Apêê c’moo lalăm đêêc, zr’lụ bhươn bhưah lâh 100m2 âng t’cooh Đinh Ngọc Thịnh, đhị vel An Hoà, chr’val Duy Trung, chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam năc choh apêê tơơm keo, tơơm cram đơ bhlầng, bh’nơơn pa chô căh ha mơ. Tơợ bêl  vel đong k’dua bhrợ têng zr’lụ ặt kiểu mẫu, t’cooh Thịnh năc xăl zêng đhăm choh nâu đoọng choh nen, a tuông tăm, a tuông t’viêng, ổi, pa neh… ting cơnh cr’noọ bh’rợ bhươn mẫu. Đươi  vêy k’rang crêê cơnh kỹ thuật năc zr’lụ bhươn nâu đơơng chô bh’nơơn lâh 100 ức đồng, pr’ặt tr’mông pr’loọng đong r’dợ ha dưr dal lâh mơ:“Tơợ bêl Nhà nước k’rang zooi zên prặ, a zi lơi zêng bhươn tạp lâng bhrợ têng ting hân noo. Đươi vêy cơnh đêêc năc đhanuôr vêy tr’mông z’zăng lâh, pa dưr ca van. Zr’lụ bhươn mẫu pr’loọng đong zi đơơng chô bh’nơơn dal lâh 100 chu cơnh lalăm a hay. Bhrợ bhươn mẫu kinh tế ha dưr lâh mơ.”

Đhị chr’val Duy Trung, chr’hoong Duy Xuyên bêl apêê pr’loọng ting pâh bhrợ têng bhươn mẫu zêng bơơn chính quyền vel đong zooi 5 ức đồng/pr’loọng. Ngành nông nghiệp chr’hoong Duy Xuyên pa choom cơnh choh bhrợ, chơih pay m’ma choh. T’cooh Huỳnh Tấn Linh, Trưởng vel An Hoà, chr’val Duy Trung, chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam đọong năl, apêê pr’loọng bhươn mẫu choh zập tơơm chr’noh ting quy hoạch vel bhươl t’mêê, zập zr’lụ bhươn mẫu đơơng chô thu nhập 5 tước 10 ức đồng/c’xêê:“Coh bhrợ têng vel bhươl t’mêê năc vêy bhrợ têng bhươn mẫu. Nâu đoo năc muy cơnh bhrợ acu lêy ta nih liêm bhlầng. Đhanuôr bhui har yêm loom, apêê ơy bơơn lêy lơi bhươn tạp lâng choh pazêng tơơm chr’noh, rơ’veh rơ’đoong, tơơm n’loong jưah vêy bhươn liêm, jưah đơơng chô bh’nơơn kinh tế dal lâh mơ lalăm. Muy zr’lụ đhanuôr ặt bhrợ têng 5 tước 10 bhươn mẫu, a hêê năc vêy cơ chế zooi lâng zên căh cợ tơơm chr’noh. Pazêng bhươn mẫu căh zập pậ a zi năc t’bhưah. Lêy vêy pa chô năc tự bhrợ.”

Đhị chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam đhanuôr ơy pa dưr c’rơ chr’năp k’tiếc bhươn, đươi dua rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật coh bhrợ têng, bh’nơơn đơơng chô têệm ngăn lâng vêy kinh tế dal. Prang chr’hoong Duy Xuyên ơy bhrợ pa dưr 14 zr’lụ đhanuôr ặt kiểu mẫu, k’nặ 100 zr’lụ bhươn mẫu. Pa căn Võ Thị Mỹ, Giám đốc Trung tâm kỹ thuật Nông nghiệp chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam đọong năl: lalăm a hay đhanuôr choh pazêng tơơm chr’noh cơnh cram, bạch đàn căh vêy pa chô bh’nơơn, tơợ bêl vêy c’lâng xa nay bhrợ bhươn mẫu, vel đong zooi zập pr’loọng 5 ức đồng đoọng pa liêm bhươn tạp choh tơơm cha p’lêê ơy vêy đơơng chô bh’nơơn dal:“Zr’lụ bhươn mẫu dưr vaih năc cung ơy pa dưr bh’nơơn liêm choom cung cơnh bhrợ liêm apêê zr’lụ bhươn đong, tơợ pr’đơợ zooi âng chính quyền đhanuôr pa xoọng zên lâng bhrợ pa dưr bhươn mẫu liêm bhlầng. C’lâng xa nay âng chr’hoong, coh pazêng c’moo t’tun năc t’pâh lâng k’dua cớ apêê zr’lụ bhươn mẫu bhrợ têng du lịch, t’hước tước bhrợ pa dưr muy pr’đơợ nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch đoọng pa dưr đanh mâng lâh mơ.”

