26 c’moo ahay, pr’loọng đong t’coóh Nguyễn Văn Năm ắt cóh cr’noon 1, chr’val Trà Kót, chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam nắc bhrợ têng cớ bh’rợ đắh t’rí. Nâu đoo nắc cắh muy rau tr’haanh âng pr’loọng đong t’coóh Năm lâng tô bhúh, ting n’nắc nắc t’ngay bhiệc bhan âng bhươl cr’noon. Tơợ bấc t’ngay ahay, đhanuôr cóh cr’noon nắc đh’rứah lâng pr’loọng đong t’coóh Nguyễn Văn Năm n’jứah pa liêm, n’jứah n’đhâng x’nuur đoọng bhrợ bh’rợ bhuốih t’rí n’jưáh xay moon cơnh đâu: “Đắh t’rí nắc đoọng a dếch a bhướp zúp zooi k’coon ch’chau cóh ha y chroo. Moon zazum đắh t’rí nắc cắh vêy ngai công bơơn đắh, nắc vêy tô bhúh, vêy pa têết đh’rứah, nắc cắh choom đắh la lay cơnh. A bhướp a dếch đoọng nắc a đay vêy pân đắh, cắh đoọng nắc a đay cắh pân đắh”.

Ảnh: Văn Sơn

  Đoo bêl đắh t’rí, pr’loọng đong bhrợ têng bhiệc bhan buôn ra văng bấc pa bhlâng a đhắh, cơnh a óc, a tưchs, buáh, ch’néh… đoọng bhươl cr’noon cha đắh. Xang bêl cr’chăl đắh t’rí, đhanuôr Cor nắc dzợ vêy truyền thống chr’nắp pr’hay nắc pazêng bhươl cr’noon chrooi đoọng g’lêếh c’rơ zúp zooi pr’loọng đong tal ha rêê đoọng nhâm mâng pr’ắt tr’mông xang bêl đắh t’rí. Nâu đoo công nắc đhị za nươr đoọng bh’rợ đắh t’rí cóh pr’loọng đong nắc ắt đanh đươnh cóh đhanuôr lâng váih j’niêng cr’bưn cắh choom lơi âng đhanuôr Cor. T’coóh Dương Lai, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hoá Thông tin chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam xay moon: “Xang g’lúh tắc t’rí n’nâu, pr’loọng đong bhrợ têng nắc lum muy bơr rau zr’nắh k’đháp. Rau đêếc nắc cắh choom cắh u váih, nắc vêy đợ rau cắh liêm choom cắh cậ rau zr’nắh k’đháp nắc công đươi ooy bhươl cr’noon. Ba bi cơnh mót ooy đong cắh dzợ vêy ch’néh nắc pazêng manuýh cóh bhươl cr’noon chrooi đoọng ch’néh đoọng a đoo vêy ch’néh cha, cắh cậ a đoo crêê jéh k’ăy cắh mặ tal ha rêê nắc bhươl cr’noon zúp zooi tal đoọng ha rêê đoọng a đoo nhâm mâng pr’ắt tr’mông”.

Prá xay p’xoọng ooy xa nay n’nâu, p’cắh Huỳnh Thị Thuỳ Dung, Bí thứ Huyện uỷ Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam xay moon: “Tơợ pazêng bh’rợ n’nắc, nắc đoỌng p’too pa choom truyền thống ha đhanuôr đhị zr’lụ, cóh đêếc vêy apêê lang ta đhâm c’mor ooy bh’rợ zư lêy văn hoá chr’nắp pr’hay âng bhươl cr’noon đay, đhanuôr đay. Đoọng bhiệc bhan văn hoá âng vel đong liêm choom ooy bh’rợ lâng xa nay nắc chr’hoong công ơy p’too moon, bhrợ t’váih pr’đơợ đoọng vel đong bhrợ têng liêm crêê, k’miáh lâng bhrợ t’váih rau liêm choom ooy xã hội bấc lấh mơ. Tơợ đêéc, zư lêy lâng pa dưr rau chr’nắp văn hoá đhị zr’lụ”.

