A moó Nguyễn Thị Tình, ắt cóh cr’noon Linh Cận Sơn, chr’val Quảng Sơn, thị xã Ba Đồn xay moon, a moó n’niên lâng pậ banh đhị toor k’ruung Nan nắc ơy bơơn lêy bấc g’lúh túh bhlong ga mắc. Hân noo đhí boo c’moo 2010, 2013, 2016, cr’noon Linh Cận Sơn crêê bil hư bấc bhlâng. Đác cóh k’ruung nong ga mắc, túh ga mắc bhrợ bấc manuýh chêết lâng p’loong cr’van. Bêl vêy xa nay bhrợ têng bha nậ đác Rào Nan, công cơnh bấc đhanuôr n’lơơng, a moó tình k’rang nắc bha nậ n’nâu pa nong đác, tước bêl ch’hooi buôn bhrợ túh ga mắc lấh mơ: “Đhanuôr k’rang ha voóh bha nậ đác cắh cậ đác nong hooi đoo bêl cắh n’năl, k’pân bha nậ cắh nhâm mâng. Cóh đâu đoo bêl đác túh chô đơớh pa bhlâng, cóh mơ 30 phút nắc cắh loon ra văng lứch pr’đươi đoọng xó mút”.

T’coóh Nguyễn Văn Toản, ắt cóh cr’noon Linh Cận Sơn, chr’val Quảng Sơn xay moon, hau tu muy bơr đhanuôr xay moon cắh đoọng bhrợ têng dự án Rào Nan nắc tu k’pân ha voóh bha nậ: “Acu kiêng dự án nắc lêy xay ghít, zập n’đắh lêy xay bhrợ liêm ghít nắc đhanuôr cóh đâu công đoọng. Đhanuôr kiêng dự án pa tơơi ooy zr’lụ ch’ngai, ha dang bha nậ đăn đhị zr’lụ đhanuôr ắt mamông nắc cắh liêm choom, váih rau cắh liêm crêê. Đhanuôr cóh đâub k’pân pa bhlâng đhí boo túh bhlong, k’ruung nắc đoo hooi hor pa bhlâng”.

Dự án bha nậ đác Rào Nan vêy ta bhrợ têng đhị bha nậ đác Rào Nan ty. Bh’rợ n’nâu vêy đợ zên bhrợ têng 350 tỷ đồng tơợ zên trái phiếu Chính phủ. Nâu đoo nắc muy cóh pazêng công trình bha lâng âng Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon xay moon bhrợ têng, ch’hooi đác ha 22 chr’val cóh piíc k’ruung Gianh âng thị xã Ba Đồn lâng chr’hoong Quảng Trạch.

T’coóh Mai Trung Kiên, Chủ tịch UBND chr’val Quảng Sơn, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình xay moon, prang cr’noon Linh Cận Sơn vêy 252 pr’loọng đong đhanuôr nắc k’dâng 80 pr’loọng đong cắh đoọng bhrợ têng dự án. Cóh cr’chăl ahay, chính quyền vel đong ơy lướt xay moon ooy đhanuôr tu rau liêm choom zazum đoọng pa dưr kinh tế - xã hội. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc bấc đhanuôr cắh ơy mr’cơnh cr’noọ xa nay: “Cr’noọ âng apêê đoo nâu cơy nắc k’pân, đhanuôr k’noọ bhrợ bha nậ dal nắc đác nong dal, đác hooi ga mắc lấh mơ. Cóh pazêng bh’rợ prá xay, đhanuôr nắc dzợ đươi cơnh cr’noọ đay. Hân đhơ apêê chuyên gia bha lâng xay moon ghít, vêy cơnh cậ ơy gr’hoót ooy rau nhâm mâng lâng apêê đoo xay moon ghít doọ rau bhrợ t’váih cắh liêm crêê ooy đhanuôr, tu cơnh đêếc nắc cắh pa tơơi đhanuôr”.

Dự án bha nậ đác Rào Nan nắc đươi pazêng đác đoọng t’bil lơi đhr’năng ta bhúch đác cơnh xoọc đâu đhị tỉnh Quảng Bình. Xay moon đớc bh’rợ n’nâu nắc ch’hooi đác zập ha 1.800 héc ta k’tiếc nông nghiệp lâng k’tiếc b’băn, ch’hooi đác đươi dua mơ 22 r’bhâu mét khối cóh muy t’ngay ha dum. La lay cơnh lâng bha nậ thuỷ điện, dự án bha nậ đác Rào Nan vêy bh’rợ ch’hooi đác túh lâng pr’đươi p’loọng ch’hooi. Đoo bêl vêy túh chô, đơn vị k’đhơợng lêy nắc pa dzoóc 15 p’loọng ch’hooi đác, pa chô rau đhr’đhuông âng đác túh hooi cóh k’ruung. Láh n’nắc, m’bứi đác nắc vêy ta pa nong đoọng zâl túh hooi ga mắc.