Tước nâu kêi, đhị tỉnh Quảng Nam ơy vêy 12 zr’lụ vel bhươl ặt cơnh t’mêê lâng lâh 250 cr’nộ bh’rợ bhươn mẫu. Apêê bhươn mẫu năc lêy choh apêê tơơm cha p’lêê lâng rơ veh đơ bhlầng vêy đơơng chô bh’nơơn kinh tế dal cơnh: tơơm amoọt, quế, pih bhung, măng cụt, ổi…, thị trường k’rong câl têệm ngăn. Dâng, zập zr’lụ bhươn nâu pa chô tơợ 100-200 ức đồng/c’moo. T’cooh Ngô Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc vel bhươl tỉnh Quảng Nam đọong năl, bhiệc bhrợ têng zr’lụ vel bhươl t’mêê kiểu mẫu; dưr vaih bhươn mẫy xoọc tơợp đơơng chô bh’nơơn dal, t’vaih pr’đơợ t’huócw tước nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, r’dợ dưr vaih môi trường sinh thái đanh mâng:“Bh’rợ bhrợ têng bhươn mẫu. Nâu đoo năc c’lâng xa nay liêm loom đhanuôr, t’vaih kinh tế, pa dưr kinh tế đoọng ha pr’loọng đong, pa liêm môi trường đhị vel bhươl ting c’lâng sạch-liêm-t’viêng. Nghị quyết HĐND tỉnh k’đươi moon UBND tỉnh zooi đoọng ha zập vel n ăc 500 ức đồng, dap lêy lâh  100 tỷ đồng. Cr’chăl 2021-2025 dzợ zooi lâh 500 ức đoọng ha zập zr’lụ đhanuôr ặt kiểu mẫu, dap lêy năc 160 tỷ đồng. Bh’rợ năc pa dal bh’nơơn âng zr’lụ đhanuôr ặt kiểu mẫu./.”

Quảng Nam nhân rộng mô hình vườn mẫu giá trị kinh tế cao

                                                                           PV Tuyết Lê- VOV miền Trung

Tỉnh Quảng Nam hiện có 172 mô hình khu dân cư nông thôn kiểu mẫu, trong đó hình thành các vườn mẫu trồng cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao nguồn thu nhập, cải thiện cuộc sống người dân. Việc nhân rộng mô hình này đã tạo cảnh quan môi trường nông thôn sạch đẹp.   

  Mấy năm trước, khu vườn hơn 1.000 m2 của ông Đinh Ngọc Thịnh, ở thôn An Hoà, xã Duy Trung, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam chủ yếu trồng các loại cây keo lá tràm, cây tre, thu nhập không đáng kể. Ngay sau khi địa phương phát động xây dựng mô hình khu dân cư nông thôn kiểu mẫu, ông Thịnh đã chuyển toàn bộ diện tích này sang trồng nén, đậu xanh, đậu đen, ổi, mít… theo mô hình vườn mẫu. Nhờ chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật nên khu vườn của ông Thịnh phát triển tốt. Ông Đinh Ngọc Thịnh cho biết, bình quân, mỗi năm khu vườn này thu nhập hơn 100 triệu đồng, cuộc sống gia đình từng bước nâng cao:“Từ khi mà nhà nước quan tâm hỗ trợ kinh phí, chúng tôi xoá bỏ vườn tạp và sản xuất theo mùa vụ. Như vậy đời sống nhân dân rất khá, tiến lên làm giàu. Khu vườn mẫu gia đình chúng tôi thu nhập cao hơn trước đây cả 100 lần. Làm vườn mẫu kinh tế phát triển thay đổi rất nhiều.”

