Acoon c’lâng moọt ooy vel Dao Khuổi Lừa bơơn ta bhrợ lâng bê tông liêm tih, đong xây, chr’tốp ngói chặt vaih đh’rưah, tr’đăn. M’bứi vêy ngai ngoọ tước, lâh 10 c’moo hay, vel Dao nâu dzợ nắc pazêng c’lâng lướt lụ laach, bhrung bhrăng, đong chr’pớ plăng, t’răh ha ruôi lâng apêê coh đâu zêng nắc pr’loọng đong đha rựt. T’cooh Bàn Hữu Việt, Bí thư Chi bộ vel Khuổi Lừa xay moon: Vêy rau tr’xăl liêm choom nâu nắc đươi vêy đhanuuôr năl xăl pazêng đhăm crâng lau, ha rêê choh thanh vaih crâng choh n’loong liêm t’viêng. Coh vel, zập pr’loọng đong nắc vêy lâh 1.000m2 k’tiếc choh ha roo, xọoc đếêc k’tiếc crâng vêy bấc lâng đhăm bhưah dzoóc tước 300ha. Bêl căh ơy ta choh crâng, pazêng apêê vel dzợ đha rựt tu k’tiếc k’bunh bôl dal nắc đớc choh ha roo ha rêê căh cợ choh thanh trôông dấc ha ul cha bêl pa tệêt hân noo. C’moo 1997, bêl Dự án choh crâng 5322 xay bhrợ, đhanuôr Khuổi Lừa nắc tợơp năl tước pazêng tơơm keo, tơơm mỡ. Đhơ cơnh đếêc, bêl đâu căh ngai vêy năl chếêc lêy ooy bh’nơơn tợơ choh crâng đơơng chô.

        Pazêng đảng viên đhị vel Khuổi Lừa ơy pa zay lêy bhrợ têng lalăm, tợơp bhrợ đoọng chếêc lêy c’lâng lướt zooi đhanuôr z’lâh ha ul đha rựt. Bí thư Chi bộ Đàm Hữu Việt ơy đh’rưah lâng apêê đảng viên lơơng tợơp choh, zập pr’loọng đong bơr pêê r’bhầu m2 tước bơr pêê hecta crâng. Z’lâh rau k’đhap đhị tợơp bhrợ têng, 28 hecta crâng xoọc tr’nợơp tợơ muy cr’chăl 10 c’moo nắc ơy đơơng chô bh’nơơn. Pazêng tơơm mỡ chăt vaih liêm coh k’tiếc bôl, bha lầng ga mức, tih, pa câl chr’năp dal, zooi pazêng pr’loọng đong đhanuôr đhị Khuổi Lừa vêy coh têy đợ zên dzoóc tước bơr pêê zệt ức đồng. Cơnh lâng pr’loọng đong t’cooh Bàn Hữu Việt tước nâu kêi ơy vêy 6ha crâng choh pazêng bồ đề, keo, quế, mỡ lâng bh’nơơn đơơng chô k’ha riêng ức đồng zập g’luh pay bơơn. T’cooh Việt xay moon: “Tợơ pazêng c’moo k’rang lêy a cu nắc ơy pay pa chô bh’nơơn lâng r’dợ tệêm ngăn pr’ặt tr’mông. C’la cu nắc ơy t’pâh a đhi noo, apêê pr’loọng coh vel đh’rưah choh, tước nâu kêi ơy plum g’lọp kiêr pazêng k’tiếc crâng âng vel, pr’lọong n’đoo cung vêy 3ha nắc a tếh, pr’loọng bấc vêy tước 6-7ha.”

       Pr’loọng đảng viên Triệu Văn Vinh lâng k’điêl nắc pa căn Hoàng Thị Biên cung tợơ muy pr’loọng đong đha rựt đươi choh crâng ơy dưr vaih pr’loọng vêy bh’nơơn tr’mông z’zăng. Xọoc đâu pr’lọong đong vêy lâh 7ha crâng pazêng keo, mỡ, quế lâng bh’nơơn zập c’moo tước k’ha riêng ức đồng zập c’moo. Pa căn Hoàng Thị Biên đoọng năl: “Zập c’moo đong zi choh 1tước 2 hecta, c’moo nâu vêy đơơng chô  bh’nơơn z’zăng, bơơn k’rang tr’mông liêm choom lâh mơ.”

