựng các sản phẩm, dịch vụ mới để kéo khách ra khỏi khách sạn vào ban đêm. Kết thúc loạt bài này, mời bà con  và các bạn nghe bài 2 với nhan đề  “Thúc đẩy kinh tế đêm tỏa sáng”.

Bài 2: Thúc đẩy kinh tế đêm tỏa sáng

        "Thường với thói quen của tôi, ban đêm hay đi dạo bãi biển. Bãi biển Đà Nẵng tôi thấy rất sạch, ánh sáng, cảnh quang, trang trí về đêm ở Đà Nẵng rất đẹp, đẹp hơn những năm trước nhiều."

"Em đã đi nhiều nơi rồi, đã đến nhiều điểm, cũng có nhiều hoạt động giải trí, nhiều điểm chơi nhưng để thu hút em hơn thì Đà Nẵng là lựa chọn và là nơi em muốn đến số 1. Em thấy có nhiều hoạt động rất vui nhộn. Buổi tối có những hoạt động như thế này, có nơi để giải trí, rất tiện lợi cho du khách khỏi phải lăn tăn đi tìm những chỗ khác.”

        Đầu năm 2022, hoạt động du lịch ở thành phố Đà Nẵng sôi động trở lại. Nhiều sản phẩm du lịch, dịch vụ mới thu hút nhiều du khách. Bãi biển đêm Mỹ An khớp nối với Khu phố du lịch An Thượng, phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn tạo thành khu liên hợp dịch vụ cho du khách trải nghiệm khi đến Đà Nẵng. UBND thành phố đã ban hành Đề án phát triển kinh tế ban đêm tại Đà Nẵng trong giai đoạn 2021-2025. Thành phố Đà Nẵng thí điểm chương trình Đà Nẵng về đêm - Danang By Night. Du lịch đêm tại Đà Nẵng phát triển theo các nhóm chính gồm: các hoạt động, dịch vụ văn hóa, vui chơi giải trí, ăn uống, mua sắm, tham quan, tour du lịch đêm. 

        Các sân golf, khu vui chơi giải trí có thưởng dành cho người nước ngoài, show diễn nghệ thuật; các khu phố đêm, phố đi bộ, chợ đêm; quán bar, vũ trường, tụ điểm ca nhạc, nhà hàng; cơ sở chăm sóc sức khoẻ, trung tâm thương mại, hệ thống cửa hàng tiện lợi hoạt động 24/24. Các tour du lịch đường thủy nội địa thưởng ngoạn sông Hàn ban đêm, đi bộ ngắm cảnh hai bên bờ sông Hàn, bờ biển Đà Nẵng dần hình thành. Các điểm nhấn kiến trúc như Cầu Rồng, Cầu Nguyễn Văn Trỗi, SunWheel, Cầu Tình yêu, công viên APEC được đưa vào phục vụ khách tham quan check-in buổi tối. Ông Cao Trí Dũng, Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel Mart, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cho biết, nhiều sự kiện văn hóa, âm nhạc, lễ hội đường phố… ở thành phố Đà Nẵng hiện nay từng bước tạo ấn tượng tốt đối với du khách.“Đà Nẵng bây giờ là điểm đến không mới đối với du khách trong nước thì bây giờ chúng ta phải có sản phẩm mới. Các sản phẩm về đêm được coi là lối ra cho các sản phẩm mới ở Đà Nẵng trong những năm tiếp theo.”

        Song song với việc duy trì các hoạt động kinh tế đêm, thành phố Đà Nẵng chú trọng nâng cấp, bổ sung nhiều dịch vụ mới cả ban ngày lẫn ban đêm tại các khu, điểm du lịch. UBND thành phố Đà Nẵng tập trung nguồn lực đầu tư xây hạ tầng, hỗ trợ du lịch gắn với phát triển kinh tế ban đêm. Bà Trương Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng cho biết, địa phương xác định kinh tế ban đêm là mũi nhọn chiến lược đưa du lịch Đà Nẵng bứt phá và hướng tới phát triển bền vững.“Chúng tôi cũng nhận thức rằng, việc phát triển kinh tế ban đêm trong hoạt động du lịch góp phần quan trọng kích thích chi tiêu, tăng ngày lưu trú, giải quyết việc làm cũng như đem lại hiệu quả kinh doanh cho các doanh nghiệp phục vụ du lịch cũng như các doanh nghiệp trên địa bàn.”

