Pa prá đhị bêl bhrợ bhiêc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm moon ghit, k’đươi hân đơơh xooc đâu năc choom xay moon ghit cr’noọ pa dưr pa chăp ch’mêêt lêy khoa học cơ bản coh cr’chăl t’mêê; n’jưah xay bhrợ apêê đhị k’đoong l’lăm, n’jưah bhrợ t’vaih pr’đơợ bhriêl g’lăng đanh mâng ha pa dưr đơơh lâng nhâm mâng âng k’tiêc k’ruung.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước moon ghit, pa chăp ch’mêêt lêy khoa học cơ bản căh muy năc bh’rợ học thuật a năm, năc đoo pr’đơợ chr’năp mâng âng pa dưr k’tiêc k’ruung coh thế kỷ XXI. K’rong bhrợ ha khoa học cơ bản năc đoo k’rong bhrợ ha brương tr’nu đanh mâng âng k’tiêc k’ruung, ha z’hai bhrợ c’la k’tiêc k’ruung lâng c’rơ tr’zêêng nhâm mâng âng k’tiêc k’ruung.

Ting Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, bh’rợ pa chăp ch’mêêt lêy khoa học cơ bản năc choom bơơn tr’xăl t’mêê k’rơ n’đhơ n’đăh c’năl, thể ché, cơ chế k’rong bhrợ, bhrợ têng lâng c’lâng k’đhơợng xay.  C’lâng xa nay crêê năc choom bơơn bhrợ t’vaih cơ chế crêê, pr’đơợ crêê lâng cơnh bhrợ crêê. Coh đêêc, năc kiêng xăl k’rơ tơ ợ k’đhơợng lêy hành chính dzang k’đhơợng xay bhriêl g’lăng; pa xiêr hành chính hóa, tộ đơp râu căh pr’đoọng khoa học, zư lêy tự do học thuật, đh’rưah lâng xay moon dal trách nhiệm giải trình lâng crêê liêm khoa học.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước công k’đươi p’ghit k’rong bhrợ phòng thí nghiệm bha lâng, pr’đươi đươi za zum, hạ tầng tính toán hiệu năng dal, dữ liệu khoa học, dữ liệu xã hội, thư viện số lâng c’bhuh dự liệu văn hóa, p’rá, k’kir số; lêy dữ liệu hạ tầng mâng chr’năp âng pa chăp ch’mêêt lêy cơ bản coh lang bh’riêl âng ma nưih bhrợ t’vaih.

Ooy apêê bh’rợ choom bhrợ đơơh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm k’đươi Đảng ủy Chính phủ k’đhơợng xay đơơh hân bhrợ pa dưr c’lâng xa nay chr’năp mâng k’tiêc k’ruung ooy pa dưr pa chăp ch’mêêt lêy khoa học cơ bản tươc c’moo 2045. C’lâng xa nay chr’năp đanh năc choom xay moon ghit bh’rợ t’đui đoọng l’lăm, pr’đơợ, cơ chế tài chính, cơ chế xay moon lêy lâng c’lâng xa nay bhrợ têng; g’đach bhrợ bhưah, chơơih crêê đhị, k’rong bhrợ đanh, p’têêt lâng cr’noọ xa nay pa dưr đơơh, nhâm mâng lâng bhrợ c’la c’lâng xa nay. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước k’đươi xră pa gluh liêm crêê khoa học k’tiêc k’ruung, bhrợ t’vaih cơ ché xay moon pa chăp ch’mêêt lêy đoọng ha bh’rợ bhrợ nghị quyết, luật, chiến lược, quy hoạch lâng chính sách k’tiêc k’ruung. Xa nay za zum năc choom bhrợ têng bhrơợng lâh, tr’xăl t’mêê k’rơ lâh, cơnh lâng c’lâng xa nay đanh lâh, năc đoọng ra văng ha pr’đơợ bhriêl g’lăng ha y chroo pa dưr âng k’tiêc k’ruung coh bâc apêê c’moo t’tun./.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Cần hình thành đồng bộ hệ sinh thái nghiên cứu cơ bản quốc gia

Sáng 25/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm việc với một số cơ quan liên quan, cho chủ trương về công tác nghiên cứu khoa học cơ bản.

Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải xác định rõ mục tiêu phát triển nghiên cứu khoa học cơ bản trong giai đoạn mới; vừa xử lý các điểm nghẽn trước mắt, vừa kiến tạo nền tảng tri thức lâu dài cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, nghiên cứu khoa học cơ bản không chỉ là hoạt động học thuật thuần túy, mà là nền tảng chiến lược của phát triển quốc gia trong thế kỷ XXI. Đầu tư cho khoa học cơ bản là đầu tư cho tương lai lâu dài của dân tộc, cho năng lực tự chủ quốc gia và sức cạnh tranh bền vững của đất nước.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, công tác nghiên cứu khoa học cơ bản cần được đổi mới mạnh mẽ cả về nhận thức, thể chế, cơ chế đầu tư, tổ chức thực hiện và phương thức vận hành. Quan điểm đúng phải được chuyển hóa thành cơ chế đúng, nguồn lực đúng và cách làm đúng. Trong đó, cần chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị sáng tạo; giảm hành chính hóa, chấp nhận rủi ro khoa học, bảo vệ tự do học thuật, đồng thời đề cao trách nhiệm giải trình và liêm chính khoa học.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu chú trọng đầu tư phòng thí nghiệm trọng điểm, thiết bị dùng chung, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, dữ liệu khoa học, dữ liệu xã hội, thư viện số và kho dữ liệu văn hóa, ngôn ngữ, di sản số; coi dữ liệu là hạ tầng chiến lược của nghiên cứu cơ bản trong thời đại trí tuệ nhân tạo.

Về những việc cần làm ngay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giao Đảng ủy Chính phủ chủ trì, chỉ đạo khẩn trương xây dựng Chiến lược quốc gia về phát triển nghiên cứu khoa học cơ bản đến năm 2045. Chiến lược phải xác định rõ lĩnh vực ưu tiên, nguồn lực, cơ chế tài chính, cơ chế đánh giá và lộ trình thực hiện; tránh dàn trải, chọn đúng trọng tâm, đầu tư dài hạn, gắn với mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và tự chủ chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ban hành chuẩn liêm chính khoa học quốc gia, thiết lập cơ chế đặt hàng nghiên cứu phục vụ trực tiếp việc xây dựng nghị quyết, luật, chiến lược, quy hoạch và chính sách quốc gia. Tinh thần chung là phải hành động quyết liệt hơn, đổi mới mạnh mẽ hơn, với tầm nhìn dài hạn hơn, nhằm chuẩn bị nền tảng tri thức cho tương lai phát triển của đất nước trong nhiều thập niên tới./.