Đhanuôr cr’noon Linh Cận Sơn k’rang, hân noo boo túh đợ n’loong ga mắc loong tơợ tu k’ruung nắc chô n’châm ooy bha nậ, bhrợ t’váih đhr’năng ha voóh bha nậ. Ting cơnh apêê bhrợ bh’rợ khoa học, bha nậ đác Rào Nan vêy ta bhrợ têng lâng pr’đươi t’mêê, lâng đợ bê tông, nam păn ga mắc lâng đợ t’nơơl vêy ta n’lêệt ooy đhâl tu cơnh đêếc nắc nhâm mâng pa bhlâng. Lâng 15 p’long ch’hooi đác, ha dang n’loong vêy u chô loong lâng n’châm ooy bha nậ nắc cóh p’loọng n’lơơng đác dzợ choom hooi, doọ crêê ta g’đâl doọ bhrợ đác nong ga mắc.

Đhị rau k’rang âng đhanuôr ooy dự án n’nâu, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon Hoàng Văn Thắng ơy lướt prá xay lâng đhanuôr. T’coóh Hoàng Văn Thắng lâng pazêng đơn vị chuyên môn xay moon ghít, bh’rợ bhrợ têng bha nậ đác Rào Nan xăl ha bha nậ đác Rào Nan ty vêy ta bhrợ têng cóh pazêng c’moo 60 âng thế kỷ l’lăm ahay. Bha nậ ty vêy ta bhrợ têng cóh c’xêê c’moo zâl arọp Mỹ pa chô k’tiếc k’ruung nắc cắh vêy zập đác đoọng ch’hooi ooy pazêng đhăm ha roo cóh c’xêê c’moo công nghiệp hoá- hiện đại hoá lâng bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê cơnh nâu cơy.

T’coóh Phan Văn Khoa, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon tỉnh Quảng Bình xay moon, nâu đoo nắc bh’rợ đươi dua zên trái phiếu Chính phủ tu cơnh đêếc nắc vêy Quốc hội, Hội đồng nhân dân tỉnh đương ch’mêết lêy ghít bhlâng. Bh’rợ bhrợ têng bha nậ n’nâu nắc chr’nắp bhlâng đoọng đươi dua ha bh’rợ nông nghiệp, xăl chr’nóh chr’bêết, tơợ đêếc pa dưr dal pr’ắt tr’mông âng đhanuôr: “Rau bha lâng nắc bha nậ đác hooi, đác dzợ choom hooi cơnh c’xu, ha dzợ êếh rau bha nậ pa nong đác. Tu cơnh đêếc bh’rợ n’nâu doọ bhrợ rau cắh liêm crêê ooy pr’ắt tr’mông ang đhanuôr. Ahêê ơy lướt lum lêy pazeng bha nậ đác ga mắc cơnh Ngàn Trươi, Cửa Đạt cóh tỉnh Thanh Hoá… Cóh a ral bha nậ n’nắc nắc đhanuôr đhơ ắt mamông lâng vêy đợ thị trấn, thị xã dưr váih liêm pr’hay pa bhlâng”.

Apêê ban ngành chức năng tỉnh Quảng Bình rơơm kiêng đhanuôr n’năl ghít pazêng rau xa nay ooy dự án, g’đéch đhr’năng k’rang cắh crêê cơnh. Tơợ đêếc, bhrợ t’váih rau mr’cơnh cr’noọ xa nay bêl bhrợ têng dự án n’nâu./.

Đập Rào Nan mới “giải khát”

cho hơn 1.000 ha lúa ở Quảng Bình

Thanh Tuấn/VOV Miền Trung

Thời gian qua, nhiều người dân thôn Linh Cận Sơn, xã Quảng Sơn, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình lo ngại việc xây dựng đập thủy lợi Rào Nan sẽ gây ra nguy cơ lũ ống, lũ quét. Tuy nhiên, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Bình và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khẳng định, công trình này sẽ góp phần điều tiết mưa lũ và đảm bảo nước tưới tiêu cho hàng ngàn ha lúa ở vùng đồng bằng.  

Chị Nguyễn Thị Tình, ở thôn Linh Cận Sơn, xã Quảng Sơn, thị xã Ba Đồn cho biết, chị sinh ra và lớn lên bên dòng sông Nan từng chứng kiến nhiều trận lũ dữ. Mùa mưa bão các năm 2010, 2013, 2016, thôn Linh Cận Sơn bị ảnh hưởng nặng. Nước sông dâng cao, lũ ống, lũ quét làm nhiều người chết và cuốn trôi tài sản. Khi có thông tin xây dựng đập thủy lợi Rào Nan, cũng như nhiều người dân khác, chị Tình lo ngại con đập sẽ tích nước, đến khi xả dễ gây lũ với cường độ lớn:“Người dân lo ngại vỡ đập hoặc nước tràn về lúc nào không biết, sợ công trình không đảm bảo. Ở đây mỗi lần nước lũ về rất nhanh, trong vòng 30 phút là xoay xở không kịp để dọn hết đồ đạc”.