        Việt Nam là một điểm sáng trên bản đồ du lịch thế giới. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Nguyên Viện trưởng Kinh tế Việt Nam nhận định, kinh tế đêm là vấn đề của toàn cầu. Và Đà Nẵng là nơi tốt nhất để khởi động cho phương thức hoạt động kinh tế đêm của du lịch Việt Nam:“Kinh tế đêm của Đà Nẵng có thể trở nên rất đặc sắc, chúng ta phải tạo điều kiện về mặt thể chế, chính sách. Cần phải có những người đi tiên phong cho lĩnh vực này. Việc điều chỉnh phải tùy thuộc vào định hướng chung của quốc gia. Mỗi Đà Nẵng giải quyết vấn đề du lịch thì không đủ, phải gắn với Quảng Nam, Huế, thậm chí gắn cả với Tây Nguyên... Cần có chiến lược phát triển vùng một cách có tổ chức.”

        Các chuyên gia cũng khuyến nghị, việc xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế ban đêm cần có sự tính toán kỹ lưỡng các yếu tố tác động cả tích cực và tiêu cực. Trong quá trình xây dựng Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương, cần nghiên cứu quy hoạch những khu vực, địa điểm có khả năng phát triển kinh tế ban đêm để có cơ sở triển khai trong tương lai. Các địa phương cần thu hút và lựa chọn nhà đầu tư uy tín, giàu kinh nghiệm trong hoạt động kinh tế ban đêm, mang đậm bản sắc văn hóa địa phương. Ông Lê Ngọc Tường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam kiến nghị:“Nên có những mô hình chuẩn cho phát triển sản phẩm du lịch về đêm. Nên học tập kinh nghiệm sản phẩm đêm của các nước có mô hình thành công như Thái Lan, Mỹ... Hiện nay, Đề án chỉ nêu đề án kinh tế đêm và du lịch đêm thì phải phân định rõ, có những sản phẩm du lịch đêm chỉ phục vụ cho người địa phương thì có được xem sản phẩm du lịch đêm không?”

        Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch thì các địa phương phải có sự đầu tư bài bản trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch phát triển đồng bộ, dài hạn, có lộ trình phát triển phù hợp. Các khu vực tổ chức dịch vụ về đêm phải đảm bảo các quy định về ninh trật tự, tiếng ồn, ánh sáng, phù hợp với tập quán sinh hoạt dân bản địa, xa khu dân cư, bệnh viện, trường học; đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước để tránh những biến tướng, tệ nạn phát sinh… Các dịch vụ giao thông công cộng cũng cần được tăng tuyến, tăng thời gian phục vụ vào ban đêm. Các địa phương nên lồng ghép nội dung phát triển sản phẩm du lịch đêm vào chiến lược, quy hoạch hệ thống du lịch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch chi tiết và chiến lược phát triển sản phẩm du lịch quốc gia.

        Tại một số thành phố và một số khu du lịch lớn như Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hội An, Thừa Thiên Huế, Cần Thơ, Đà Lạt, Phú Quốc, cho phép thí điểm kéo dài thời gian tổ chức các hoạt động dịch vụ ban đêm từ 18h đến 06 giờ sáng hôm sau. Bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch đề nghị, cần có những đánh giá cụ thể về hiệu quả hoạt động và công tác quản lý về du lịch đêm ở những nơi đã lựa chọn để xây dựng, hoàn thiện mô hình hoạt động du lịch đêm, sau đó từng bước triển khai nhân rộng ra các địa phương khác: “Nhà nước cần có chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp đầu tư vào các sản phẩm văn hoá, bổ trợ cho các sản phẩm du lịch. Khi khách du lịch chọn đến với một địa phương hay một khu nghỉ dưỡng, bên cạnh những dịch vụ trực tiếp như ăn, ngủ, nghỉ, thì người ta còn quan tâm đến yếu tố văn hoá. Càng ngày những yếu tố văn hoá càng có tầm quan trọng cao hơn và sẽ quyết định khách du lịch chọn điểm đến ở đâu.”./.