Zâp bêl thứ 7 lâng Chủ nhật zâp tuần, vel Chiềng Đi 2, chr’val Vân Hồ, chr’hoong Vân Hồ, tỉnh Sơn La nắc r’rộ r’răm phiên chợ chr’nắp liêm k’coong ch’ngai. Zâp đhị n’lung pr’đươi đợc pa câl đhị đâu bhrợ pa dưr tơợ đợ acoon pợ k’tứi bhrợ lâng cram, cr’đêê đhị m’pâng bhươn mận liêm pr’hay.

Lấh mơ 42 n’lung pr’đươi đợc p’cắh lâng zâp râu pr’đươi pr’dua chr’nắp yêm âng đhanuôr Mông cơnh lêệ ta rí t’priêng, a’băng k’dzụa, a’băng púah pa goóh, zâp râu bhơi r’véh, p’lêê p’coo, pr’đươi pr’dua buôn đươi bêl pa bhrợ ta têng, pr’đươi pr’dua n’đoóh a’doóh acoon cóh... Chợ phiên Chiềng Đi 2 dzợ t’pấh ta mooi tu râu xa nưl clóh bánh r’rộ r’răm, đợ chr’ớh bh’lêê bh’la, đh’rứah lâng khèn Mông t’đang k’đươi pr’zợc dưr chr’va đhị crâng da ding. Amoó Lê Thị Lệ, ta mooi tước đắh Vĩnh Phúc moon:“Lâng zi, chô ooy k’coong ch’ngai nắc chr’nắp bhlâng đợ phiên chợ. Tu cơnh đâu azi pa bhlâng hâng hơnh, zâp ngai zêng dưr đấh đoọng lướt phiên chợ. Đhanuôr ooy đâu liêm ta níh, acu lâng apêê pr’zợc bhui har bhlâng bêl chô ooy đâu”.

Ta mooi chô pấh chi ớh ting t’ngay ting bấc, nắc đợ phiên chợ k’coong ch’ngai cóh Vân Hồ âng đơơng zên pa chô têêm ngăn ha đhanuôr cóh vel đông đhị bhiệc pa câl bh’nơơn pr’đươi. Đhanuôr acoon cóh cóh đâu cung r’dợ tr’xăl cr’noọ bh’rợ, lâng p’cắh đợ râu văn hoá chr’nắp liêm âng đhanuôr vel đông. T’coóh Sồng A Nhà, Bí thư Chi bộ vel Chiềng Đi 2, chr’val Vân Hồ, chr’hoong Vân Hồ đoọng năl:“Zâp râu pr’đươi pr’dua zêng ta bhrợ đhị vel đông, âng đhanuôr Mông chóh bhrợ. Vel đông ơy pazao đoọng zâp ngai bhrợ ting hân noo đoọng vêy pr’đươi pr’dua đợc pa câl, xay moon đhị chợ phiên...

Lalay lâng pr’ắt bh’rợ r’rộ r’răm cóh phiên chợ, tran đác Nàng Tiên cóh chr’val Chiềng Khoa, chr’hoong Vân Hồ nắc âng đơơng đoọng ha ta mooi têêm ngăn, đha hư cha ngaách bêl ặt pazưm ooy crâng da ding, cruung k’tiếc pr’hay chr’nắp âng k’coong ch’ngai Tây Bắc. Tơợ đêếc, zooi đoọng ha hêê ting bil râu k’bao ga lêếh.

3 tầng tran đác Nàng Tiên bơơn cha groong pluum lâng đợ bhơi k’tang t’viêng liêm, lâng đợ ma liịc, tơơm dương xỉ chặt váih đhị ra đang đhêl. Tơợ da ding tran đác nâu, đác chô hooi ooy a’bóc bhoọc liêm bhlâng. Đác đha hư cha ngaách, t’viêng liêm... zâp râu nắc bhrợ pa dưr mưy tranh sơn thuỷ liêm pr’hay, cơnh mưy c’moor liêm xoọc bếch ặt... Amoó Nguyễn Thị Huyền, ta mooi tước đắh Hà Nội đoọng năl:“Nâu đoo nắc g’lúh tr’nơợp acu chô ooy tran đác Nàng Tiên. Xang mơ 2 tiếng chô tước ooy đâu nắc lêy liêm pr’hay bhlâng.”

