Cửa khẩu Quốc tế Nam Giang, tỉnh Quảng Nam zâp t’ngay đương t’moot k’ha riêng xe container, xe tải đơơng âng hàng hóa tơợ apêê tỉnh Đông Nam Thái Lan lâng Hạ Lào moot ooy miền Trung Việt Nam. Tơợ Cửa khâu n’nâu, apêê pr’đươi lươt z’lâh c’lâng 14D n’juối 75 km đoọng tươc c’lâng Hồ Chí Minh, c’năt z’lâh chr’hoong Nam Giang. C’năt c’lâng n’nâu vêy đợ đhr’đâc bhơơc, xooc dzợ vêy đhị 24 đhị  bhrơợng bhrêy tăh c’lâng p’rang, bâc c’năt ta za đêr măt lêy… ting dưr vaih bâc g’luh bhrêy tăh ngân. Đha nuôr vel đong k’rang zâp bêl c’bhuh xe container lươt z’lâh, đăn cơnh ga ría lưch leh c’lâng, apêê xe cộ n’lơơng pa bhlâng k’đhap lươt ra vach. T’cooh Lê Văn Tùng, ma nưih lái xe tải ta luôn lươt z’lâh đhị đâu đọọng năl, c’lâng âi môp năc câ k’tứi tu cơnh đêêc bh’rợ đơơng âng lâng zư lêy hàng hóa lum bâc râu k’đhap.“T’piing lâng apêê c’năt c’lâng đơơng âng hàng hóa chô ooy ch’nang Tiên Sa, thành phố Đà Nẵng đoọng lươt tươc k’tiêc k’ruung n’lơơng, năc a zi chơơih pay c’lâng n’nâu tu u đăn lâh. N’đhang tu c’lâng đhr’đâc bâc đhị tu cơnh đêêc đợ xe lươt căh choom đơơh mơ ta đoọng. A zi rơơm kiêng c’lâng đơơh bơơn bhrợ t’bhưah đoọng chô ooy ch’nang Đà Nẵng bơơn đăn lâh.”

Tơợ c’xêê 8 c’moo a hay, Cửa khẩu Nam Giang – Đắc Tà Oọc năc âi dưr vaih Cửa khảu Quốc tế. Lâh muy c’moo ha nua, cửa khẩu n’nâu công căh âi pa dưr lưch pr’đơợ, tu c’bhuh c’lâng p’rang căh âi bhrợ p’têêt mr’cơnh. T’cooh Leklai Sivilay, Bí thư Tỉnh trưởng tỉnh Sê Kông, k’tiêc k’ruung Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào moon, Chính phủ 2 k’tiêc k’ruung Việt Nam lâng Lào năc choom p’xoọng quy hoạch, t’bhlâng k’rong bhrợ pa dưr mr’cơnh c’bhuh c’lâng p’rang đoọng Cửa khẩu Quốc tế Nam Giang – Đắc Tà Oọc dưr vaih bha lăh p’loọng t’mêê p’têêt Hành lang Kinh tế Đông – Tây. T’cooh Leklai Sivilay p’rơơm, brương tr’nu căh đanh vêy bhrợ t’vaih pr’đơợ ăt bhrợ đh’rưah n’đăh kinh tế, tr’câl tr’bhlêy bhlưa Zr’lụ Kinh tế bha lâng miền Trung Việt Nam lâng apêê tỉnh Trung Nam Lào, bhrợ pa dưr bh’rợ p’têêt pa zum lâng dưr vaih c’bhuh ASEAN.“Cửa khẩu Đắc Tà Oọc năc cửa khẩu quốc tế tr’nơơp âng tỉnh Sê Kông, vêy bhrợ t’vaih pr’đơợ bh’rợ tr’câl tr’bhlêy hàng hóa, ha dưr dal pr’ăt tr’mông đha nuôr. Lâh đhị đêêc, tr’mông tr’meh pr’ăt tr’nơt âng tỉnh Dê Kông vêy ting t’ngay ting pa dưr lâh. Bơr cửa khẩu quốc tế Nam Giang – Đắc Tà Oọc vêy chroi đoọng bhrợ t’vaih pr’đơợ bhrợ têng đh’rưah t’mêê ha pêê tỉnh k’noong k’tiêc 2 k’tiêc k’ruung pa zum. Đhị đêêc đh’rưah  t’bhlâng bhrợ pa dưr c’lâng k’noong k’tiêc yêm têêm, zr’ziêng, bhrợ têng đh’rưah pa dưr k’rơ.”

