Âi học lớp 8 n’đhang tươc t’ngay khai giảng Hồ Nhật Phong công dzợ xơợng d’dươl coh loom luônh. Coh xa nâp học sinh âng đha nuôr Cor hr’luung ga măc t’piing lâng đhang ma nưih k’tứi, Phong đoọng năl, xang 3 c’xêê ch’noọng tr’vâng đh’rưah lâng na noo n’jưih t’bơơn ma mông, nâu câi bơơn rach chô cớ trường, lum thầy cô, pr’zơc chr’ơh, ađoo bhui har bhlâng. Râu bhui har k’dâng cơnh năc căh râu rí năc căh vêy u buôn lâng pa nar mị cơnh ca căn cơnh Phong. Hồ Nhật Phong xay moon, ca conh bil bêl a đhi đhêêng học lớp 5, xang n’năc lâh muy c’moo năc ca căn a đhi công căh dzợ, đơc lơi bơr đhi noo Hồ Nhật Linh lâng Hồ Nhật Phong pa nar da dô coh đhr’nong đong ra hi ra ha, zir ty. Ha dang căh bơơn thầy cô giáo lâng đha nuôr vel p’too moon, trông t’mông zooi đoọng năc nâu câi đhi noo Phong âi lâh đợ apêê p’niên căh bơơn học hành:“Tơợ bêl amế ama căh dzợ, đhi noo zi pa bhlâng zr’năh xr’dô, căh vêy râu cha, râu xâp. N’đhang năc bơơn thầy cô giáo pa bhlâng k’rang lêy đhi noo zi, zooi đoọng zâp râu. Pa ghit, thầy cô đoọng ha zi zương, pa pan tr’nơt học bài, bha ar x’rră, giày dép, chom đhuôh, bhrợ bhr’lâ cớ đong xang đoọng doó ha ruôi t’dzoot lâng đoọng 2 đhi noo zi 2 bêệ xe đạp. Angăh Hồng  coh vel năc đơp băn đhi noo zi, zâp ra diu công t’đang a zi lươt học lâng đoọng ch’na ra diu lâng p’too moon azi t’bhlâng học đoọng brương tr’nu vêy bh’rợ tr’nêng liêm ta nih. Đươi vêy thầy cô giáo lâng a ngăh Hồng đhi noo zi vêy bơơn cơn t’ngay đâu, bơơn lươt học, bơơn lum thầy côm pr’zơc chr’ơh. Acu chăp hơnh bhlâng.”

Cô giáo Phan Thị Thùy Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Huệ, chr’hoong Bắc Trà My đoọng năl, lâh đhr’năng âng đhi noo Phong, dzợ vêy k’noọ 20 học sinh pa nar, pr’ăt tr’mông pa bhlâng zr’năh k’đhap n’lơơng công xooc bơơn nhà trường zooi đoọng, p’têêt c’rơ tươc trường. Xooc, muy pâng học sinh nhà trường năc cacoon đha đhi đha nuôr Cor, Mơ Nông, Mường, ma mông coh apêê vel, bhươl ch’ngai bha dăh, ca conh ca căn căh lâh k’rang tươc bh’rợ học hành âng ca coon đha đhi,  vêy ngai năc  lơi jợ zêng ha pêê thầy cô giáo. Moot bâc bêl tơơp c’moo học t’mêê căh câ xang Tết Nguyên đán, đhr’năng apêê học sinh lơi học dưr bâc. Apêê thầy cô coh đâu lâh bêl tươc lớp năc dzợ chang toọm, đha đâc da ding tươc zâp đong đoọng p’too moon apêê a đhi tươc lơp. Cô Phan Thị Thùy Trang đọong năl:“Cơnh lâng học sinh coh vel 1 lâng vel 3, xooc công căh âi vêy c’lâng bê tông, chang k’ruung, chang toọm đac. Bâc năc apêê a đhi ch’ngai trường lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, ca conh ca căn buôn lươt bhrợ ch’ngai, ăt bêch coh pợ ha rêê, bh’rợ zư x’mir lêy apêê a đhi vêy bâc râu ta bhuch. Tu cơnh đêêc, nhà trường năc choom bhrợ liêm bh’rợ k’đhơợng lêy học sinh đoọng bơơn năl lêy apêê a đhi vêy tươc trường căh, ha dang apêê ađhi zr’năh k’đhap, thầy cô vêy xay truih lâng trường đoọng pay zên quỹ p’too học đoọng zooi loon đơơh. Tơơp c’moo học thầy cô pa zum lâng bh’rợ ch’mêêt lêy phổ cập, xay truih, p’too moon học sinh, ca conh ca căn đoọng apêê a đhi tươc lơp. Coh prang c’moo học thầy cô ta luôn p’too moon cơnh lâng apêê học sinh buôn đhêy học. Moot hân noo boo, bh’rợ p’too moon ta luôn lum bâc râu zr’năh k’đhap tu chang k’ruung, chang toọm.”

Phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong Bắc Trà My k’đhơợng lêy 39 trường học cơnh lâng k’noọ 11.300 học sinh, coh đêêc lâh 60% năc acoon a dhi đha nuôr Cor, Ca Dong, Mơ Nông, Mường… Đoọng ra văng ha c’moo học t’mêê n’nâu, chr’hoong Bắc Trà My âi k’rong bhrợ lâh 4 tỷ đồng bhrợ bhr’lâ trường lớp, g’roong, c’riing, bhrợ đong pr’noong ha học sinh, c’bhuh điện, đac ch’ngaach… c’moo học n’nâu, vel đong âi t’bil xang lơp pa zum. Chr’hoong công âi pay đoọng zên k’noọ 650 ưc đồng đoọng câl sách giáo khoa pay đoọng 100% học sinh coh vel đong. Thầy giáo Nguyễn Thanh Tú, Trưởng phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, bh’rợ ra văng ha bh’rợ xa nay giáo dục phổ thông t’mêê cơnh lâng khối lớp 3 lâng lớp 7 âi bơơn vel đong ra văng liêm  ta nih. N’đhơ cơnh đêêc, zr’năh k’đhap bhlâng cơnh lâng ngành coh c’moo học n’nâu năc c’bhuh giáo viên n’jưah căh zâp, n’jưah đhur. Ting thầy giáo Nguyễn Thanh Tú, xooc, prang chr’hoong dzợ căh zâp 55 giáo viên, bâc năc coh bâc Tiểu học lâng Mầm non. Đoọng bhrợ bhr’lâ dhr’năng n’nâu, Phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong Bắc Trà My xay moon lâng UBND chr’hoong ch’mêêt lêy đợ giáo viên dzợ căh zâp pa căh ooy UBND tỉnh Quảng Nam bhrợ kế hoạch t’moot viên chức. Lâh đhị đêêc, phòng vêy chủ trương hiệu trưởng apêê trường ma năl bhrợ hợp đồng giáo viên, k’đhơợng nhâm coh ooy vêy học sinh, coh đêêc vêy giáo viên:“Luật Giáo dục t’mêê quy định, cơnh lâng giáo viên mầm non năc choom vêy trình độ cao đẳng; ha dợ giáo viên THCS năc atêh năc choom vêy trình độ đại học. Tu cơnh đêêc, bh’rợ k’đhơợng nhâm zâp giáo viên năc pa bhlâng k’đhap. Trình độ giáo viên căh căh loon ting Luật Giáo dục. Tu cơnh đêêc, Phòng công vêy zươc chủ trương đoọng hợp đồng giáo viên bậc mầm non vêy trình độ trung câp lâng giáo viên THCS vêy trình độ cao đẳng. Cơnh lâng apêê trường căh zâp bâc giáo viên năc choom hợp đồng lâng giáo viên âi đhêy hưu, p’too moon apêê đoo t’bhlâng giảng dạy. C’lâng bh’rợ l’lăm xooc đâu năc cơnh đêêc.”

C’moo học 2022-2023, Bh’rợ xa nay giáo dục 2018 vêy bơơn đươi dua đh’rưah coh apêê lớp 3, lớp 7 lâng lớp 10. Đoọng zooi học sinh k’rêêm loom bhrợ năl lâng apêê râu tr’xăl âng Bh’rợ xa nay t’mêê, trường THPT Tây Giang, đhị k’rong bâc học sinh Cơ Tu âi ma năl pa choom đoọng ha pêê a dhi chơơih pay đợ môn học liêm glăp lâng z’hai, pr’đơợ la lua. N’đhơ cơnh đêêc, ting cô giáo Arâl Mai Tình, Hiệu trưởng Trường THPT Tây Giang, c’moo học n’nâu trường vêy pa dzooc 2 lớp 10, coh bêl đêêc, pr’đơợ trường lớp xooc căh liêm mâng lâng căh zâp pr’đươi pr’dua năc cr’đơơng tươc bh’rợ giảng dạy âng nhà trường.“Xooc, trường vêy 18 phòng học âi bơơn nhà trường ch’mêêt lêy, bhrợ bhr’lâ đoọng k’đhơợng nhâm ha c’moo học t’mêê, coh đêêc, 11 phòng đơc đoọng  ha học sinh trường THPT Tây Giang lâng 7 phòng đoọng ha học sinh trường THPT Võ Chí Công. N’dhơ năc trường THPT n’đhang zap c’moo vêy lâh 150 học sinh ăt nội trú đhị trường. N’đhơ cơnh đêêc, ttu trường bhrợ têng âi đanh, năc cr’đơơng boo đhí, hr’lang hr’câh tu cơnh đêêc âi zêng ma zir hư, căh k’đhơợng nhâm bhrợ têng cr’noọ cha ăt, học tập đhị đêêc âng học sinh.”