AẮt ooy bh’rợ du lịch k’tiếc k’ruung Mộc Châu, chr’hoong Vân Hồ dzợ ta năl tước lâng bấc râu chr’nắp liêm lalay. Ha dang bêl hân noo ha pruốt, Vân Hồ t’boọ pr’hoọm bhoọc cha ngaách âng pô mận, đợ đhị ha rêê chóh a’bhêy lâng râu liêm pr’hay âng đào crâng, nắc moót hân noo ch’noọng ting pr’hay liêm đợ tran đác Nàng Tiên cóh chr’val Chiềng Khoa, tran đạc Tạt Nàng cóh chr’val Chiềng Yên... Vân Hồ bơơn ta năl tước cơnh mưy k’tiếc đhi lục nhưr, tu hân noo n’đoo cóh c’moo, ta mooi cung choom lêy râu liêm pr’hay âng đhi lục nhưr nâu, bhrợ pluum ga lọp zêng đhị plêệng k’tiếc.

Zr’lụ k’tiếc Vân Hồ cung zư đợc bấc k’cir lịch sử-văn hoá cơnh k’cir cấp k’tiếc k’ruung Hang mộ Tạng Mè cóh chr’val Suối Bàng, đền Hang Miếng cóh chr’val Quang Minh, đền Nàng Bẳng Mương cóh chr’val Chiềng Khoa, zr’lụ ặt bhrợ cách mạng Mộc Hạ... Đh’rứah lâng nâu nắc pr’hoọm văn hoá chr’nắp ooy zâp vel đông du lịch cộng đồng âng acoon cóh Mông cóh Hua Tạt, acoon cóh Dao cóh Nà Bai, acoon cóh Thái ooy Phụ Mẫu... P’căn Nguyễn Thị Lư, Trưởng phòng Văn hoá-Thông tin chr’hoong Vân Hồ, tỉnh Sơn La đoọng năl:“Lấh mơ zên k’rong bhrợ âng nhà nước, azi cung bhrợ xã hội hoá, pazao đoọng ha zâp tổ chức, cha nặc manứih k’rong bhrợ lâng xay bhrợ zâp xa nay bh’rợ k’cir cruung k’tiếc đoọng bhrợ ha du lịch. Tơợ tơợp c’moo tước đâu, chr’hoong đương hơnh déh lấh 80 r’bhâu g’lúh ta mooi, zên pa chô lấh 12 tỷ đồng. Azi nắc t’bhlâng đh’rứah lâng đhanuôr pa dưr đợ chr’nắp ty ahay, zooi bhrợ pa dưr cớ zâp bhiệc bhan pazưm lâng chr’ớh bh’lêê bh’la, văn hoá pr’hát xa nưl... đoọng t’pấh ta mooi, chrooi pa xoọng chr’nắp liêm zâp bh’nơơn pr’đươi du lịch âng chr’hoong”.

Râu liêm pr’hay crâng da ding, cruung k’tiếc, pr’hoọm văn hoá, đh’rứah lâng tr’pang têy zay ta bách, bhriêr choom âng đhanuôr k’coong ch’ngai nắc ơy bhrợ pa dưr đoọng ha ta la tranh du lịch Vân Hồ, gr’hoót đợc nắc đhị lêy chô chi ớh pr’hay liêm cắh choom zi lấh lơi ooy truíh c’lâng chô ooy zr’lụ Tây Bắc./.

Nét đẹp say lòng du khách nơi cửa ngõ Sơn La

                                                                      Lê Hạnh

Những bản làng ẩn hiện trong làn sương, thác nước, nương chè uốn mình bên sườn núi, phiên chợ vùng cao rộn rã tiếng cười... bức tranh sơn thủy hữu tình ấy đã làm say lòng du khách khi có dịp đến huyện Vân Hồ - cửa ngõ của tỉnh Sơn La.

       Cứ mỗi thứ 7 và Chủ nhật hàng tuần, bản Chiềng Đi 2, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La lại nhộn nhịp phiên chợ mang đậm bản sắc vùng cao. Các gian hàng tại đây được dựng nên từ những chiếc lán nhỏ làm bằng tre, nứa, mộc mạc giữa vườn mận nên thơ.

       Ngoài 42 gian hàng với đa dạng sản vật đặc trưng của bà con đồng bào Mông, như thịt trâu gác bếp, măng muối chua, măng sấy khô, các loại rau, củ, quả, công cụ sản xuất, sản phẩm thổ cẩm và trang phục dân tộc... Chợ phiên Chiềng Đi 2 còn thu hút du khách bởi tiếng chày giã bánh rộn ràng; những trò chơi dân gian; cùng tiếng khèn Mông gọi bạn vang vọng núi rừng. Chị Lê Thị Lệ, du khách đến từ tỉnh Vĩnh Phúc chia sẻ: “Với chúng tôi, đến vùng cao thì đặc trưng nhất là những phiên chợ. Vậy nên chúng tôi rất háo hức, cả đoàn dậy từ sớm để đi chợ phiên. Người dân ở đây rất chân chất, thật thà, tôi và các bạn của mình rất vui khi đến đây.”