        Chi bộ Khuổi Lừa xoọc vêy 12 đảng viên, prang chi bộ đảng viên zêng ting pâh choh crâng lâng t’pâh đhanuôr bhrợ têng cơnh muy bh’rợ bơơn Đảng pa đớp đoọng. Ma nuyh ơy bhrợ têng lalăm nắc pa choom đoọng ma nuyh bhrợ t’tun tợơ c’nặt choh, k’rang zư lêy lâng cha groong pr’luh cr’ay. Nâu kêi đhanuôr ơy năl pa zưm choh crâng đh’rưah lâng choh a rong, a bhoo ting c’lâng “pay đâh băn đanh” pa dưr dal bh’nơơn coh muy đhăm k’tiếc. Vel Dao Khuổi Lừa căh muy z’lâh đha rựt nắc dzợ pa dưr tr’mông ha dưr lâh mơ, ting t’ngay vêy bấc đhr’nong đong ta bhrợ liêm mâng, pr’loọng n’đoo cung vêy ti vi, xe máy, tủ lạnh… Pr’loọng apêê t’cooh Triệu Văn An, Trịnh Xuân Thanh, Triệu Văn Vinh zập c’moo zêng vêy bh’nơơn 200-300 ức đồng. Bí thư Chi bộ Khuổi Lừa bhui har moon: “Đươi vêy choh crâng, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr coh vel ơy r’dợ tệêm ngăn, bh’nơơn k’rong bấc bhlầng zêng bơơn tợơ crâng. Xọoc đâu, kinh tế, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr coh vel ơy ha dưr, apêê pr’loọng đong vêy pr’đợơ choh đong xang, ơy ta bil ha ul, pa xiêr đha rựt. Moon za zưm, nâu kêi tr’mung tr’meh âng đhanuôr ơy k’bhộ ngăn lâh.”

        Pa tệêt g’bọ lâng crâng ca coong, bhrợ đoọng crâng ting t’ngay ting t’viêng liêm, cung nắc bhrợ ca van đoọng ha c’la đong đay, chroi k’rong pa dưr vel đha rựt ha dưr liêm choom, xăl t’mêê. Vêy bơơn bhrợ cơnh đếêc, đhanuôr vel Khuổi Lừa ta luôn năl ơn pazêng ma nuyh đảng viên pân pa chăp pân  bhrợ đoọng Khuổi Lừa t’ngay đâu dưr vaih nắc đhị liêm ta nih coh pa dưr kinh tế âng chr’val, zập pr’loọng zêng vêy tr’mông tr’meh zập zêng, bhui har./.

Bản Dao: ĐẢNG VIÊN ĐI TRƯỚC, LÀNG NƯỚC THEO SAU

                                                     PV Công Luận

      Từ chỗ có đến quá nửa số hộ nghèo, sau 10 năm, bản Dao Khuổi Lừa, xã Phương Linh, huyện Bạch Thông lại trở thành một điểm sáng trong phát triển kinh tế ở tỉnh miền núi Bắc Kạn. Người dân ở đây đã biết lấy trồng rừng làm hướng đi chính để thoát nghèo trên chính mảnh đất quê hương. Nói đi đôi với làm, những đảng viên trong bản luôn đi trước, làm trước để người dân làm theo.

Con đường dẫn vào bản Dao Khuổi Lừa được trải bê tông rộng rãi, phẳng phiu; nhà xây, mái ngói mọc lên san sát. Ít ai nghĩ rằng, hơn 10 năm trước, bản Dao hạ sơn này vẫn là những con đường đất, những ngôi nhà lợp tranh siêu vẹo với hầu hết số gia đình thuộc diện hộ nghèo. Ông Bàn Hữu Việt, Bí thư Chi bộ bản Khuổi Lừa bộc bạch: Có được sự đổi thay này là nhờ bà con đã biết biến những rừng lau, nương sắn thành rừng trồng xanh tốt. Trong bản, trung bình mỗi gia đình chỉ có hơn 1.000m2 đất trồng lúa, trong khi đất rừng lại nhiều với diện tích lên tới hơn 300 ha. Khi chưa trồng rừng, cả bản vẫn nghèo vì đất đồi chỉ để trồng lúa nương hay trồng sắn cứu đói mùa giáp hạt. Năm 1997, khi Dự án trồng rừng 5322 triển khai, người dân Khuổi Lừa mới bắt đầu biết đến những cây keo, cây mỡ. Tuy nhiên lúc này chưa ai dám tin vào hiệu quả từ rừng trồng mang lại.

