Vêy mặt đhị Trạm Y tế phường Tân Thới Nhất, quận 12 thành phố Hồ Chí Minh cóh ra diu t’ngay tiêm chung, azi lêy bấc pa bhlâng apêê k’conh, k’căn đơơng k’coon tước tiêm zâl pr’lúh cr’ăy. Bêl ta moóh ooy rau liêm choom âng bh’rợ tiêm phòng, apêê k’conh k’căn lứch xay moon nắc k’pân k’coon crêê bấc rau pr’lúh cr’ăy nắc đơơng tiêm chủng ting cơnh p’too moon âng apêê bác sĩ đhị trạm y tế.

Hân đhơ cơnh đêếc, cắh vêy k’conh k’căn hân đoo công vêy cr’noọ ghít ooy bh’rợ tiềm zâl cha groong zập pazêng rau pr’lúh cr’ăy ha k’coon đay. T’piing lâng pazêng t’ngay tiêm chủng n’lơơng nắc đợ manuýh đơơng k’coon lướt tiêm cóh g’lúh n’nâu đhị trạm y tế phường Tân Thới Nhất đhiệp 1/4 . Bác sĩ Trương Minh Thống Nhất, Trưởng Trạm y tế phường xay moon: Tr’nơớp c’moo 2019, đợ apêê đơơng k’coon tước tiêm chủng đhị zr’lụ đhiệp mơ 56%, nâu đoo nắc đhr’năng m’bứi pa bhlâng t’piing lâng đhr’năng zazum âng thành phố. Bấc chu trạm y tế k’dua k’conh k’căn tước tiêm phòng đoọng ha k’coon đay, nắc bấc ngai cắh tộ đơơng. Đhị phường công vêy pr’lúh cr’ăy a duúc lâng 2 cha nắc crêê pr’lúh k’ăy nắc mị 2 cha nắc p’noên k’tứi cắh ơy tước c’moo tiêm zâl pr’lúh cr’ăy a duúc (9 c’xêê tuổi).

Nắc tơợ tr’nơớp c’moo 2019, trạm y tế phường Tân Thới Nhất ơy bhrợ têng bh’rợ tiêm p’xoọng lâng pr’lúh cr’ăy a duúc đoọng crêê cơnh đhr’năng tiêm zâl cha groong pr’lúh cr’ắy a duúc đhị zr’lụ bơơn tơợ 90- 95%. Bác sĩ Trương Minh Thống Nhất prá: “Cóh bhươl cr’noon nắc azi bhrợ têng bh’rợ tiêm đhị bhươl cr’noon. Lâng vêy thư k’dua apêê đoo đơơng k’coon tước tiêm. Vêy đợ p’niên 9 c’xêê công cắh ơy pa gơi ooy trường học, 12 c’xêê công cơnh đêếc, nắc azi pazum đh’rứah lâng ban k’đhơợng lêy zr’lụ phố, azi ơy xay moon tước ooy pazêng bhươl cr’noon, pazêng tổ trưởng xay moon tước ooy pazêng tổ đhanuôr nắc đợ p’niên zập 9 c’xêê cắh ơy tiêm zâl pr’lúh cr’ăy a duúc nắc pa gơi thư k’dua đơơng k’coon tước tiêm”.

Đợ tiêm chung đhị bhươl cr’noon cắh dal nắc muy cóh pazêng rau tu bhrợ ha pazêng bệnh viện nhi ta luôn bấc p’niên crêê cr’ăy a duúc tước pa dứah. Nắc đhị khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 thành phố Hồ Chí Minh xoọc vêy k’nặ 20 cha nắc p’niên k’tứi crêê pr’lúh cr’ăy a duúc xoọc ắt pa dứah, cóh đêếc vêy bấc p’niên k’tứi ngân pa bhlâng, nắc dưr k’ăy tước ooy xoóh, pa xruáh…

P’niên k’tứi Nguyễn Phát Đạt, 28 c’xêê k’hiir ngân cóh 3 t’ngay tước bêl váih pa plóh cóh a chắc, nắc vêy k’căn đơơng âng ooy Bệnh viện Nhi Đồng 1 cóh bơr t’ngay ahay. A moó Trần Tú Linh, k’căn âng p’niên k’tứi n’tếh xay moon: tơợ bêl p’niên mơ 4 c’xêê tuổi tước nâu cơy, xơợng ting cơnh apêê moon “anti vắc-xin” cóh mạng, a moó nắc cắh đơơng k’coon đay lướt tiêm phòng, k’pân k’coon chô nắc k’ăy lấh mơ. Tu cơnh đêếc, a moó đớc cóh đong zư lêy k’coon, ting n’nắc cắh đoọng k’coon la lấh ắt lâng manuýh n’lơơng đoọng doọ choom trơơi boọ pr’lúh cr’ăy, nắc acoon p’niên Đạt công crêê pr’lúh cr’ăy a duúc: “Tơợ bêl 4 c’xêê tước nâu cơy cắh tiêm phòng rau rị. Tu ađoo zập bêl công k’ăy, tu cơnh đêếc cắh đơơng tiêm, xang n’năl tước tiêm apêê lứch z’nươu, tước nâu cơy công cắh ơy tiêm. 2 g’lúh tiêm zâl pr’lúh cr’ăy a duúc nắc cắh glếh tiêm. Cóh đong nắc zư lêy, đoọng a đoo cha cha zập liêm, cắh ơy lướt học acu zư lêy cóh đong. Bêl đêếc ahay lêy k’hiir ngân nắc đơơng ooy bệnh viện”.