C’moo hoc t’mêê năc âi tơơp, công năc bêl cr’chăl boo đhí coh miền Trung. Tu cơnh đêêc, bh’rợ k’rong bhrợ pr’đơợ ha pêê trường học, pa bhlâng năc apêê cơ sở mầm non, bán trú bơơn ngành Giáo dục lâng Đào tạo tỉnh Quảng Nam pa bhlâng k’rang tươc. T’cooh Thái Viết Tường, Giám đốc Sở Giáo dục lâng Đào tạo tỉnh Quảng Nam đoọng năl, c’moo học n’nâu, apêê vel đong coh tỉnh âi k’rong bhrợ t’mêê 200 phòng học cơnh lâng pa zêng zên lâh 100 tỷ đồng. Ngành công âi pa zum lâng apêê vel đong da ding ca coong, zr’lụ ta luôn crêê cr’đơơng tu boo đhí ch’mêêt lêy, ra pă cớ apêê trường đoọng k’đhơợng nhâm bh’rợ dạy lâng học.“Azi đh’rưah lâng apêê vel đong zr’lụ da ding ca coong pa bhlâng năc chr’hoong Tây Giang, Nam Trà My tơơp ch’mêêt lêy, xay moon, ra pă cớ apêê phòng học, đhị trường. Đhị đêêc, k’rong pr’đơợ đoọng t’bil apêê phòng học zir hư coh 2 vel đong zr’năh k’đhap n’nâu; t’mâng trường lớp đoọng bhrợ liêm apêê bh’rợ giảng dạy lâng học tập. Ooy pr’đươi pr’dua dạy học, pa bhlâng năc bhrợ têng đoọng ha Bh’rợ xa nay giáo dục phổ thông 2018, apêê vel đong k’rong apêê pr’đơợ đoọng  k’rang zâp sách giáo khoa lâng pr’đươi pr’dua hăt bhlâng coh lớp 3, lớp 7 lâng pa bhlâng năc lơp 10 coh bậc THPT.”

T’cooh Thái Viết Tường công đoọng năl, n’đăh bh’rợ căh zâp giáo viên coh c’moo học n’nâu, ngành Giáo dục lâng Đào tạo tỉnh Quảng Nam âi pa căh ooy UBND tỉnh kế hoạch t’moot 1.700 giáo viên dzợ căh zâp. L’lăm, ngành vêy l’đươi, tr’xăl giáo viên ting zr’lụ, dh’rưah t’bhlâng đoọng ha pêê trường đươi dua giáo viên hợp đồng đoọng k’đhơợng nhâm đhị ooy vêy học sinh, coh đêêc vêy giáo viên./.

Vùng cao Quảng Nam rộn ràng chào năm học mới

      PV/VOV-Miền Trung

         Hòa chung không khí tựu trường trên cả nước, hôm nay ngày 5/9, học sinh tỉnh Quảng Nam từ vùng đồng bằng, ven biển đến khắp các thôn làng xa xôi nơi vùng cao, biên giới hân hoan đến trường khai giảng năm học mới. Dưới cái nắng hanh vàng của mùa thu, những tà áo trắng thướt tha chen với những bộ đồng phục thổ cẩm sặc sỡ sắc màu các dân tộc tung tăng trên khắp nẻo đường càng làm cho không khí của ngày khai trường nơi đại ngàn thêm tươi vui, rộn rã.