Bh’rợ đắh t’rí nắc rau chr’nắp pr’hay văn hoá truyền thống, xay p’cắh rau cr’noọ xa nay lâng xa nay đoàn kết âng đhanuôr Cor cóh chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam. Bh’rợ xay bhrơ bhiệc bhan n’nâu nắc đoọng ha hêê zư lêy, pa dưr pazêng rau đơ chr’nắp văn hoá truyền thống âng đhanuôr cóh da ding k’coong tỉngh Quảng Nam./.

Ăn trâu huê của đồng bào Cor Trà My

                          CTV Tấn Sĩ

Trong sản xuất và sinh hoạt, người Cor ở huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam luôn có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Trong đó lễ ăn trâu huê là tập quán sinh hoạt, tín ngưỡng lâu đời và quan trọng nhất của đồng bào nơi đây. Hằng năm, sau dịp Tết cổ truyền, trước khi bắt đầu vụ mùa mới, người Cor huyện Bắc Trà My và Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam lại tổ chức lễ hội ăn trâu huê. Lễ hội nhằm cầu mong các thần linh ban phát một năm mưa thuận, gió hòa mùa màng bội thu.

26 năm qua, gia đình ông Nguyễn Văn Năm ở thôn 1, xã Trà Kót, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam mới lại tổ chức ăn trâu huê . Đây không chỉ là  niềm vinh dự của gia đình ông Năm và dòng họ, mà còn là ngày hội của cả cộng đồng làng. Từ nhiều ngày trước, người dân trong thôn đã cùng với gia đình ông Nguyễn Văn Năm vừa trang trí, dựng cây nêu để làm lễ đâm trâu vừa cho biết: “Ăn trâu huê cho ông bà phò hộ con cháu mai sau. Nói chung ăn trâu huê này không phải ai cũng được ăn, mà phải có giống nòi, có kế thừa chứ không phải ăn tầm bậy, tầm bạ. Ông bà cho phép mình mới dám ăn, không khiến mình không dám ăn”.

Mỗi dịp “ăn trâu”, gia đình tổ chức lễ thường chuẩn bị rất nhiều thứ từ trâu, lợn, gà đến rượu cần, gạo…để cả làng cùng ăn. Sau mỗi kỳ “ăn trâu”, đồng bào Cor có truyền thống rất trân quí đó là cộng đồng làng góp công, giúp sức cùng hộ gia đình phát nương, làm rẫy để ổn định kinh tế “hậu ăn trâu”. Đây cũng chính là chỗ dựa để lễ ăn trâu huê ở hộ gia đình có điều kiện ăn sâu bám rễ trong cộng đồng và là tín ngưỡng không thể bỏ của đồng bào Cor. Ông Dương Lai, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa Thông tin huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam cho hay: “Sau lễ đâm trâu này,  gia đình tổ chức lễ cũng gặp một số khó khăn nhất định. Chuyện đó không thể tránh khỏi nhưng có thiếu sót hoặc khó khăn đi chăng nữa cũng dựa vào cộng đồng. Ví dụ như vào nhà không còn gạo nấu thì cộng đồng làng phải đóng góp để ông ta có gạo ăn, hoặc là ổng bị đau ốm không đi phát rẫy thì cả cộng đồng làng giúp nhau có miếng rẫy để ổng ổn định cuộc sống”.

Trao đổi thêm về vấn đề này, Bà Huỳnh Thị Thùy Dung, Bí thư Huyện ủy Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam  cho rằng: “Thông qua các hoạt động đó nhằm giáo dục truyền thống cho nhân dân trên địa bàn, trong đó có thế hệ trẻ về việc giữ gìn văn hóa tốt đẹp của cộng đồng làng mình, dân tộc mình. Để lễ hội văn hóa của các địa phương thành công cả về hình thức lẫn nội dung thì huyện cũng đã chỉ đạo, quan tâm tạo điều kiện để các địa phương tổ chức hoạt động được an toàn, lành mạnh, tiết kiệm và mang lại hiệu ứng xã hội cao. Qua đó, bảo tồn, giữ gìn phát huy các giá trị văn hóa trên địa bàn”.

Lễ ăn trâu huê là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện ý chí và tình đoàn kết của cộng động của đồng bào Cor ở huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam. Việc duy trì lễ hội này là cách để chúng ta gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào vùng cao tỉnh Quảng Nam./.