Ting cơnh bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiêm- Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 thành phố Hồ Chí Minh: Bh’rợ k’conh k’căn cắh đơơng k’coon lướt tiêm zâl pr’lúh cr’ăy bhrợ rau cắh liêm crêê tước ooy đhr’năng tiêm chủng, cắh cậ k’coon xoọc k’ăy doọ lấh ngân nắc công cắh đơơng k’coon lướt tiêm vắc xin, cắh n’năl vắc xin hân đoo crêê tước k’rơ ooy acoon p’niên, vắc xin hân đoo liêm crêê lâng doọ u váih cơnh lơơng xang bêl tiêm. Cóh cr’chăl Tết Nguyên đán bêl đêếc ahay, đợ p’niên crêê pr’lúh cr’ắy a duúc tước pa dứah đhị khoa tơợ 15- 20 cha nắc cóh zập t’ngay, nắc cơnh đêếc dzợ bấc p’niên crêê pr’lúh cr’ăy a duúc cóh bhươl cr’noon lâng bh’rợ xay moon p’too pa choom k’dua tiêm zâl cha groong nắc cắh ơy vêy bấc manuýh bhrợ têng. Bêl crêê pr’lúh cr’ăy, bh’rợ pa dứah zr’nắh k’đháp pa bhlâng, tu đoọng ắt la lay, vêy đợ p’niên crêê pr’lúh cr’ăy nắc váih cr’ăy mãn tính, tu cơnh đêếc bh’rợ pa dứah zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Trưởng Khoa Nhiễm – Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 Trương Hữu Khanh p’too moon: “Vêy 2 zr’lụ nắc choom xay moon đoọng ha zập ngai n’năl lấh y tế dự phòng, muy nắc trường học, 2 nắc bệnh viện. Hân đhơ cơnh đêếc bh’rợ tiêm p’xoọng n’nâu nắc vêy bh’rợ ting bhrợ đh’rứah bhlưa y tế dự phòng lâng apêê đương pa dứah”.

Ting cơnh apêê chuyên gia y tế dự phòng xay moon, đhr’năng pr’lúh cr’ăy a duúc xoọc vêy đhr’năng dưr váih k’rơ, muy bơr vel đong n’lơơng cóh k’tiếc k’ruung lâng cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng công xoọc bấc manuýh crêê pr’lúh cr’ăy a duúc. Đoọng zâl cha pr’lúh cr’ăy a duúc, đhanuôr nắc tiêm chủng vắc xin zâl cha groong pr’lúh cr’ăy; oó lấh p’đăn lâng manuýh n’léh váih cr’ăy cóh c’lâng pr’hơơm. Pazêng cơnh n’léh váih âng pr’lúh cr’ăy c’lâng pr’hơơm nắc p’xoọng măt bhrôông, cắh buôn tặ, pa bhlâng nắc lâng apêê pân đil vêy a chắc k’đháp lâng manuýh cắh ơy tiêm z’nươu zâl cha groong pr’lúh cr’ắy a duúc nắc ắt cóh đong lâng oó lấh ắt đăn lâng manuýh n’lơơng./.

Nhiều phụ huynh không cho con tiêm vắc-xin khiến bệnh sởi gia tăng

     Kim Dung

Thông thường, trong và sau Tết Nguyên Đán, các dịch bệnh đều giảm dần. Tuy nhiên, dịch bệnh sởi gia tăng tại TPHCM từ tháng 8/2018 đến nay vẫn diễn biến hết sức phức tạp, chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Một phần nguyên nhân khiến bệnh sởi tăng là do trào lưu “anti vắc-xin” của một số bà mẹ dẫn tới không đi tiêm phòng sởi cho con, là nguồn lây lan bệnh trong cộng đồng.

Có mặt tại Trạm Y tế phường Tân Thới Nhất, Quận 12 TPHCM vào buổi sáng đúng ngày tiêm chủng, chúng tôi thấy rất đông các ông bố bà mẹ đưa con đến tiêm ngừa cho con. Khi được hỏi về lợi ích của tiêm phòng, các bậc phụ huynh đều cho biết lo sợ con bị mắc nhiều bệnh nên đi tiêm chủng theo khuyến cáo và yêu cầu của các y bác sĩ trạm y tế.