        Đã học lớp 8 nhưng đến ngày khai giảng Hồ Nhật Phong vẫn còn cảm giác nao nao khó tả. Xúng xính trong bộ trang phục học sinh của đồng bào Cor thùng thình so với thân hình bé nhỏ của mình, Phong cho biết, sau 3 tháng hè vất vả mưu sinh cùng anh trai, nay được trở lại trường gặp thầy cô, bạn bè, em rất vui. Niềm vui tưởng chừng đơn giản ấy lại chẳng mấy dễ dàng với cậu bé mồ côi cả cha lẫn mẹ như Phong. Hồ Nhật Phong kể, ba mất khi em mới học lớp 5, rồi 1 năm sau mẹ em cũng qua đời, để lại 2 anh em Hồ Nhật Linh và Hồ Nhật Phong côi cút trong căn nhà trống trơn, cũ nát. Nếu không được thầy cô giáo và bà con lối xóm động viên, cưu mang giúp đỡ thì chắc giờ này anh em Phong đã là những đứa trẻ cỡ nhỡ, thất học:“Từ ngày ba mẹ con mất, anh em con rất cực khổ, cái ăn cái mặc cũng không có, quần áo mặc cũng không đủ. Nhưng nhờ thầy cô giáo rất quan tâm anh em con, giúp đỡ từng li, từng tí. Cụ thể, thầy cô cho chúng con giường, bàn ghế học bài, sách vở, giày dép, chén bát, sửa sang lại nhà cửa để không bị dột và cho 2 anh em con 2 chiếc xe đạp. Cô Hồng hàng xóm thì nhận nuôi anh em con, sáng nào cũng kêu 2 anh em đi học và cho tiền ăn mai và động viên anh em con cố gắng học để sau này có việc làm.Nhờ thầy cô giáo và cô Hồng anh em mới được như hôm nay, được đi học, được gặp thầy cô, bạn bè. Con rất cảm ơn!”  

        Cô giáo Phan Thị Thùy Trang, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Huệ, huyện Bắc Trà My cho biết, ngoài trường hợp của anh em Phong, còn gần 20 học sinh mồ côi, hoàn cảnh đặc biệt khó khăn khác cũng đang được nhà trường hỗ trợ, tiếp sức đến trường. Hiện, một nửa học sinh nhà trường là con em đồng bào Cor, Mơ Nông, Mường, sống ở các thôn, bản xa, phụ huynh không mấy quan tâm đến việc học hành của con em, thậm chí phó mặc hoàn toàn cho các thầy cô giáo. Vào những dịp đầu năm học mới hay sau Tết nguyên đán, tình trạng học sinh bỏ học khá phổ biến. Các thầy cô nơi đây ngoài giờ lên lớp còn phải băng rừng, lội suối lên rẫy, đến từng nhà để vận động các em ra lớp. Cô Phan Thị Thùy Trang cho biết:“Đối với học sinh ở thôn 1 và thôn 3, hiện vẫn chưa có đường bê tông, phải qua sông, qua suối. Phần lớn những em xa trường hoàn cảnh rất khó khăn, cha mẹ thường đi làm ăn xa, đóng luôn chòi trên rẫy, việc chăm lo cho các em nhiều cái chưa tới nơi. Vì thế, nhà trường phải làm tốt công tác quản lý học sinh nắm bắt xem các em có tới trường hay không, nếu các em khó khăn, thầy cô sẽ báo với trường để trích quỹ khuyến học để hỗ trợ kịp thời. Đầu năm học thầy cô kết hợp với công tác điều tra phổ cập, tuyên truyền, vận động học sinh, phụ huynh cho các em ra lớp. Xuyên suốt năm học thầy cô thường xuyên vận động đối với những học sinh hay nghỉ học. Vào mùa mưa, viêc vận động thường gặp rất nhiều khó khăn do phải qua sông, qua suối.”    

        Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bắc Trà My quản lý 39 trường học với gần 11.300 học sinh, trong đó hơn 60% là con em đồng bào các dân tộc Cor, Ca Dong, Mơ Nông, Mường... Để chuẩn bị cho năm học mới này, huyện Bắc Trà My đã đầu tư hơn 4 tỷ đồng sửa chữa trường lớp, tường rào cổng ngõ, làm nhà vệ sinh học sinh, hệ thống điện, nước sạch…. năm học này, địa phương đã cơ bản xóa xong lớp ghép.  Huyện cũng đã trích ngân sách gần 650 triệu đồng để mua sách giáo khoa cấp cho 100% học sinh trên địa bàn. Thầy giáo Nguyễn Thanh Tú, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam cho biết, công tác chuẩn bị cho chương trình giáo dục phổ thông mới đối với khối lớp 3 và lớp 7 đã được địa phương chuẩn bị chu đáo. Tuy nhiên, khó khăn nhất đối với ngành trong năm học này là đội ngũ giáo viên vừa thiếu, vừa yếu. Theo thầy giáo Nguyễn Thanh Tú, hiện, cả huyện còn thiếu 55 giáo viên, chủ yếu ở bậc Tiểu học và Mầm non. Để khắc phục tình trạng này, Phòng Giáo dục-Đào tạo huyện Bắc Trà My tham mưu với UBND huyện rà soát số lượng giáo viên còn thiếu trình UBND tỉnh Quảng Nam lên kế hoạch thi tuyển viên chức. Bên cạnh đó, phòng có chủ trương hiệu trưởng các trường chủ động hợp đồng giáo viên, đảm bảo ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên:“Luật Giáo dục mới quy định, đối với giáo viên mầm non phải có trình độ cao đẳng; còn giáo viên THCS trở lên phải có trình độ đại học. Vì thế, việc đảm bảo đủ giáo viên rất là khó. Trình độ giáo viên không theo kịp Luật giáo dục. Vì thế, Phòng cũng tạm thời xin chủ trương cho hợp đồng giáo viên bậc học mầm non có trình độ trung cấp và giáo viên THCS có trình độ cao đẳng. Đối với những trường quá thiếu giáo viên thì có thể hợp đồng với giáo viên đã nghỉ hưu, vận động họ tiếp tục giảng dạy. Giải pháp trước mắt là như vậy.”

         Năm học 2022-2023, Chương trình giáo dục 2018 sẽ được áp dụng đồng loạt ở các khối lớp 3, lớp 7 và lớp 10. Để giúp học sinh yên tâm làm quen với những thay đổi của Chương trình mới, trường THPT Tây Giang, nơi tập trung đông học sinh Cơ Tu đã chủ động tổ chức tư vấn cho các em lựa chọn những môn học phù hợp với năng lực và điều kiện thực tế. Tuy nhiên, theo cô giáo Arâl Mai Tình, Hiệu trưởng trường THPT Tây Giang, năm học này trường tăng 2 lớp 10, trong khi đó, cơ sở trường lớp hiện xuống cấp và thiếu đồng bộ, đã ảnh hưởng ít nhiều đến việc giảng dạy của nhà trường: “Hiện, trường có 18 phòng học đã được nhà trường rà soát, sửa chữa để đảm bảo cho năm học mới, trong đó 11 phòng dành cho học sinh trường THPT Tây Giang và 7 phòng cho học sinh trường THPT Võ Chí Công. Mặc dù là trường THPT nhưng mỗi năm có hơn 150 học sinh ở nội trú tại trường. tuy nhiên do trường xây dựng đã lâu, lại bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ, sạt lở nên hiện đã xuống cấp, không đảm bảo phục vụ nhu cầu ăn ở, học tập tại chỗ của học sinh”

         Năm học mới bắt đầu cũng là thời điểm bão lũ ở miền Trung. Vì thế việc đầu tư cơ sở vật chất cho các trường học, đặc biệt là các cơ sở mầm non, bán trú được ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Nam đặc biệt quan tâm. Ông Thái Viết Tường, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Nam cho biết, năm học mới này, các địa phương trong tỉnh đã đầu tư xây mới 200 phòng học với tổng kinh phí hơn 100 tỷ đồng. Ngành cũng đã phối hợp với các địa phương miền núi, vùng thường xuyên bị ảnh hưởng thiên tai tiến hành khảo sát, sắp xếp lại các điểm trường để đảm bảo tốt việc dạy và học:“Chúng tôi cùng với các địa phương vùng núi cao nhất là huyện Tây Giang, Nam Trà My tiến hành khảo sát, đánh giá, sắp xếp lại các phòng học, điểm trường. Qua đó, tập trung nguồn lực để xóa các phòng học tạm ở 2 địa phương khó khăn này; kiên cố hóa trường lớp để phục vụ tốt công tác giảng dạy và học tập. Về trang thiết bị dạy học, nhất là phục vụ cho Chương trình giáo dục phổ thông 2018, các địa phương đã tập trung các nguồn lực để lo đủ sách giáo khoa và trang thiết bị tối thiểu ở lớp 3, lớp 7 và đặc biệt là lớp 10 ở bậc THPT”

         Ông Thái Viết Tường cũng cho biết, về giải bài toán thiếu giáo viên trong năm học này, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Nam đã trình UBND tỉnh kế hoạch tuyển dụng 1.700 giáo viên đang còn thiếu. Trước mắt, ngành sẽ tổ chức điều động, luân chuyển giáo viên từng khu vực, đồng thời tiếp tục cho các trường sử dụng giáo viên hợp đồng để đảm bảo nơi nào có học sinh, nơi đó có giáo viên./.