T’coóh đhur, đơơng cóh a chắc bấc râu đh’réh cr’ay ta luôn, tu cơnh đêếc bấc c’moo đâu t’coóh Bhling Rơớc, ặt cóh vel Nal, chr’val Lăng, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam ặt cóh viện bấc lấh ặt cóh đong. T’coóh âi ca ay n’đắh tim măchj nắc cớ ca ay n’hang n’gloọng, ca ay gout. Đanh đanh apêê n’tật n’hang dưr éh, ca ay cr’híc lướt ra vạch cắh mặ, a đoo ặt cóh viện đanh lấh muy c’xêê âi. Cóh zr’lụ da ding ca coong Tây Giang, đha nuôr ặt ma mông za nươr ooy ha rêê ha lai, zấp cha âi k’đháp, bêl jéh ca ay bh’nhăn zr’nắh k’đhap lấh. Đợ apêê pa dứah đh’réh cr’ay cóh Trung tâm Y tế Tây Giang âi năl ghít lâng loon đơớh zooi đoọng ma nứih ca ay tơợ ta la a doóh tước chom pr’chrớh cr’er đh’rứah lâng g’lúh  cha cha doó bil zên. T’coóh Bhling Rơớc xơợng k’rêêm loom zư pa dứah cr’ay: “Moọt ooy đâu bơơn apêê y, bác sĩ zư pa dứah liêm ta níh, vêy đoọng ch’na, xa nập k’goóh. Đươi vêy cơnh đêếc nắc a cu  dóo lấh k’rang k’uôl. A cu k’lêêm loom zư pa dứah. Cảm ơn apêê bá sĩ cắh cơnh”.

Nâu câi, đợ đhr’niêng bh’rợ cắh liêm crêê cơnh bhuốih cáih bêl ca ay jéh âng đha nuôr Cơ Tu cóh chr’hoong da ding ca coong Tây Giang âi xiêr ghít. Zấp bêl jéh ca ay đha nuôr chơớc tước cơ sở y tế đoọng khám lâng zư pa dứah. A moó Bhơriu Nhơớp xoọc  đơơng ca coon ca ay  zư pa dứah đhị Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang moon, đong a moó cóh vel Bha Lêê, chr’hoong Kạ Lừm, tỉnh Sê Kông, k’tiếc k’ruung pr’zớc Lào. Tơợ đong a moó tước Trung tâm Y tế chr’hoong Kạ Lừm ch’ngai lấh mơ ooy Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. A moó quyết định đơơng ca coon ooy Việt Nam zư pa dứah. Bhơriu Nhơớp trúih, a moó bhặ ca coon lướt dzung lấh muy t’ngay nắc vêy coóp xe tước Trung tâm y tế. C’lâng ch’ngai, lướt vốch zr’nắh k’đháp, a moó cắh choom đơơng âng  đh’râu đh’rí. Tước đâu, a moó bơơn zư pa dứah zấp prang, k’rang zấp râu tơợ xa nập xập pa tước a vị ch’na zấp tngay: “Lướt dzung lấh t’ngay nắc vêy tước c’noong k’tiếc Việt Nam, xang nắc coóp xe chô tước Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang đoọng khám, zư pa dứah cr’ay ha coon. Ca coon cu ca oóh, k’hir. Apêê đoo moon éh xoóh. Tước đâu coon căn zi bơơn vêy k’rang lêy, zooi đoọng âng y bác sĩ Trung tâm Y tế pa bhlâng liêm ta níh, vêy a vị cha, đhr’num đhum, xa nập xập. A cu chăp hơnh apêê y, bác sĩ cóh đâu”.