Ông Nguyễn Văn Toản, ở thôn Linh Cận Sơn, xã Quảng Sơn cho biết, sở dĩ có một số bà con phản đối dự án Rào Nan là vì lo ngại vỡ đập:“Tôi muốn dự án tính toán làm thật kỹ, trên thuận dưới hòa thì dân nơi đây mới ủng hộ. Người dân muốn dự án di dời lên trên xa, nếu con đập ở gần dân cư thì không ổn, mọi chuyện phức tạp. Dân ở đây quá sợ bão lũ rồi, con sông đó dữ lắm”.

Dự án đập thủy lợi Rào Nan được xây dựng cạnh con đập Rào Nan cũ. Công trình này có tổng vốn đầu tư 350 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ. Đây là một trong những công trình trọng điểm do Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn phê duyệt đầu tư, cung cấp nguồn nước tưới tiêu cho 22 xã ở hạ lưu sông Gianh thuộc thị xã Ba Đồn và huyện Quảng Trạch.

Ông Mai Trung Kiên, Chủ tịch UBND xã Quảng Sơn, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình cho biết, cả thôn Linh Cận Sơn có 252 hộ dân thì khoảng 80 hộ phản đối dự án. Thời gian qua, chính quyền địa phương đã tuyên truyền, vận động bà con vì lợi ích chung để phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn chưa đồng thuận:“Tâm lý bây giờ họ sợ, bà con cứ nghĩ nâng đập lên thì nâng mức nước lên, dòng chảy sẽ lớn. Trong các hội nghị, diễn đàn, bà con vẫn cứ giữ nguyên quan điểm đó. Tuy rằng, các chuyên gia đầu nghành khẳng định, thậm chí cam kết về độ an toàn và họ khẳng định không có sự ảnh hưởng đến bà con nên không di dời dân”.

Dự án đập Rào Nan sẽ tận dụng tối đa nguồn nước tự nhiên để giải quyết tình trạng thiếu nước hiện nay ở tỉnh Quảng Bình. Dự kiến công trình này sẽ cấp đủ nước cho 1.800 ha đất sản xuất nông nghiệp và đất nuôi trồng thủy sản, cấp nước sinh hoạt với lưu lượng 22.000m3/ ngày.đêm. Khác với đập thủy điện, dự án đập dâng Rào Nan có chức năng điều tiết thoát lũ bằng hệ thống cửa tràn. Khi có lũ về, đơn vị quản lý, vận hành sẽ nâng 15 cửa xả van, trả lại khả năng thoát lũ của lòng sông. Ngoài ra, một phần dung tích nước sẽ được tích lại để phòng chống lũ.

Người dân thôn Linh Cận Sơn lo lắng, mùa lũ các cây gỗ lớn từ thượng nguồn đổ về có thể va vào thân đập, gây vỡ đập. Theo các nhà khoa học, đập dâng Rào Nan được thiết kế bằng công nghệ hiện đại, với các khối bê tông cốt thép lớn trên nền cọc nhồi găm vào nền đá nên rất vững chãi. Với 15 cửa xả, nếu gỗ có va vào đập thì các cửa khác vẫn thoát nước, không bị bít kín gây nước dâng cao ở thượng lưu sông.

Trước những lo lắng của người dân về dự án này, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hoàng Văn Thắng trực tiếp vào đối thoại, giải thích với bà con. Ông Hoàng Văn Thắng và các đơn vị chuyên môn khẳng định, việc xây dựng đập Rào Nan thay thế cho con đập Rào Nan cũ được xây dựng vào những năm 60 của thế kỷ trước. Con đập cũ xây từ thời kỳ chiến tranh chống Mỹ cứu nước không đủ năng lực tưới tiêu cho toàn bộ diện tích lúa trong thời kỳ công nghiệp hóa- hiện đại hóa và xây dựng nông thôn mới.

Ông Phan Văn Khoa, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Bình cho rằng, đây là công trình sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ nên chịu sự giám sát chặt chẽ của Quốc hội, Hội đồng nhân dân tỉnh. Việc xây dựng con đập là cấp thiết để phục vụ sản xuất nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từ đó nâng cao đời sống cho bà con: “Bản chất là công trình đập dâng, nước vẫn chảy bình thường, chứ không phải là hồ chứa. Vì thế công trình không ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của bà con. Chúng ta đã đi thăm những công trình thủy lợi lớn như Ngàn Trươi, Cửa Đạt ở tỉnh Thanh Hóa… Dưới những chân đập đó, người dân vẫn sinh sống và có những thị trấn, thị xã phát triển rất tốt”.

Các ban ngành chức năng tỉnh Quảng Bình mong muốn người dân nắm bắt đầy đủ thông tin về dự án, tránh khỏi sự lo lắng không cần thiết. Từ đó, tạo ra sự đồng thuận khi triển khai dự án này./.