Pazêng t’ngay đhêy học tu pr’luh Covid-19 dưr vaih k’rơ, Ngô Lệ Hoa, học sinh lớp 8 trường Phổ thông Dân tộc nội trú chr’hoong Hoà An, tỉnh Cao Bằng đh’rưah lâng ađhi pân juyh năc đhêy bh’rợ học tập. Bh’rợ âng 2 anhi đhi noo năc zup zooi k’conh k’căn bh’rợ ha rêê đhuốch. Xoọc đâu, bêl Bộ Giáo dục lâng Đào tạo vêy c’lâng bh’rợ học trực tuyến, cr’noọ bơơn xơợng giảng bài âng ađhi công zr’năh k’đhap tu căh vêy máy tính, pazêng rau pr’đươi đoọng zup zooi ooy bh’rợ học: “Đhêy học đanh đươnh năc zập t’ngay acu zup zooi pr’loọng đong pa bhrợ lâng lướt zup zooi apêê a ngăh, apêê ava bhrợ bhươn abhoo, tu pr’loọng đong zi zr’năh k’đhap, acu công căh vêy máy tính, ha dzợ lâng điện thoại, pazêng rau pr’đươi cơnh lơơng năc công căh vêy zập. Acu rơơm kiêng pr’luh đơơh u bil đoọng acu bơơn lướt học cớ.”

P’xoọng ooy đêếc năc cr’noọ ma học âng bâc apêê ađhi căh ơy lâh bấc, tu cơnh đêêc bh’rợ học coh c’lâng truyền hình, căh cậ học trực tuyến công căh vêy u buôn, hân đhơ lâng pr’loong đong vêy máy thu hình. T’cooh Nông Văn Hiển, k’conh học sinh ăt coh cr’noon Phan Thanh, chr’val Quang Trung, chr’hoong Hoà An xay moon: “Công vêy p’too moon năc apêê đoo căh tộ học, bâc bhlâng coh pazêng t’ngay đhêy n’nâu apêê đoo cha ơh điện tử, nhưh cha ơh điện tử năc apêê đoo lướt cha ơh ooy lơơng, nhưh lướt cha ơh năc chô cha ơh cớ điện tử. Công xơợng Đài, báo prá xay ooy muy bơr bh’rợ học coh tivi, coh mạng năc azi công căh n’năl năc t’ruih hân đoo, tu cơnh đêêc năc căh n’năl cơnh chêệc lêy n’năl đoọng ha k’coon lêy học.”

Cô giáo Trương Thuý Bình, Hiệu trưởng trường Tiểu học lâng Trung học cơ sở bán trú Quang Trung xay moon, bh’rợ học trực tuyến lâng nhà trường năc căh vêy u choom. Xoọc đâu nhà trường công đhiệp đoọng học sinh ôn tập đươi tơợ pazêng chưiưng trình âng giáo viên ơy xrặ đơc tơợ l’lăm lâng pa gơi tước ooy pazêng apêê ađhi học sinh: “Trường zi ăt coh chr’val zr’lụ pêê, năc chr’val pa bhlâng zr’năh k’đhap lâng đợ học sinh manuyh acoon coh tước lâh 80%, pr’đươi đoọng ha học sinh học trực tuyến công căh vêy zập. Pa bhlâng năc pr’đươi âng nhà trường căh crêê cơnh lâng xa nay bh’rợ, n’đăh học sinh lâng k’conh k’căn học sinh năc pr’đươi đoọng học công căh vêy.”

Xoọc đâu, đhị zr’lụ tỉnh Cao Bằng vêy 40 trường THPT, lâh 530 trường mầm non, tiểu học lâng trung học cơ sở, hân đhơ cơnh đêêc, bâc bhlâng pazêng trường năc ăt coh zr’lụ ch’ngai bha dăh. Vel đong công ơy pazum đh’rưah lâng muy bơr apêê bhrợ têng bh’rợ viễn thông pa choom đoọng ha giáo viên, học sinh đợ bài pa choom trực tuyến công cơnh pazêng t’ruih truyền hình. Hân đhơ cơnh đêêc, t’cooh Vũ Văn Dương, Giám đốc Sở Giáo dục lâng Đào tạo Cao Bằng công xay moon, xoọc đâu căh muy học sinh năc pazêng apêê giáo viên, đhr’năng đươi dua học trực tuyến công căh vêy u buôn: “Ooy pazêng rau pr’đươi đoọng bhrợ têng bh’rợ học trực tuyến cơnh c’lâng đơơng âng internet, pr’đươi pa choom học năc bâc trường dzợ lum zr’năh k’đhap, pa bhlâng năc apêê trường coh zr’lụ ch’ngai bha dăh. Rau bơr cậ năc lâng giáo viên năc ta bhuch pr’đươi pa choom học trực tuyến, năc đhiệp muy bơr trường học coh zr’lụ m’pâng chr’hoong năc giáo viên vêy pr’đươi cơnh máy tính k’tứi, c’lâng đơơng âng lâng Sở công căh ơy pa choom p’xoọng đoọng ha apêê thầy cô ooy bh’rợ pa choom trực tuyến.”

