71 c’moo xang t’ngay pachô k’tiếc k’ruung, pr’ắt tr’mung cóh vel bhươl zr’lụ bhrợ têng cách mạng Mường Chanh, chr’hoong Mai Sơn, tỉnh Sơn La vêy bấc râu liêm choom. Đảng bộ, chính quyền lâng đhanuôr cóh đâu xoọc t’bhlâng đoọng dưr váih đhị tr’ang liêm đắh padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung cóh zâp chr’val zr’lụ k’coong ch’ngai Sơn La.

     Zr’lụ bhrợ têng cách mạng Mường Chanh, chr’hoong Mai Sơn, tỉnh Sơn La bêl đâu dưr liêm chr’nắp lâng đợ bha’đưn cà phê t’viêng liêm, n’léh đợ đhr’nông đông đh’rơơng chr’tốp ngói, zâp acoon c’lâng lướt moót cóh vel bhươl nắc zêng bơơn ta bhrợ lâng bê tông…

Ooy đông đh’rơơng pậ nhâm, t’coóh Lò Văn Chim c’moo đâu 93 c’moo, mưy acoon cóh Thái âng vel bhươl Mường Chanh hay k’noọ: Đợ c’moo 1940, Mường Chanh nắc đhị k’tiếc âng đay, pr’ắt tr’mung đhanuôr pabhlâng zr’nắh k’đhạp. Bơơn Chi bộ đông tù Sơn La lêy cha’mêết, c’bhúh đha’đhâm c’moor trông dấc k’tiếc k’ruung Mường Chanh nắc ơy glúh váih. T’coóh vinh dự nắc 1 ooy 12 cha’nặc âng c’bhúh nâu bêl đêếc ahay. Hân đhơ pabhrợ xoọc bêl bấc zr’nắh k’đhạp, nắc lâng tinh thần chắp kiêng k’tiếc k’ruung, cr’noọ bh’rợ grơơ k’rơ bhrợ têng cách mạng, c’bhúh đha’đhâm c’moor trông dấc k’tiếc k’ruung Mường Chanh nắc ơy chrooi pa’xoọng đh’rứah lâng c’bhúh vũ trang dưr dzoọng zêl lêệng apêê a’rập a’bhưi moót t’ngay 26/8/1945. Lêy cha’mêết đợ râu tr’xăl ting t’ngay cóh vel đông, t’coóh Lò Văn Chim bhui har xay moon: “Acu cung moon p’too zâp k’coon cha’châu cóh vel đông cu lêy lướt học hành, lêy pấh bhrợ ooy zâp chính sách âng đảng, âng chính phủ, lấh mơ nắc pabhrợ, bhrợ ruộng bhrợ ha’rêê, học hành, bhrợ ha cơnh đoọng vel bhươl bơơn k’bhộ k’van.”

      Chr’val Mường Chanh vêy k’noọ 1.000 pr’loọng lâng lấh 4.000 manứih, lấh mơ nắc acoon cóh Thái ắt mamung. Bhrợ padưr truyền thống cách mạng, bấc c’moo nua, cấp uỷ, chính quyền lâng đhanuôr cóh đâu nắc ơy đh’rứah đoàn kết, dưr zi’lấh zr’nắh k’đhạp, bhrợ padưr pr’ắt tr’mung t’mêê. tước đâu, đợ mơ zên bơơn bhrợ âng chr’val nắc bơơn 19 ực đồng mưy cha’nặc đhị 1 c’moo, prang chr’val nắc dzợ lấh 13% pr’loọng đha’rứt ting cr’noọ bh’rợ t’mêê. Lâng cr’noọ bh’rợ dưr zi’lấh, bấc pr’loọng nắc ơy chấc lêy, đươi bhrợ cơnh c’lâng bhrợ cha t’mêê, cơnh padưr pa’xớc dịch vụ, băn bh’năn, chóh cà phê… nắc cơnh pr’loọng đông t’coóh Cầm Văn Tiển cóh velNong Ten, t’coóh Hà Văn Tim cóh vel Lọng Nghịu, zâp c’moo pachô k’ha riêng ực đồng. T’coóh Hà Văn Tim, mưy pr’loọng bhrợ têng b’băn liêm choom cóh chr’val đoọng năl: “Acu 10 c’moo đâu cung zr’nắh k’đhạp, băn 5-6 p’nong acoon a’ọc. tước đâu nắc cung padưr pa’xớc băn 200 p’nong, lấh mơ băn a’ọc nắc dzợ băn a’xiu, pấch a’bóc lâng chóh cà phê 2-3ha dzợ. Zâp c’moo pachô cung bơơn 4-5 ha’riêng ực đồng.”

     Ooy đắh xay bhrợ xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung bhrợ padưr vel bhươl t’mêê, tơợ ch’val vêy đhị padưr pa’xớc đệ, nắc lâng râu pazưm bhrợ, bhrợ têng đh’rứah âng cấp uỷ, chính quyền lâng đhanuôr, tước đâu Mường Chanh nắc ơy bpươn 12/19 cr’noọ bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê. Lâng cr’noọ bh’rợ bơơn chuẩn vel bhươl t’mêê lâng âng đơơng chr’val dưr váih đhị tr’ang liêm đắh padưr pa’xớc kinh tế xã hội cóh zâp chr’val k’coong ch’ngai Sơn La, Mường Chanh nắc xoọc t’bhlâng k’đươi moon đhanuôr tr’xăl tơơm chr’nóh, bh’năn băn ting cơnh c’lâng liêm choom cơnh pr’đơợ lalua cóh vel đông, padưr pr’lướt bh’rợ đắh bhrợ têng nông nghiệp, bhrợ têng k’rong lêy đươi zâp m’ma chr’nóh lâng xa’nay bh’rợ bhrợ têng t’mêê vêy bh’nơơn, chất lượng dal… T’coóh Hà Văn Hè, Phó chủ tịch UBND chr’val Mường Chanh moon: “C’lâng bh’rợ nâu a’tốh nắc bhrợ t’bhứah zâp xa’nay bh’rợ âng zâp chr’val, vel bhươl đoọng ha đhanuôr cơnh hội đhanuôr, zâp khối ban ngành đoàn thể lướt ta’moóh pachoom kinh nghiệm âng zâp chr’val cơnh bh’rợ băn k’roóc croọl cóh đông lâng zâp bh’rợ n’lơơng đoọng cr’noọ bh’rợ lêy tước đâu xăl tơơm chr’nóh đhị k’tiếc bha’đưn cơnh p’têết pazưm pô p’lêê, têêm ngăn pr’ắt tr’mung.”

