Pr’loọng đong anoo Dương Bảo Thoại, ặt đhị chr’val Sơn Trung, chr’hoong da ding ca coong Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi năc thành viên âng Hợp tác xã ha rêê đhuôch Sơn Hà. Cr’nọo bh’rợ băn a’ọc lai a’đhăh đhị bhươn a’tông bơơn anoo Thoại đh’rưah lâng k’zệt pr’loọng đong ma nuyh Hrê bhrợ têng đơơng cho  bh’nơơn dal. Nâu đoo năc a’đhăh lâng m’ma a’ọc hêê vaih chr’năp liêm, bơơn bấc ngai kiêng đươi. Lalăm a hay, đhanuôr băn a’ọc la leh coh pr’loọng đong, nâu kêi năc băn ting k’bhuh ting c’lâng trang trại bh’nơơn pa chô k’ha riêng ức đồng zập c’moo. Anoo Dương Bảo Thoại đoọng năl, tơợ bêl ting pâh hợp tác xã, đhanuôr căh dzợ k’rang đăh bh’nơơn pr’đươi, â’ọc cung doó lâh crêê pr’luh cơnh lalăm đêêc. “C’rọol băn âng zi năc ting pâh hợp tác xã. Azi bơơn zooi âng chính quyền vel đong lâng pa zưm chr’val đăh m’ma cung cơnh kỹ thuật b’băn. Hợp tác xã k’rong câl lưch, chr’năp têệm ngăn.”

         Chr’hoong da ding ca coong Sơn Hà năc muy coh pâzêng vel đong âng tỉnh Quảng Ngãi tơợp pa dưr bhrợ nông nghiệp ting bấc đăh c’lâng đoọng bhrợ têng cha, pa dưr dal chr’năp, pa têệt bhrợ têng, pa dưr dal thu nhập ha đhanuôr. Lâh mơ a’ọc ky, bấc bh’nơơn ha rêê đhuôch sạch âng Sơn Hà cơnh a tưch hêê, a xiu hr’liêng, rơ veh crâng, prớ a riêu…. Ơy vêy mặt dhdị siêu thị ooy apêê thành phố ga măc. Prang chr’hoong xọoc vêy 17 hợp tác xã nông nghiệp lâng dịch vụ nông nghiệp. Pa căn Đinh Thị Trà, Chủ tịch UBND chr’hoong Sơn Hà đoọng năl, bấc cr’nọo bh’rợ bhrợ têng ha rêê đhuôch ting t’noôi pa têệt pa zưm, bhrợ têng lâng k’rong câl đơơng chô bh’nơơn dal xoọc bơơn vel đong bhrợ têng t’bhưah. “Chr’hoong xoọc ra pặ ma nuyh bhrợ pr’đơợ ha dưr, t’bhlầng pa căh bh’nơơn pr’đươi đoọng ha đhanuôr. Tơợ pazêng bh’nơơn bha lầng âng vel đong cơnh rơ veh crâng, prớ căh cợ apêê bh’nơơn pr’đươi lơơng, chr’hoong năc vêy cơnh xăl t’mêê coh bhiệc pa dưr dal t’nooi chr’năp…”

        Tỉnh Quảng Ngãi xoọc vêy 61 bh’nơơn OCOP bơơn xay moon năc hạng 3 sao lâng 4 sao, 5 cửa hang pa căh, pa câl pr’đươi OCOP. Bấc bh’nơơn OCOP ơy vêy mặt đhị apêê siêu thị ga măc. Tơợ bêl ting pâh xa nay bh’rợ OCOP, đợ pa câl âng apêê bh’nơơn pr’đươi ting bấc lâh mơ. Đhơ cơnh đêêc, xoọc đâu bấc bh’nơơn OCOP âng tỉnh Quảng Ngãi vêy thị trường k’rong câl lâng bhrợ têng laleh, căh ơy vaih zr’lụ k’rong bhrợ têng đoọng pa dzoóc đợ bấc, pa xiêr zên k’rong bhrợ lâng pa dưr dal c’rơ tr’zệêng. T’cooh Hồ Trọng Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc vel bhươl Quảng Ngãi đoọng năl, cr’chăl ha y, tỉnh Quảng Ngãi năl ghit xa nay bh’rợ OCOP năc xa nay bha lầng âng cr’nọo bh’rợ pa dưr vel bhươl t’mêê: “Đhr’năng za zưm âng ngành nông nghiệp âng tỉnh xoọc đâu năc la leh, k’tứi lâng tự phát. Đọong bhlêh lơi rau k’đhap k’ra nâu, căh bhrợ cơnh lơơng năc ahêê lêy bhrợ pa têệt pa zưm, dưr vaih apêê zr’lụ chuyên canh, vêy bh’nơơn zập c’rơ cung cơnh đươi dua apêê bh’rợ kỹ thuật pa dưr dal đợ bh’nơơn, mã zr’lụ choh, mã zr’lụ băn. Tơợ đêêc, a hêê năc vêy pr’đơợ chính thức đoọng pa dưr bh’nơơn pr’đươi ooy apêê thị trường. C’lâng bh’rợ liêm choom bhlầng năc ahêê lêy pa têệt pa zưm k’rong câl bh’nơơn.”