Công vêy đợ rau la lua, bâc pr’loọng đong vêy điện thoại ta béch lâng máy tính pa têêth internet năc bh’rợ học trực tuyến coh bâc zr’lụ ch’ngai bha dăh bhươl cr’noon công căh ơy vêy đợ rau liêm choom. Đhị tỉnh Bắc Kạn, ngành giáo dục ơy bhrợ têng pa choom đươi dua pr’đươi học trực tuyến tước ooy pazêng trường, lâng xa nay bha lâng năc ôn tập đoọng ha apêê ađhi tơợ lớp 1 tước lớp 9. Đh’rưah lâng muy bơr trường coh zr’lụ thành phố, thị trấn năc bh’rợ bhrợ têng liêm choom bhlâng năc muy bơr trường coh zr’lụ da ding k’coong căh ơy choom bhrợ têng. Ting cơnh số liệu ch’mêệt lêy âng Sở Giáo dục lâng Đào tạo Bắc Kạn, đợ học sinh ting pâh học trực tuyến coh muy bơr rau pr’đươi âng đơn vị k’đhơợng lêy năc đhiệp mơ 17%. P’căn Đào Thị Mai Sen, Phó Giám đốc Sở Giáo dục lâng Đào tạo prá: “Xoọc đâu căh ơy choom lêy ghit ooy rau liêm choom năc đhiệp choom ch’mêệt lêy đợ bâc học sinh mọt học a năm. Lâng học sinh coh zr’lụ ch’ngai bha dăh lâng bh’rợ học trực tuyến căh vêy u buôn, tu căh zập điện thoại ta béch, căh zập ti vi lâng bh’rợ đương k’rang lêy k’dua học âng k’conh k’căn công căh lâh. Ting n’năc, học sinh coh zr’lụ ch’ngai bha dăh ăt mamông căh muy đhị, bh’rợ tước ooy pazêng pr’loọng đong âng apêê ađhi đoọng ch’mêệt lêy, đoọng bài công k’đhap.”

Năc choom lêy, đoọng bh’rợ học trực tuyến liêm choom cơnh cr’noọ cr’niêng, đh’rưah lâng bh’rợ k’rong crêê cơnh pr’đươi kỹ thuật năc công vêy đợ cr’noọ ma học âng apêê học sinh lâng chr’năp lâh mơ năc rau k’rang lêy, p’too moon âng apêê k’conh k’căn lâng bh’rợ học âng k’coon ta đhi đay./.

Khó khăn trong việc dạy học trực tuyến ở vùng cao

                                                 Công Luận, Tiểu Nguyệt

Vừa qua, nhiều người cảm động, khâm phục câu chuyện của sinh viên Lầu Mí Xá, dân tộc Mông, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang đã dựng lán giữa rừng để bắt sóng 4G theo dõi các bài giảng trực tuyến khi phải nghỉ học để phòng, chống dịch Covid 19. Nhưng qua câu chuyện này cũng cho thấy, việc học trực tuyến qua mạng Internet hay qua các kênh truyền hình cũng không phải là điều đơn giản đối với học sinh, sinh viên tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Những ngày nghỉ học do dịch Covid-19 có diễn biến phức tạp, Ngô Lệ Hoa, học sinh lớp 8 trường Phổ thông Dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng cùng em trai đều tạm gác lại việc học tập. Công việc của 2 chị em là phụ giúp bố mẹ làm nương rẫy. Giờ đây, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo có chủ trương học trực tuyến, ước mơ nghe giảng bài của em càng khó thực hiện bởi lấy đâu ra máy tính, các thiết bị để hỗ trợ học hành: "Nghỉ học lâu thì hằng ngày em giúp gia đình làm việc và đi giúp các cô, các bác vun ngô, vì nhà em không đủ điều kiện, máy tính em không có, còn điện thoại, thiết bị thông minh cũng không đầy đủ. Em mong muốn dịch qua nhanh để em được đi học trở lại".