Tây Giang nắc chr’hoong da ding ca coong c’noong k’tiếc âng tỉnh Quảng Nam. Pr’ặt tr’mông âng đha nuôr cóh đâu dzợ bấc râu zr’nắh xr’dô. Ma nứih ca ay ặt viện, zấp ngai cóh đong zr’nắh k’đháp. Bơơn năl ghít râu đâu, apêê y bác sĩ Trung tâm Y tế chr’hoong ta luôn lứch loom tu ma nứih ca ay. Lấh đhị đêếc đợ râu t’bhlâng  ha dưr dal chất lượng khám pa dứah cr;ay, Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang dzợ xay bhrợ muy bơr pr’đhang bh’rợ liêm loom, pa xiêr râu zr’nắh k’đháp ha đha nuôr. Pa ghít, đơn vị âi bhrợ pa dưr grăng xa nập đoọng ha ma nứih ca ay, chom pr’chớh cr’er, a vị liêm loom… Bác sĩ Nguyễn Huy Thông, Giám đốc Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon, đha nuôr zr’lụ da ding ca coong ch’ngai trung tâm tu cơnh đêếc cóh pr’loọng đong vêy 1 cha nắc ca ay nắc 2, 3 cha nắc ta pun ting lêy. Đoọng pa xiêr râu zr’nắh k’đháp ha ma nứih đong lâng ma nứih ca ay bêl ặt viện, t’mêê đâu, đơn vị bhrợ đong zr’nêệ ha ma nứih ca ay lâng ma nứih đong. Lấh mơ zên âng HĐND tỉnh Quảng Nam zooi đoọng ma nứih ca ay đha rựt zấp t’ngay lấh 40 r’bhâu đồng/cha nắc, Trung tâm dzợ p’too moon apêê đơn vị, cha nắc ma nứih liêm loom zooi đoọng chom pr’chớh cr’er, hun a vị, đác ộm k’goóh… Bác sũ Nguyễn Huy Thông xay moon: “Cơnh lâng c’lâng xa nay ngai xưa nắc t’moọt, ai cắh zấp nắc tước pay, bơơn đha nuôr pa bhlâng déh hơnh, zooi đha nuôr bêl xoọc dzợ cắh vêy râu cha, râu xập, ca jéh. Bệnh viện công bhrợ đoọng đác ộm k’goóh, zường bệch ha ma nứih đong lâng bấc bh’rợ tr’nêng liêm loom n’lơơng. Zấp râu zêng pa chắp tước râu crêê loom âng ma nứih ca ay”.

Tơợ muy bệnh viện tuyến chr’hoong, pr’đơợ dzợ zr’nắh k’đháp tước nâu câi Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng nam bơơn đha nuôr chăp hơnh. Tơợ đhị muy khám lâng zư pa dứah đợ cr’ay doó ngân, xoọc Trung tâm n’nâu âi choom bhrợ apêê bh’rợ k’đháp cơnh ruốch, xay bhrợ liêm đợ ngai ngân, bhrêy tắh, n’niên k’đháp ca coon… pa xiêr đhr’năng z’lấh tuyến. Bấc bh’rợ liêm loom đhị Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam âi lâng xoọc đơơng chô tước râu crêê loom ha đha nuôr c’noong k’tiếc./.

Nghĩa tình thầy thuốc nơi vùng cao biên giới

                    Minh Hoa, A Lăng Lợi

Từ một bệnh viện tuyến huyện, cơ sở vật chất nghèo nàn đến nay Trung tâm Y tế huyện Tây Giang đã và đang khẳng định vị thế của mình trong việc chăm sóc sức khỏe người dân. Cùng với việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, những năm gần đây, Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đã triển khai nhiều mô hình thiện nguyện giúp đỡ bệnh nhân nghèo.

       Tuổi già, mang nhiều bệnh tật liên miên nên mấy năm nay ông Bhling Rơớc, ở thôn Nal, xã Lăng, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, nằm viện nhiều hơn ở nhà. Ông vừa mắc bệnh tim mạch lại thường đau nhức vì bệnh gout và xương khớp. Thi thoảng các khớp sưng to, đau nhức đi đứng không được, ông  nằm viện cả tháng trời. Ở vùng cao Tây Giang, đồng bào sống dựa vào nương rẫy, đủ ăn đã là khó, khi ốm đau, bệnh tật khó khăn chất chồng. Những người thầy thuốc ở Trung tâm y tế Tây Giang đã cảm thông và kịp thời sẻ chia, giúp đỡ người bệnh từ tấm áo đến bát cháo tình thương cùng những bữa cơm miễn phí. Ông Bhling Rơớc cảm thấy ấm cái bụng, dịu vơi nỗi đau bệnh tật:  ‘Vào đây, tôi được các y, bác sĩ chăm sóc tận tình, chu đáo, cho ăn cơm miễn phí, cho quần áo mặc, hỏi han động viên. Nhờ có cơm miễn phí mà tôi đỡ được phần nào về tiền chi phí. Tôi cũng an tâm điều trị tại đây. Cảm ơn các bác sĩ rất nhiều”.