     Padưr truyền thống vel bhươl cách mạng, Mường Chanh bêl đâu nắc xoọc dưr liêm k’rơ ting t’ngay, lêy chô tước cr’noọ bh’rợ padưr pa’xớc liêm nhâm./.

NƠI NGỌN NGUỒN CĂN CỨ CÁCH MẠNG MƯỜNG CHANH

          71 năm sau ngày giải phóng, diện mạo nông thôn vùng căn cứ cách mạng Mường Chanh, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La có nhiều khởi sắc. Đảng bộ, chính quyền và người dân nơi đây đang nỗ lực phấn đấu để trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế - xã hội ở các xã vùng cao Sơn La.

         Khu căn cứ cách mạng Mường Chanh, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La hôm nay nổi bật với những đồi cà phê xanh ngát; thấp thoáng những ngôi nhà sàn ngói đỏ; các con đường dẫn vào làng, bản dần được bê tông hóa... 
        Trong nếp nhà sàn khang trang, cụ Lò Văn Chim, năm nay 93 tuổi, một người con dân tộc Thái của quê hương Mường Chanh bồi hồi nhớ lại: Những năm 1940, Mường Chanh là mảnh đất của phìa, tạo và chức dịch, cuộc sống nhân dân vô cùng cực khổ. Được Chi bộ nhà tù Sơn La giác ngộ, lực lượng thanh niên cứu quốc Mường Chanh đã ra đời. Cụ vinh dự là 1 trong 12 thành viên của đội lúc bấy giờ. Mặc dù hoạt động trong bối cảnh đầy khó khăn, gian khổ, nhưng với tinh thần yêu nước, ý chí quật cường cách mạng, đội thanh niên cứu quốc Mường Chanh đã góp phần cùng Đội vũ trang đứng lên đập tan xiềng xích, nô lệ của chế độ thực dân, phong kiến vào ngày 26/8/1945. Chứng kiến những đổi thay từng ngày trên quê hương, cụ Lò Văn Chim phấn khởi cho biết: “Tôi cũng nhắc nhở các con các cháu trong bản mình là phải đi học đi hành, phải tham gia tất cả trong chính sách của Đảng, của chính phủ nhất là lao động, làm ruộng làm nương này, học hành này, làm thế nào để phục vụ bản mình được sung sướng”.

       Xã Mường Chanh có gần 1.000 hộ với hơn 4.000 nhân khẩu, chủ yếu dân tộc Thái sinh sống. Phát huy truyền thống Cách mạng, những năm qua, cấp ủy, chính quyền và người dân nơi đây đã cùng đoàn kết, khắc phục khó khăn, vươn lên xây dựng đời sống mới. Đến nay, thu nhập bình quân của xã đã đạt 19 triệu đồng một người một năm; toàn xã chỉ còn 13,7% hộ nghèo theo tiêu chí mới. Với quyết tâm vươn lên, nhiều hộ đã chủ động tìm tòi, áp dụng những cách làm ăn mới như: Phát triển dịch vụ, chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô lớn, trồng cà phê... Điển hình như hộ gia đình ông Cầm Văn Tiển, bản Nong Ten; ông Hà Văn Tim ở bản Lọng Nghịu, mỗi năm thu nhập hàng trăm triệu đồng. Ông Hà Văn Tim - một hộ sản xuất, chăn nuôi giỏi của xã cho biết: “Tôi 10 năm nay cũng hoàn cảnh, thì nuôi 5 đến 6 con lợn thôi. Đến giờ thì cũng phát triển thêm thì nuôi được 200 con, ngoài nuôi lợn ra thì còn nuôi cá, ngoài ao cá ra thì còn trồng cà phê, cà phê thì từ 2 đến 3 ha nữa. Thì mỗi năm thu nhập cũng được 4 đến 500 triệu.”

          Trong triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, từ xã có xuất phát điểm thấp, nhưng với sự đồng sức, đồng lòng của cấp ủy, chính quyền và người dân, đến nay, Mường Chanh đã đạt 12/19 tiêu chí nông thôn mới. Với mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới và đưa xã trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế - xã hội ở các xã vùng cao Sơn La, Mường Chanh đang tích cực vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương; đẩy nhanh tiến độ cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp; thực hiện đầu tư thâm canh, áp dụng các cây giống và quy trình sản xuất mới có năng suất, chất lượng cao... Ông Hà Văn Hè, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mường Chanh nói: “Phương hướng tới thì sẽ nhân rộng các mô hình của các xã bản, cho bà con như hội nông dân, các khối ban ngành đoàn thể đi học hỏi kinh nghiệm của các xã bản như mô hình nuôi bò nhốt và các mô hình khác để nhằm mục đích tới nay chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất dốc như triết ghép cây hoa quả, để ổn định kinh tế.”

      Phát huy truyền thống quê hương cách mạng, Mường Chanh hôm nay đang nỗ lực vươn lên từng ngày, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững./.