G’lúh boo ngân bêl ra diu t’ngay 18/11 c’moo n’nắc ahay bhrợ ha’rập, hư zớch lấh 140 đhr’nông đông đhị toor da ding Hòn Rớ, chr’val Phước Đồng. zr’lụ nâu cắh têêm ngăn nắc chính quyền vel đông cắh đoọng đhanuôr bhrợ padưr cớ đông ắt. Hân đhơ cơnh đêếc, bấc đhanuôr nắc dzợ lêy ặt chóh padưr đông xang. Đhanuôr cóh đâu moon, xang bêl đông ha rập hư tu hr’cấh da ding, zâp pr’loọng đhanuôr nắc ơy lướt thuê trọ ắt ooy bấc c’xêê hanua. Hân đhơ cơnh đêếc, zâp phòng trọ bịng xiên cắh tước 20 mét vuông, zên thuê k’dâng 1,5 ực đồng zâp c’xêê, ha dợ ooy đâu, zên bơơn pa chô đắh bh’rợ biển âng đhanuôr cắh têêm ngăn, cắh zâp zên thuê trọ ắt. Tu cơnh đêếc, bấc ngai nắc lêy rạch chô cớ đhị ắt ty ahay. Vêy ngai nắc dzợ bhrợ đông đhị đăn tâm đác hooi k’rang k’pân bhlâng. Anoo Nguyễn Văn Hùng, cóh vel Núi, chr’val Phước Đồng đoọng năl: “Ađay cung lêy bhrợ padưr ậh, xoọc đâu ặt thuê ắt đông trọ, zên bạc, điện đóm cắh mặ chroót. Lêy mơ 2 diịc điêl, 1 p’nong k’coon zên m’bứi bhlâng 1,5-1,7 ực đồng đhị 1 c’xêê. Zên ha pêê học cắh zâp. nắc lêy chô ắt bhrợ cớ đông đhị ty. Boo ngân nắc đơơng k’điêl k’coon dưr mứt, boo tr’bứi nắc cung p’zay ặt, cắh năl ooy chấc mứt”.

          Tơợ đenh ahay, đhanuôr cóh toor da ding Hòn Rớ zêng lêy nắc apêê pa bhrợ tự do. Đhanuôr bhrợ padưr đông ắt cắh liêm crêê đhị đăn da ding tơợ k’zệt c’moo l’lăm ahay. Xang bêl dưr váih hr’cấh ha voóh, thành phố Nha Trang nắc ơy lêy bhrợ zâp quy định, zooi zúp zâp pr’loọng 4,5 ực đồng đoọng lêy tơơi đhấc đhị lơơng têêm ngăn lấh. Zấp pr’loọng đông độp zên zooi zúp nâu nắc lêy ký gr’hoót cắh dzợ chô ắt đhị ty ahay. La lua lêy, vêy mơ 39 pr’loọng độp zên zooi zúp nâu. Dzợ ha mơ nắc cắh pay độp tu cắh lơi jợ đhị ắt ty. P’căn Nguyễn Thị Hoa, cóh vel Núi đoọng năl, 2 đhr’nông đông âng đoo lâng k’coon n’jứi t’ha zêng ha rập, bấc c’xêê đâu nắc lêy lướt thuê đông ắt hân đhơ cơnh đêếc, pr’loọng đông nắc cắh độp pay zên ta zooi zúp đoọng. cr’chăl đâu m’pâng c’xêê, diịc điêl t’coóh nắc lêy moon chô ắt cớ đhị ty bhr’lậ paliêm đông hư zớch lâng đoọng diịc điêl k’coon n’jứih ắt: “Chr’val âng đơơng danh sách, ađay nắc lêy ký bha ar, pay 4,5 ực, cắh dzợ chô ắt đhị ty. K’pân 4,5 ực nâu nắc đhiệp bơơn ắt 2 c’xêê thuê đông, ha dợ đợ t’tưn nắc ha ooy dzợ chấc ặt, cắh pân đôpj pay zên n’nắc, nắc lêy chô bhrợ ắt cớ cóh ty. Ha dợ azi ha đhị vêy choom bơơn zên. ắt cóh đâu hân đhơ k’rang k’pân nắc cung lêy bhrợ ắt”.