Bâc c’moo ha nua, Việt Nam âi bhrợ t’vaih bâc c’năt c’lâng ting truih Đông – Tây, bhrợ thr’thuông c’lâng tr’cala tr’bhlêy tơợ Thái Lan, Lào, Campuchia, đơơng âng hàng ooy apêê k’tiêc k’ruung n’lơơng. Tiến sĩ Ngô Trung Hải, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch pa dưr đô thị Việt Nam, bêl ahay bhrợ Viện trưởng Viện Quy hoạch Đầu tư vel bhươl k’tiêc k’ruung xay moon, bh’rợ bhrợ t’bhưah, ha dưr pa liêm c’năt c’lâng tơợ Cửa khẩu n’đăh Tây cơnh lâng apêê ch’ngang biển ga măc n’đăh Đông căh muy bhrợ t’vaih râu pa dưr la lay âng tỉnh Quảng Nam năc dzợ pr’đơợ pa dưr âng prang Zr’lụ Kinh tế bha lâng miền Trung lâng apêê k’tiêc k’ruung ASEAN.“Cr’noọ cr’niêng âng hêê  năc đh’rưah lâng apêê k’tiêc pr’zơc Lào, Campuchia, Thái Lan bhrợ t’vaih acoon c’lâng n’đăh biển. Ahêê âi vêy ch’nang biển liêm, tang bhuông păr liêm, c’bhuh dịch vụ liêm, pa zêng không gian logistics n’năc căh muy bhrợ têng đoọng n’đăh Tây năc bhrợ têng ha pêê k’tiêc k’ruung n’đăh Tây vêy đh’rưah k’noong k’tiêc lâng Việt Nam. Ha dang choom bhrợ năc nâu đoo râu liêm choom bhlâng.”

25 c’moo dap tơợ bêl bhrợ t’vaih tỉnh Quảng Nam, bh’rợ bhrợ pa đăn cr’chăl bhlưa da ding ca coong lâng đồng bằng năc cr’noọ cr’niêng tơợ a hay âng đha nuôr vel đong, bhrợ t’vaih pr’đơợ  ha zr’lụ Tây tỉnh Quảng Nam pa dưr. T’cooh Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl, vel đong vêy bâc pr’đợơ ga măc đoọng pa dưr logistics za nươr ooy c’bhuh ch’nang biển âi bơơn quy hoạch, k’rong bhrợ liêm ta nih lâng apêê zr’lụ công nghiệp, zr’lụ kinh tế pa dưr k’rơ. Bêl c’bhuh c’lâng p’rang bơơn k’rong bhrợ p’têêt pa zum mr’cơnh vêy bhrợ t’vaih pr’đơợ ha vel đong pa dưr công nghiệp, du lịch lâng bhrợ têng liêm bhlâng c’năt Hành lang Kinh tế Đông – Tây.“Đhị zr’lụ miền Trung, pr’đơợ pa dưr coh zr’lụ đồng bằng k’tứi, thị trường pa bhlâng k’tứi tu cơnh đêêc ahêê choom chơơc lêy ng’cơnh bhrợ thr’thuông thị trường zr’lụ tây đoọng choom p’têêt tươc Lào lâng Thái Lan.  Apêê zr’lụ kinh tế xooc pa dưr năc choom t’bhlâng pa chăp ch’mêêt lêy k’rong bhrợ đoọng k’rong bhrợ crêê lâng pr’đơợ đoọng t’đang  t’pâh đợ hàng tơợ Thái Lan, Lào đơơng âng tươc Việt Nam đhị apêê ch’nang coh miền Trung đoọng pa dưr công nghiệp chế biến lâng tơợ đêêc đơơng âng  pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng. Cơnh đêêc năc, a hêê choom bhlêh lơi râu k’đoong k’đhap coh zr’lụ n’đăh Tây./.”

Quảng Nam: 

Những con đường khai thông Hành lang Kinh tế Đông - Tây

        Long Phi/ VOV miền Trung

        Thủ tướng Chính phủ vừa thống nhất chủ trương nghiên cứu đầu tư tuyến đường mới từ Khu Kinh tế cửa khẩu Quốc tế Nam Giang đến cảng biển Chu Lai, tỉnh Quảng Nam. Tuyến đường này sẽ kết nối giao thông giữa đồng bằng và miền núi, mở rộng không gian phát triển của tỉnh Quảng Nam và khu vực miền Trung, thúc đẩy giao lưu hàng hóa dọc Hành lang Kinh tế Đông- Tây.

        Cửa khẩu Quốc tế Nam Giang, tỉnh Quảng Nam mỗi ngày đón hàng trăm lượt xe container, xe tải vận chuyển hàng hóa từ các tỉnh Đông Nam Thái Lan và Hạ Lào vào miền Trung Việt Nam. Từ Cửa khẩu này, các phương tiện đi qua Quốc lộ 14D dài 75km để đến đường Hồ Chí Minh, đoạn qua huyện Nam Giang. Tuyến đường này có độ dốc lớn, hiện tồn tại 24 điểm đen giao thông, nhiều đoạn che khuất tầm nhìn... từng xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng. Người dân địa phương lo ngại mỗi khi đoàn xe container đi qua, gần như chiếm hết lòng đường, các phương tiện giao thông khác rất khó đi lại. Ông Lê Văn Tùng, tài xế xe tải thường xuyên lưu thông qua đây cho biết, đường đã xấu lại quá hẹp nên việc vận chuyển và bảo quản hàng hóa gặp nhiều trở ngại:“So với các tuyến đường vận chuyển hàng hóa về cảng Tiên Sa, thành phố Đà Nẵng để đi ra nước ngoài thì tụi tôi chọn con đường này vì cự ly ngắn. Nhưng do đường dốc nhiều quá nên tỷ lệ xe chạy không thể đạt tốc độc cho phép. Chúng tôi mong muốn đường sớm được mở rộng để về cảng Đà Nẵng được gần hơn.”