Thêm vào đó là ý thức tự giác học của nhiều em chưa cao nên việc học qua truyền hình hay học trực tuyến không phải là dễ, kể cả với những gia đình có máy thu hình. Ông Nông Văn Hiển, phụ huynh ở xóm Phan Thanh, xã Quang Trung, huyện Hòa An cho biết: "Cũng có nhắc nhưng hầu như là các cháu không học, chủ yếu ngày nghỉ chơi điện tử, chơi điện tử chán lại chạy đi chơi, chơi chán lại về điện tử. Cũng thấy Đài, báo nói đến là một số chương trình học qua tivi, qua mạng nhưng chúng tôi cũng không biết là chương trình nào nên không biết để mở cho các con xem."

Theo cô giáo Trương Thúy Bình, Hiệu trưởng trường Tiểu học và Trung học cơ sở bán trú Quang Trung, việc học trực tuyến với nhà trường là không khả thi. Hiện nhà trường cũng chỉ có thể cho học sinh ôn tập thông qua các chương trình do giáo viên soạn sẵn từ trước và gửi đến từng em học sinh:"Trường chúng tôi nằm ở xã vùng 3, là xã rất khó khăn với tỉ lệ học sinh là người dân tộc thiểu số chiếm đến trên 80%, phương tiện cho học sinh học trực tuyến cũng thiếu thốn. Đặc biệt là cơ sở vật chất của nhà trường không đáp ứng được, về phía học sinh và phụ huynh học sinh thì phương tiện để học cũng không có."

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Cao Bằng có 40 trường THPT, trên 530 trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở, tuy vậy, phần lớn các trường đều ở vùng sâu, vùng xa. Địa phương cũng đã phối hợp với một số nhà cung cấp dịch vụ viễn thông hướng dẫn cho giáo viên, học sinh các bài giảng trực tuyến cũng như các kênh truyền hình. Tuy nhiên, ông Vũ Văn Dương, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Cao Bằng thừa nhận, hiện không chỉ học sinh mà ngay cả với các giáo viên, việc tiếp cận hình thức dạy học trực tuyến cũng không dễ dàng:"Về cơ sở vật chất để triển khai học trực tuyến như đường truyền internet, trang thiết bị dạy học thì nhiều trường gặp khó khăn, nhất là các trường ở vùng sâu vùng xa. Hai nữa với giáo viên là thiếu phương tiện dạy học trực tuyến, chỉ có một số trường học ở trung tâm thì giáo viên mới có một số thiết bị như máy tính cá nhân, đường truyền và Sở cũng chưa có tập huấn bồi dưỡng kỹ năng cho các thầy cô về dạy học trực tuyến."

Thực tế hiện nay, nhiều gia đình có điện thoại thông minh và máy tính kết nối internet nhưng việc học trực tuyến ở nhiều vùng nông thôn vẫn chưa cho thấy hiệu quả. Tại tỉnh Bắc Kạn, ngành giáo dục đã triển khai, tập huấn sử dụng phần mềm học trực tuyến đến các trường, với nội dung chủ yếu là ôn tập cho các em từ lớp 1 đến lớp 9. Bên cạnh một số trường ở trung tâm thành phố, thị trấn thực hiện khá tốt thì vẫn có một số trường vùng cao chưa thể triển khai. Bà Đào Thị Mai Sen, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Bắc Kạn cho biết: số liệu thống kê của tỉnh tỷ lệ học sinh tham gia học trực tuyến trên một ứng dụng do đơn vị quản lý chỉ khoảng 17%: "Hiện nay chưa giám sát được chất lượng mà chỉ giám sát được số lượng học sinh vào học mà thôi. Với học sinh vùng sâu, vùng xa nên học trực tuyến không dễ vì thiếu điện thoại thông minh, thiếu tivi và việc giám sát của cha mẹ cũng khó. Bên cạnh đó, học sinh ở vùng sâu, vùng xa thường sống rải rác, nên việc đến từng nhà các em để kiểm tra, giám sát, giao bài cũng rất khó.  

Để việc học trực tuyến đạt kết quả như mong muốn, bên cạnh việc đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật thì cũng rất cần ý thức tự giác của các em học sinh và cần hơn nữa sự quan tâm nhắc nhở, giám sát của các bậc cha mẹ với việc học của con em mình./.