        Những đảng viên ở bản Khuổi Lừa đã quyết tâm phải làm trước, làm thử để tìm ra hướng đi giúp bà con thoát cái đói, cái nghèo.  Bí thư Chi bộ Đàm Hữu Việt đã cùng những đảng viên khác trồng thử, mỗi nhà vài nghìn m2 đến một vài ha rừng. Vượt qua sự hoài nghi về hướng đi mới, 28 ha rừng ban đầu sau một chu kỳ 10 năm đã cho quả ngọt. Những cây mỡ hợp đất đồi thân to, thẳng, bán được giá, giúp những hộ dân ở Khuổi Lừa có trong tay số tiền lên đến vài chục triệu đồng. Riêng gia đình ông Bàn Hữu Việt đến nay đã có 6 ha cây rừng gồm bồ đề, keo, quế, mỡ với thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi đợt thu hoạch. Ông  Việt bảo: “Sau những năm chăm sóc tôi đã được thu hoạch và ổn định cuộc sống gia đình từng bước. Bản thân tôi đã vận động anh em, các hộ trong thôn cùng nhau trồng, đến nay đã phủ xanh, khép kín toàn bộ đất rừng của thôn, hộ nào cũng có 3 ha trở lên, hộ nhiều có tới 6-7ha.”

Gia đình đảng viên Triệu Văn Vinh và vợ là bà Hoàng Thị Biên cũng từ một hộ nghèo nhờ trồng rừng đã vươn lên trở thành hộ có mức sống khá. Hiện nay gia đình có hơn 7 ha rừng gồm keo, mỡ, quế với thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Bà Hoàng Thị Biên cho biết: “Mỗi năm gia đình tôi cũng trồng từ 1 đến 2 ha, năm nay tiếp tục cho thu hoạch thêm, nhờ có trồng rừng nên năm nay chúng tôi có cái tết đầm ấm, vui vẻ rồi”

Chi bộ Khuổi Lừa hiện có 12 đảng viên, toàn bộ đảng viên đều tham gia trồng rừng và vận động bà con làm theo như là một nhiệm vụ Đảng giao. Người làm trước có kinh nghiệm hướng dẫn cho người làm sau từ cách trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Giờ đây người dân còn biết kết hợp trồng rừng với xen canh với cây sắn, cây ngô theo phương châm “lấy ngắn, nuôi dài” tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích . Bản Dao Khuổi Lừa không những thoát nghèo mà còn vươn lên có mức sống khá, ngày càng nhiều nhà xây kiên cố, gia đình nào cũng  sắm được ti vi, xe máy, tủ lạnh... Gia đình các ông Triệu Văn An, Trịnh Xuân Thanh, Triệu Văn Vinh mỗi năm đều có thu nhập 200-300 triệu đồng. Bí thư Chi bộ Khuổi Lừa phấn khởi nói:“Nhờ trồng rừng, đời sống bà con nhân dân trong thôn đã từng bước được ổn định, thu nhập tập trung chủ yếu về rừng. Hiện nay kinh tế, đời sống của bà con trong thôn đã phát triển, các gia đình có điều kiện xây dựng nhà cửa, đã xóa được đói, giảm được nghèo. Nói chung Tết này cuộc sống bà con đã được ấm no hơn”

Gắn bó với rừng, làm cho rừng ngày càng lên xanh cũng chính là làm giàu cho gia đình mình, góp phần đưa bản nghèo ngày càng đổi mới. Có được điều đó, người dân bản Khuổi Lừa luôn biết ơn những người đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám tiên phong để Khuổi Lừa hôm nay trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế của xã, mọi nhà đều có cái tết sung túc, đủ đầy./.