        Từ tháng 8 năm ngoái, Cửa khẩu Nam Giang - Đắc Tà Ọoc chính thức trở thành Cửa khẩu Quốc tế. Hơn một năm qua, cửa khẩu này vẫn chưa phát huy hết công năng do hệ thống giao thông chưa khớp nối đồng bộ. Ông Leklai Sivilay, Bí thư, Tỉnh trưởng tỉnh Sê Kông, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào cho rằng, Chính phủ 2 nước Việt Nam và Lào cần bổ sung quy hoạch, tăng cường đầu tư nâng cấp đồng bộ hệ thống giao thông để Cửa khẩu Quốc tế Nam Giang - Đắc Tà Ọoc trở thành cánh cửa mới kết nối Hành lang Kinh tế Đông - Tây. Ông Leklai Sivilay kỳ vọng, tương lai không xa sẽ mở ra cơ hội hợp tác về kinh tế, thương mại giữa Vùng Kinh tế trọng điểm miền Trung Việt Nam với các tỉnh Trung Nam Lào, thúc đẩy tiến trình kết nối và hình thành cộng đồng ASEAN. “Cửa khẩu Đắc Tà Oọc là cửa khẩu quốc tế đầu tiên của tỉnh Sê Kông, sẽ tạo điều kiện thông thương hàng hóa, nâng cao đời sống người dân. Bên cạnh đó, kinh tế xã hội của tỉnh Sê Kông sẽ ngày càng phát triển hơn. Cặp cửa khẩu quốc tế Nam Giang - Đắc Tà Oọc sẽ góp phần mở ra cơ hội hợp tác mới cho các tỉnh biên giới 2 nước nói chung. Qua đó cùng nhau nỗ lực phấn đấu xây dựng đường biên giới hòa bình, ổn định, hữu nghị, hợp tác và phát triển.”

        Những năm qua, Việt Nam đã mở nhiều tuyến đường chiến lược theo trục Đông - Tây, khai thông tuyến giao thương hàng hóa từ Thái Lan, Lào, Campuchia, đưa hàng hóa xuất khẩu sang các nước. Tiến sỹ Ngô Trung Hải, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch Đầu tư nông thôn Quốc gia cho rằng, việc mở rộng, nâng cấp tuyến đường từ Cửa khẩu phía Tây với các cảng biển lớn phía Đông không chỉ tạo ra sự phát triển của riêng tỉnh Quảng Nam mà là động lực phát triển của cả Vùng Kinh tế trọng điểm miền Trung và các nước ASEAN. “Khát vọng của mình là cùng với các nước bạn Lào, Campuchia, Thái Lan mở những con đường ra phía biển. Mình đã có cảng biển tốt, sân bay tốt, hệ thống dịch vụ tốt, toàn bộ không gian logistics ấy không chỉ phục vụ cho phía Tây mà phục vụ cả cho các quốc gia phía Tây có cùng biên giới với Việt Nam. Nếu làm được thì đây là điều quá thành công.” 

        25 năm kể từ khi tái lập tỉnh Quảng Nam, việc rút ngắn khoảng cách giữa miền núi và đồng bằng là ước vọng bao đời nay của người dân địa phương, tạo điều kiện cho vùng Tây tỉnh Quảng Nam phát triển. Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, địa phương có nhiều tiềm năng, lợi thế lớn để phát triển logistics dựa vào hệ thống cảng biển đã được quy hoạch, đầu tư bài bản và các khu công nghiệp, khu kinh tế đang phát triển mạnh. Khi hệ thống giao thông được đầu tư khớp nối đồng bộ sẽ tạo điều kiện cho địa phương phát triển công nghiệp, du lịch và khai thác tối đa tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây:“Tại khu vực miền Trung tiềm năng phát triển ở khu vực đồng bằng hẹp, thị trường rất nhỏ nên chúng ta phải tìm cách khai thông thị trường khu vực vùng Tây để kết nối được sang Lào và Thái Lan. Các khu kinh tế đang phát triển thì cần tiếp tục nghiên cứu đầu tư cho xứng tầm hơn để thu hút lượng hàng từ Thái Lan, Lào trung chuyển sang Việt Nam qua các cảng ở miền Trung để phát triển công nghiệp chế biến và từ đó xuất khẩu đi. Như thế chúng ta có thể phá được thế cô lập ở khu vực phía Tây./.”