       Du khách đến tham quan, trải nghiệm ngày một nhiều, nên những chợ phiên vùng cao ở Vân Hồ mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân bản địa thông qua việc tiêu thụ nông sản. Bà con đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây cũng dần thay đổi nếp nghĩ, cách làm; đồng thời, quảng bá những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào địa phương. Ông Sồng A Nhà, Bí thư Chi bộ bản Chiềng Đi 2, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ cho hay: “Tất cả các mặt hàng đều được sản xuất tại địa phương, do chính bàn tay đồng bào Mông làm ra. Bản đã giao cho mọi người làm theo vụ mùa để có hàng hóa bày bán, giới thiệu tại chợ phiên...”

       Khác với không khí náo nhiệt của chợ phiên, thác Nàng Tiên ở xã Chiềng Khoa, huyện Vân Hồ lại đem đến cho du khách một cảm giác bình yên, thư thái, khi được hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ, hoang sơ và rất đỗi nên thơ của vùng cao Tây Bắc. Từ đó, giúp quên đi những bộn bề, mỏi mệt.

       3 tầng thác Nàng Tiên được bao bọc bởi thảm thực vật nguyên sinh, với lớp rêu xanh và cây dương xỉ vươn mình từ khe đá. Từ đỉnh thác, dòng nước chảy xuống mặt hồ tựa như dải lụa trắng thả mình mềm mại và nổi bật giữa đại ngàn. Làn nước mát lạnh, trong vắt, xanh màu ngọc bích vô cùng ấn tượng... Tất cả tạo nên một bức tranh sơn thủy hữu tình, một vẻ đẹp tựa như nàng tiên đang say giấc…. Chị Nguyễn Thị Huyền, du khách ở thành phố Hà Nội cho biết: “Đây là lần đầu tiên tôi đến thác Nàng tiên. Sau khoảng 2 tiếng đến nơi thì tôi thấy rất xứng đáng, phong cảnh rất đẹp.”

        Nằm trong quy hoạch Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, huyện Vân Hồ còn được biết đến với nhiều nét đẹp riêng có. Nếu như vào mùa xuân, Vân Hồ khoác lên mình sắc trắng tinh khôi của hoa mận, bạt ngàn nương cải cùng sắc hồng quyến rũ của cánh đào rừng; thì khi vào hạ, lại hấp dẫn bởi dòng nước mát lạnh của Thác Nàng Tiên ở xã Chiềng Khoa, thác Tạt Nàng ở xã Chiềng Yên... Vân Hồ được biết đến như là “xứ sở sương mù”, bởi mùa nào trong năm, du khách cũng có thể thưởng thức “đặc sản” mây mù lãng đãng trôi, trong chốc lát có thể phủ kín một khung trời đang quang.

       Vùng đất Vân Hồ cũng lưu giữ nhiều di tích lịch sử - văn hóa như: di tích cấp quốc gia Hang mộ Tạng Mè (xã Suối Bàng); đền Hang Miếng (xã Quang Minh); đền Nàng Bẳng Mương (xã Chiềng Khoa); Khu căn cứ cách mạng Mộc Hạ... Cùng với đó, là sắc màu văn hóa đa dạng ở các bản du lịch cộng đồng của dân tộc Mông ở Hua Tạt, dân tộc Dao ở Nà Bai, dân tộc Thái ở Phụ Mẫu... Bà Nguyễn Thị Lư, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La cho biết: “Ngoài nguồn đầu tư của nhà nước, chúng tôi cũng thực hiện xã hội hóa, giao cho các tổ chức, cá nhân đầu tư và khai thác các công trình di tích, danh lam thắng cảnh để phục vụ du lịch. Từ đầu năm đến nay, huyện đón trên 80 nghìn lượt khách, doanh thu trên 12 tỷ đồng. Chúng tôi sẽ tiếp tục cùng với bà con phát huy những giá trị truyền thống, hỗ trợ phục dựng lại các lễ hội, gắn với trò chơi dân gian, văn hóa văn nghệ... để thu hút du khách, góp phần đa dạng hóa thêm các sản phẩm du lịch của huyện.”

       Nét đẹp thiên nhiên, sắc màu văn hóa, cùng bàn tay cần cù, sáng tạo của bà con vùng cao đã điểm tô cho bức tranh du lịch Vân Hồ, hứa hẹn là điểm đến hấp dẫn không thể bỏ qua trong hành trình về miền Tây Bắc./.