        Bây giờ, những hủ tục lạc hậu như cúng bái khi đau ốm của đồng bào Cơ Tu ở huyện miền núi Tây Giang đã giảm hẳn. Mỗi khi ốm đau bà con tìm đến cơ sở y tế để khám và điều trị bệnh. Chị Bhơriu Nhơớp đang chăm con bị viêm hô hấp tại Trung tâm Y tế huyện Tây Giang cho hay, nhà chị ở thôn Bha Lêê, cụm bản biên giới huyện Kạ Lừm, tỉnh SeKong của người bạn Lào. Từ nhà chị đến Trung tâm Y tế huyện Kạ Lừm xa hơn so với Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Chị quyết định đưa con qua Việt Nam thăm khám, điều trị. Bhơriu Nhơớp kể, chị địu con băng rừng lội suối hơn một ngày đường mới bắt được xe về Trung tâm y tế. Đường xa, đi lại khó khăn,chị không thể mang theo những thứ cần dùng. Đến đây, chị được  chăm lo đầy đủ từ quần áo cho đến cơm cháo hàng ngày: « Đi bộ nửa ngày đường mới tới biên giới Việt Nam rồi mới bắt xe ôm xuống Trung tâm Y tế huyện Tây Giang để khám và chữa bệnh cho con.  Con tôi bị ho và sốt cao. Bác sĩ chẩn đoán con trai tôi bị viêm phổi. Đến đây mẹ con tôi nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của các y, bác sĩ Trung tâm Y tế rất tận tình, chu đáo, cho cơm ăn miến phí, cho mềm đắp, quần áo mặc. Tôi  rất cảm ơn các y, bác sĩ ở đây”.

Tây Giang là huyện vùng núi cao biên giới của tỉnh Quảng Nam. Đời sống bà con nơi đây còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Người đau ốm nằm viện, cả nhà đều khổ sở. Thấu hiểu những nhọc nhằn, khó khăn của bà con, các y, bác sỹ Trung tâm Y tế huyện, luôn hết lòng vì người bệnh. Bên cạnh những nỗ lực nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, Trung tâm Y tế huyện Tây Giang còn  triển khai một số mô hình thiện nguyện, giảm bớt gánh nặng cho đồng bào. Cụ thể, đơn vị đã xây dựng mô hình tủ áo quần cho bệnh nhân, bát cháo tình thương, bữa cơm từ thiện… Bác sỹ Nguyễn Huy Thông, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam bộc bạch, đồng bào vùng cao ở xa trung tâm nên trong gia đình có 1 người bị ốm là cả  2, 3 người đi theo chăm sóc. Để giảm bớt khó khăn cho người nhà và bệnh nhân khi nằm viện, mới đây, đơn vị đã tổ chức bếp ăn phục vụ bệnh nhân và người nhà. Ngoài nguồn kinh phí của HĐND tỉnh Quảng Nam hỗ trợ bệnh nhân thuộc diện hộ nghèo mỗi ngày hơn 40 ngàn đồng/người, Trung tâm còn vận động các đơn vị, cá nhân hảo tâm giúp đỡ bát cháo tình thương, suất cơm, nước uống miễn phí… Bác sỹ Nguyễn Huy Thông chia sẻ: “Với phương châm ai thừa thì bỏ vào, ai thiếu thì tới lấy, được người dân rất đồng tình, giúp người dân khi còn đang thiếu cái ăn, cái mặc, rồi ốm đau, bệnh tật. Bệnh viện cũng phục vụ nước uống miễn phí, giường bệnh miễn phí cho người nhà bệnh nhân và rất nhiều mô hình tiện ích khác. Tất cả hướng tới sự hài lòng của người bệnh”.

Từ một bệnh viện tuyến huyện, cơ sở vật chất còn khó khăn, đến nay Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam được người dân tin yêu. Từ chỗ chỉ khám và điều trị những bệnh thông thường, hiện Trung tâm này đã thực hiện được các kỹ thuật mổ khó, xử lý tốt những trường hợp ngoại khoa, sản phụ khoa,…hạn chế tình trạng vượt tuyến. Những hoạt động thiện nguyện tại Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đã và đang mang tới sự hài lòng cho đồng bào nơi biên giới./.