         Tơợ c’moo 2015, tỉnh Quảng Ngãi bhrợ têng Đề án cơ cấu ngành ha rêê đhuôch. Tước nâu kêi, ơy vêy 37 dự án bhrợ têng ha rêê dhduôch bơơn cấp quyết định k’rong bhrợ, bha ar xay moon k’rong bhrợ têng. Bấc apêê dự án pa xang moọt bhrợ têng ơy chroi k’rong t’vaih bhiệc b hrợ, chroi k’rong ooy zên vel đong. Đhơ cơnh đêêc, đhr’năng lalua dzợ bơr pêê dự án xay bhrợ căh ơy xang, bhrợ k’zih. Vêy dự án bhrợ t’pâng căh cợ dự án bơơn đoọng c’lâng xa nay k’rong bhrợ, pa đơp k’tiếc ha dợ căh bhrợ têng bhrợ vaih ta uôh  k’tiếc k’bunh. Đhanuôr ting pâh dự án ặt coh đhr’năng k’đhap, bhrợ vaih rau mốp loom coh đhanuôr. T’cooh Trần Phước Hiền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đoọng năl, coh đhr’năng xay bhrợ apêê bh’rợ tơợ ơy c’lâng xa nay k’rong bhrợ têng, bêl vêy rau k’đhap âng apêê đong k’rong bhrợ xay moon, UBND tỉnh ta luôn đâh k’đươi moon apêê sở, ngành lâng vel đong crêê tước lêy cha mêệt, bhlêh lơi k’đhap k’ra căh cợ ting pâh xay moong lâng UBND tỉnh lêy cha mêệt, bhrợ têng cơnh chr’năp bh’rợ. “Cơnh lâng apêê dự án ơy cấp quyết định k’rong bhrợ ha dợ đong k’rong bhrợ căh ơy xay bhrợ căh cợ năc bhrợ k’zih, tỉnh ơy k’đươi moon lêy bhrợ pa rơợng tơợ pr’đơợ pa chô k’tiếc. Tỉnh cung ơy pa zay pachô cơnh lâng dự án HSCB đhị chr’hoong Mộ Đức, k’nặ tước đâu bấc dự án lơơng căh têệm ngăn năc tỉnh cung pa zay bhrợ têng.”

        Tơợ đâu tước c’moo 2025, tỉnh Quảng Ngãi xay bhrợ đh’rưah apêê bh’rợ pa dưr nông nghiệp ting c’lâng đanh mâng, pa dưr dal bh’nơơn, chr’năp ha dưr lâng pa dưr dal c’rơ tr’zệêng âng chr’noh chr’bêệt. Coh đêêc, t’đui đoong pa dưr pr’đơợ nông nghiệp liêm t’mêê, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, pa têệt lâng pa dưr công nghiệp bhrợ têng chr’noh chr’bêệt, liêm choom cơnh lâng đhr’năng pleng k’tiếc, pa têệt pa zưm lâng pazêng t’nooi chr’năp lâng xăl tơợ cr’noọ bh’rợ bhrợ têng nông nghiệp đoọng bhrợ têng kinh tế nông nghiệp./.

Quảng Ngãi: Phát triển nông nghiệp

 theo hướng công nghệ cao và nâng cao chuỗi giá trị

              PV Vinh Thông/VOV miền Trung

        Tỉnh Quảng Ngãi đang triển khai đồng loạt các giải pháp thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, từng bước chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang làm kinh tế nông nghiệp. Nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, theo hướng nông nghiệp công nghệ cao và nâng cao chuỗi giá trị mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nông dân.

        Gia đình anh Dương Bảo Thoại, ở xã Sơn Trung, huyện miền núi Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi là thành viên của Hợp tác xã nông nghiệp sạch Sơn Hà. Mô hình nuôi heo ky ở trang trại được anh Thoại cùng hàng chục hộ gia đình người Hrê thực hiện mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đây là giống heo rừng lai với giống heo bản địa trở thành đặc sản, được người tiêu dùng ưa chuộng. Trước đây, bà con thường chăn nuôi heo ky nhỏ lẻ ở hộ gia đình, nay nhiều nhóm hộ chăn nuôi theo hướng trang trại thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Anh Dương Bảo Thoại cho biết, từ khi tham gia hợp tác xã, bà con không còn lo lắng về đầu ra sản phẩm, con heo cũng ít bị dịch bệnh hơn trước.“Trang trại chăn nuôi của chúng tôi là thành viên của hợp tác xã. Chúng tôi được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và hợp tác xã về con giống cũng như kỹ thuật chăn nuôi. Hợp tác xã hỗ trợ bao tiêu đầu ra, giá cả ổn định.”