Tại xã Duy Trung, huyện Duy Xuyên khi các hộ tham gia xây dựng các mô hình vườn mẫu đều được chính quyền địa phương hỗ trợ 5 triệu đồng/hộ. Ngành Nông nghiệp huyện Duy Xuyên hướng dẫn quy trình kỹ thuật thâm canh, lựa chọn giống cây trồng có chất lượng tốt đưa vào sản xuất. Ông Huỳnh Tấn Linh, Trưởng thôn An Hoà, xã Duy Trung, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam cho biết, các hộ vườn mẫu trồng các loại cây theo quy hoạch nông thôn mới, mỗi khu vườn mẫu mang lại thu nhập từ 5 đến 10 triệu đồng/ tháng:“Trong việc xây dựng nông thôn mới là có xây dựng khu vườn mẫu. Đây là một cách làm hay tôi nghĩ rất thiết thực. Nhân dân phấn khởi mà họ nhận ra rằng chính xoá vườn tạp và trồng những cây màu, cây ăn quả, cây cảnh vừa đẹp vườn, vừa sạch vườn, vừa mang lại kinh tế cao hơn trước đây rất nhiều. Một khu dân cư xây dựng 5 đến 10 vườn mẫu, chúng ta có cơ chế hỗ trợ bằng tiền hoặc cây giống. Những vườn không đủ kích thước chúng tôi nhận rộng lên. Lợi nên bây giờ tự làm.”

Tại huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam người dân đã phát huy tốt lợi thế đất vườn, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong canh tác, tạo ra sản phẩm bảo đảm chất lượng và có giá trị kinh tế cao. Toàn huyện Duy Xuyên đã xây dựng 14 khu dân cư nông thôn kiểu mẫu, gần 100 khu vườn mẫu. Bà Võ Thị Mỹ, Giám đốc Trung tâm kỹ thuật Nông nghiệp huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam cho biết: trước đây bà con trồng những loại cây tạp như tre, bạch đàn không có hiệu quả, từ khi có chủ trương xây dựng vườn mẫu, địa phương hỗ trợ mỗi hộ 5 triệu đồng để cải tạo vườn tạp trồng cây ăn quả đã mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt:“Khu vườn mẫu hình thành cũng đã phát huy hiệu quả kinh tế cũng như làm đẹp cho các khu vườn, trên cơ sở hỗ trợ của chính quyền bà con bỏ thêm và xây dựng khu vườn mẫu rất đẹp. Định hướng của huyện, trong những năm đến tiếp tục vận động và phát động tiếp tục xây dựng các khu vườn mẫu phục vụ du lịch, hướng đến xây dựng một nền nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch để phát triển cách bền vững hơn.”

Đến nay, tại tỉnh Quảng Nam đã có 172 khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu với hơn 250 mô hình vườn mẫu. Các vườn mẫu chủ yếu trồng các loại cây ăn quả và rau sạch có hiệu quả kinh tế cao, như cây tiêu, quế, bưởi, măng cụt, ổi…, thị trường tiêu thụ ổn định. Bình quân, mỗi khu vườn này thu từ 100 đến 200 triệu đồng/năm. Ông Ngô Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Quảng Nam cho biết, việc xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu; hình thành vườn mẫu bước đầu mang lại hiệu quả, tạo tiền đề hướng đến nền nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, từng bước hình thành cảnh quan môi trường sinh thái bền vững:“Phong trào xây dựng vườn mẫu. Đây là một chủ trương rất hợp lòng dân, tạo nền kinh tế, phát triển kinh tế cho hộ gia đình, chỉnh trang cải tạo môi trường ở nông thôn theo hướng xanh, sạch- đẹp. Nghị quyết HĐND tỉnh chỉ đạo UBND tỉnh hỗ trợ cho mỗi thôn là 500 triệu, ước tính khoảng trên 100 tỷ đồng. Giai đoạn 2021-2025 vẫn tiếp tục hỗ trợ 500 triệu cho mỗi khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, tính ra là 160 tỷ đồng. Mục tiêu là nâng cao chất lượng của khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu./.”