Thế nhưng, không phải bậc phụ huynh nào cũng ý thức được việc tiêm ngừa đầy đủ cho con mình. So với những ngày tiêm chủng khác thì số người đưa con đi tiêm ngừa lần này tại trạm y tế phường Tân Thới Nhất chỉ đạt ¼ . Bác sĩ Trương Minh Thống Nhất, Trưởng Trạm y tế phường cho biết: Đầu năm 2019, tỉ lệ tiêm chủng trên địa bàn chỉ có 56%, đây là một tỉ lệ rất thấp so với mặt bằng chung của thành phố. Rất nhiều lần trạm y tế mời phụ huynh đến tiêm phòng cho con nhưng nhiều người không đưa trẻ đến. Tại phường cũng vừa có một chùm ca bệnh sởi với 2 trường hợp mắc là 2 bệnh nhi chưa đến tuổi chích ngừa sởi (9 tháng tuổi). 

Ngay từ đầu năm 2019, trạm y tế phường Tân Thới Nhất đã thực hiện ngay việc tiêm vét sởi để đạt mục tiêu tỉ lệ tiêm sởi trên địa bàn phải đạt 90 - 95%. Bác sĩ Trương Minh Thống Nhất cho biết: “Cộng đồng thì mình tổ chức chích tại cộng đồng. và có thư mời người ta đến chích. Có những trẻ 9 tháng cũng chưa gửi trường học, 12 tháng tuổi cũng thế, thì mình kết hợp với ban điều hành khu phố, mình gửi thông báo xuống các tổ trưởng luôn, các tổ trưởng thông báo xuống các tổ dân phố những em bé nào đủ 9 tháng chưa tiêm sởi thì gửi thư mời đến để chích”.

Tỷ lệ tiêm chủng tại cộng đồng chưa cao là một trong những nguyên nhân khiến các bệnh viện nhi luôn quá tải các ca mắc sởi. Riêng tại khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM hiện có gần 20 trẻ bị sởi đang điều trị, trong đó có nhiều trẻ bị nặng, đã biến chứng viêm phổi, tiêu chảy...

Cháu Nguyễn Phát Đạt, 28 tháng tuổi sốt cao 3 ngày rồi nổi ban, mẹ bé cho nhập Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã hai ngày qua. Chị Trần Tú Linh, mẹ bé kể: từ khi bé được 4 tháng tuổi đến nay, nghe theo trào lưu “anti vắc xin” trên mạng, chị đã không cho bé tiêm phòng, sợ con về ốm nhiều hơn. Vì vậy chị ở nhà chăm sóc con, đồng thời ít cho bé tiếp xúc với người lạ để khỏi bị lây nhiễm bệnh, nhưng bé Đạt vẫn mắc sởi: “Từ hồi 4 tháng tới giờ không có tiêm phòng. Tại vì nó cứ bệnh hoài nóng nóng nên không đi, rồi quay lại tiêm thì hết thuốc, tới giờ chưa tiêm. 2 mũi sởi chưa tiêm. Ở nhà thì chăm sóc cháu ăn uống đầy đủ bình thường, chưa đi học mẹ ở nhà giữ. Hôm trước thấy nóng sốt rồi đưa đi viện”.

Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 TPHCM: Việc các phụ huynh không cho con tiêm ngừa ảnh hưởng nhiều đến tỉ lệ tiêm chủng, hoặc con đang ốm lặt vặt cũng không cho trẻ tiêm vắc xin, không phân biệt vắc xin nào có tác động mạnh tới bé, vắc xin nào an toàn và không có biến chứng sau khi tiêm. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, số bệnh nhi bị sởi nhập viện tại khoa vẫn từ 15 – 20 ca mỗi ngày, chứng tỏ vẫn còn rất nhiều trường hợp mắc sởi trong cộng đồng và việc tuyên truyền chích ngừa vẫn chưa được nhiều người thực hiện. Khi đã mắc sởi, việc điều trị rất vất vả vì phải cách ly, có những bệnh nhi mang bệnh lý mãn tính nên chữa trị gặp khó khăn hơn.

Trưởng Khoa Nhiễm – Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 Trương Hữu Khanh khuyến cáo: “Có 2 nơi có thể tuyên truyền được cho mọi người ngoài y tế dự phòng, một là trường học, 2 là bệnh viện. Nhưng mà việc tiêm vét này cần phải có sự phối hợp giữa khối y tế dự phòng và khối điều trị”.

Theo nhận định của các chuyên gia y tế dự phòng, tình hình bệnh sởi đang có chiều hướng gia tăng, một số địa phương khác trong nước và nước ngoài cũng đang gia tăng số ca mắc bệnh sởi. Để phòng ngừa bệnh sởi, người dân cần tiêm chủng vắc xin phòng bệnh ; hạn chế tiếp xúc với người có triệu chứng bệnh hô hấp. Những trường hợp có triệu chứng của bệnh hô hấp kèm theo mắt đỏ, hoặc phát ban, nhất là phụ nữ có thai và người chưa tiêm ngừa bệnh sởi cần ở nhà và hạn chế tiếp xúc với người khác./.