        Huyện miền núi Sơn Hà là một trong số các địa phương của tỉnh Quảng Ngãi đi đầu trong phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng đa dạng hóa sinh kế, nâng cao chuỗi giá trị, liên kết chế biến, tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người nông dân. Ngoài heo ky, nhiều sản phẩm nông nghiệp sạch của Sơn Hà như gà kiến, cá niên, rau rừng, ớt xiêm…đã có mặt tại siêu thị ở các thành phố lớn. Cả huyện hiện có 17 hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ nông nghiệp. Bà Đinh Thị Trà, Chủ tịch UBND huyện Sơn Hà cho biết, nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp theo chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm mang lại hiệu quả cao đang được địa phương nhân rộng.“Huyện đang tiếp tục bố trí nguồn lực tạo đòn bẩy, thúc đẩy giới thiệu quảng bá sản phẩm cho bà con. Từ những sản phẩm chủ lực của địa phương như rau rừng, ớt xiêm hay như các sản phẩm khác, huyện sẽ có đổi mới trong việc nâng cao chuỗi giá trị…”

       Tỉnh Quảng Ngãi hiện có 61 sản phẩm OCOP được công nhận hạng 3 sao và 4 sao, 5 cửa hàng trưng bày, bán sản phẩm OCOP. Nhiều sản phẩm OCOP đã có mặt ở các siêu thị lớn. Từ khi tham gia chương trình OCOP, doanh số bán ra của các sản phẩm tăng mạnh. Tuy nhiên, hiện nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh Quảng Ngãi có thị trường tiêu thụ và quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, chưa hình thành vùng chuyên canh tập trung để tăng chất lượng, giảm giá thành, nâng cao sức cạnh tranh. Ông Hồ Trọng Phương, Giám đốc sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Quảng Ngãi cho biết, thời gian tới, tỉnh Quảng Ngãi xác định Chương trình OCOP là nội dung quan trọng của tiêu chí phát triển kinh tế nông thôn:“Thực trạng chung của ngành nông nghiệp của tỉnh hiện nay là manh mún, nhỏ lẻ và tự phát. Để giải quyết bài toán này, không gì khác là chúng ta phải thực hiện hình thức liên danh, liên kết, hình thành các vùng chuyên canh, có sản phẩm đủ lớn cũng như áp dụng các biện pháp kỹ thuật nâng cao chất lượng sản phẩm, mã vùng trồng, mã vùng nuôi. Từ đó, chúng ta mới có cơ sở chính thức để đưa sản phẩm vào các thị trường. Giải pháp tốt nhất là chúng ta phải liên kết tiêu thụ sản phẩm.”

       Từ năm 2015, tỉnh Quảng Ngãi xây dựng Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Đến nay, đã có 37 dự án nông nghiệp được cấp quyết định đầu tư, giấy chứng nhận đầu tư. Đa số các dự án hoàn thành đi vào hoạt động đã góp phần giải quyết việc làm cho lao động, đóng góp vào nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn một số dự án triển khai dang dở, chậm tiến độ. Có dự án làm nửa vời hoặc dự án được cấp chủ trương đầu tư, giao đất nhưng không thực hiện để lãng phí đất đai. Nông dân tham gia dự án rơi vào cảnh khó khăn, gây bức xúc trong dư luận. Ông Trần Phước Hiền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trong quá trình triển khai các thủ tục sau chủ trương đầu tư, khi có vướng mắc do nhà đầu tư phản ánh, UBND tỉnh luôn kịp thời chỉ đạo các sở, ngành và địa phương liên quan rà soát, tháo gỡ khó khăn hoặc tham mưu UBND tỉnh xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.“Đối với các dự án đã cấp quyết định chủ trương đầu tư rồi nhưng nhà đầu tư không triển khai hoặc chậm triển khai do yếu tố chủ quan của nhà đầu tư, tỉnh đã chỉ đạo xử lý cương quyết trên cơ sở thu hồi đất. Tỉnh cũng đã cương quyết thu hồi đối với dự án HSCB ở huyện Mộ Đức, sắp tới một loạt các dự án khác không đảm bảo thì tỉnh cũng sẽ cương quyết xử lý.”

       Từ nay đến năm 2025, tỉnh Quảng Ngãi triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản. Trong đó, ưu tiên phát triển nền nông nghiệp hiện đại, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, gắn với phát triển công nghiệp chế biến nông sản, thích ứng với biến đổi khí hậu, kết nối bền vững với chuỗi giá trị và chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp./.