Cóh pazêng c’moo đăn đâu, thành phố Đà Nẵng pa bhlâng k’rang tước ooy bh’rợ zư lêy lâng pa dưr rau chr’nắp âng c’kir Bài chòi. Hân đhơ cơnh đêếc, bh’rợ n’nâu xoọc lum bấc rau zr’nắh k’đháp, nắc đơớh vêy bh’rợ crêê cơnh cóh tr’nơớp lâng cóh đanh đươnh.

Xoọc đâu, Bài chòi cóh Đà Nẵng nắc dzợ u váih cóh apêê Câu lạc bô hô/hát Bài chòi ty đanh cóh apêê quận Cẩm Lệ, Sơn Trà, Liên Chiểu, Ngũ Hành Sơn. Đhị chr’hoong Hòa Vang, hô/hát Bài chòi nắc vêy bấc đhanuôr kiêng xơợng. Hân đhơ cơnh đêếc, pazêng c’bhúh hô hát Bài Chòi xoọc đâu nắc lứch cóh đhr’năng ma bhrợ, cắh lấh liêm choom. Apêê đoo biểu diễn đoọng crêê cơnh cr’noọ rơơm kiêng nghệ thuật, công cơnh cr’noọ kiêng xơợng lêy văn hoá, văn nghệ âng đhanuôr. Manuýh, pr’đươi, zên bhrợ têng nắc apêê đoo ma chroi đoọng, ha dợ cắh ơy vêy bh’rợ zúp zooi tơợ chính quyền. Tu cơnh đêếc, bấc apêê g’lăng z’hai kiêng bộ môn nghệ thuật Bài Chòi ơy lơi.

Ting cơnh t’coóh Trần Nhật Bằng, bêl ahay bhrợ Bí thư Quận uỷ Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng nắc Bài Chòi xoọc dưr váih lâng đhr’năng tr’clai bấc cơnh lâng dưr váih cơnh bh’rợ tr’câl tr’bhlêy. Rau bha lâng âng bộ môn nghệ thuật Bài Chòi nắc pr’ắt bh’rợ xã hội, bh’rợ ắt mamông âng đhanuôr Trung bộ. Ha dang bh’rợ n’nâu ta bhrợ cơnh đhr’năng tr’câl tr’bhlêy nắc đợ rau chr’nắp âng đoo tr’xăl cơnh lơơng.

Bấc apêê bhrợ bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy nghệ thuật Bài Chòi xay moon, k’ha riêng c’moo thành phố Đà Nẵng nắc bhrợ têng bấc bh’rợ tr’thi ooy Bài Chòi n’jứah bhrợ t’váih tang cha ớh đoọng ha apêê nghệ sĩ, n’jứah k’đơơng đhanuôr lâng ta mooi tước pấh. Lấh n’nắc, Ngành Văn hoá nắc bhrợ têng bh’rợ tr’thi xrặ cr’liêng pr’hát t’mêê đoọng ha Bài Chòi lâng pazêng bh’rợ kịch Bài Chòi. Bh’rợ zư lêy lâng pa dưr chr’nắp c’kir Bài Chòi nắc pa têết lâng bh’rợ du lịch. Cóh pazêng c’moo đăn đâu, thành phố Đà Nẵng ơy đơơng Nghệ thuật Bài Chòi xiêr ooy phố, bhrợ bấc ta mooi du lịch kiêng lêy xơợng./.

Đà Nẵng bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật Bài chòi: Khó khăn và thách thức

Những năm gần đây, thành phố Đà Nẵng đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản Bài chòi. Tuy vậy, công tác này đang gặp nhiều khó khăn, cần có những giải pháp phù hợp trước mắt và lâu dài. 

Hiện nay, Bài chòi ở Đà Nẵng tồn tại chủ yếu dưới hình thức các Cậu lạc bộ hô/hát Bài chòi dân gian ở các quận Cẩm Lệ, Sơn Trà, Liên Chiểu, Ngũ Hành Sơn. Tại huyện Hòa Vang, hô/hát Bài chòi nhận được sự yêu mến của đại bộ phận người dân. Thế nhưng, hầu hết các nhóm/đội hô hát Bài Chòi hiện nay đều mang tính tự phát, không chuyên. Họ biểu diễn chủ yếu để thỏa niềm đam mê nghệ thuật, cũng như phục vụ nhu cầu thưởng thức văn hóa, văn nghệ của người dân. Nhân lực, cơ sở vật chất, kinh phí thực hiện đều do nhóm hát tự lo mà chưa có bất kỳ sự hỗ trợ nào từ chính quyền. Vì vậy, nhiều nghệ nhân đam mê bộ môn nghệ thuật Bài Chòi đã bỏ nghề.

Theo ông Trần Nhật Bằng, nguyên Bí thư Quận ủy Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng thì Bài chòi đang bị pha tạp và thương mại hóa. Bản chất của bộ môn nghệ thuật Bài chòi là tập quán xã hội, phương thức sinh hoạt của người dân Trung bộ. Nếu loại hình nghệ thuật này bị thương mại hóa thì tính chất của nó dễ biến đổi.

Nhiều nhà nghiên cứu nghệ thuât Bài chòi cho rằng, hàng năm thành phố Đà Nẵng nên tổ chức nhiều hội thi về Bài chòi vừa tạo sân chơi cho các nghệ sĩ, vừa thu hút người dân và du khách tham gia. Ngoài ra, Ngành Văn hóa nên tổ chức các cuộc thi sáng tác lời mới cho Bài chòi và các vở kịch Bài chòi. Việc bảo tồn và phát huy gia trị di sản Bài chòi cần gắn với phát triển du lịch. Những năm gần đây, thành phố Đà Nẵng đã đưa Nghệ thuật Bài chòi xuống phố, gây sự chú ý khá tốt đối với khách du lịch./.