          Xoọc đâu, 7 pr’loọng đhanuôr cóh chr’val Phước Đồng nắc ơy chô ắt cớ đhị ty bhr’lậ đông ắt. UBND chr’val k’đươi moon đhanuôr oó dzợ chô ắt đhị ty, hân đhơ cơnh đêếc, bấc pr’loọng nắc lêy chô ắt bhrợ padưr cớ đông xang. T’coóh Búi Cao Pháp, Phó Chủ tịch UBND chr’val Phước Đồng moon, vel đông nắc cắh năl cơnh chấc bhrợ dzợ bhiệc nâu: “Zr’nắh k’đhạp đoọng ha vel đông, lêy trứah bhlếh đợ đông ta bhrợ cớ, xay moon đoọng đhanuôr năl cung k’đhạp zr’nắh. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh đâu đhanuôr ắt cắh liêm crêê tơợ đenh ặ. Tu boo đhí túh bhlong nắc cắh đoọng dzợ ặt. Trứah bhlếh đhị đâu nắc bhrợ cắh liêm crêê cóh đhanuôr, apêê moon nắc cắh ơy bhrợ đoọng đhị ắt t’mêê liêm nắc ha đhị nắc ặt dzợ?”

         T’mêê đâu, UBND thành phố Nha Trang nắc ơy bhrợ padưr c’lâng bh’rợ bhrợ têng đhị ắt t’mêê đoọng ha zâp pr’loọng zr’lụ crêê hr’cấh ha voóh da ding cóh vel đông thành phố, lấh mơ nắc cóh chr’val Phước Đồng lâng phường Vĩnh Trường. ting cơnh k’noọ đợc, thành phố nắc bhrợ padưr zr’lụ chung cư, đông ắt xã hội đhị chr’val Phước Đồng, bhrợ têng 1.000 pr’loọng ắt têêm ngăn. T’coóh Lê Đức Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà đoọng năl, tu zên bhrợ têng la lấh bấc nắc xoọc đâu UBND tỉnh KhánhHoà xoọc k’đươi moon thành phố lêy cha mêết cớ: “T’mêê đâu, Nha Trang k’đươi moon tỉnh đoọng 500 tỷ đoọng bhrợ têng zâp râu cắh ơy liêm xang cóh chr’val Phước Đồng. cắh vêy buôn. Xoọc đâu nắc dưr váih cắh liêm crêê cơnh đâu nắc bhrợ têng pa liêm zr’nắh bhlâng. Cắh vêy mơ 1-2 c’moo đâu bhrợ têng ha dợ apêê ắt tơợ đenh, tơợ bhrợ padưr vel bhươl. Nắc, bhiệc nâu ahêê t’bhlâng bhrợ pa liêm. tỉnh ơy pazao đoọng Nha Trang, lêy cha mêết, pác bhrợ pa liêm zâp c’bhúh manứih, ahêê lêy bhrợ”./.

Khánh Hòa:

Người dân từ chối nhận tiền hỗ trợ,

quay lại vùng sạt lở xây nhà trái phép

                                                                                                          PV Thái Bình /VOV Miền Trung

Từ sau Tết Nguyên đán đến nay, nhiều hộ dân nhà bị đổ sập, hư hại ở vùng sạt lở xã Phước Đồng, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa lại quay về nơi cũ xây nhà ở. Người dân vẫn biết làm thế là nguy hiểm nhưng trong khi chính quyền địa phương loay hoay tìm giải pháp giúp dân an cư thì họ đành quay về nơi ở cũ.

  Trận mưa lớn vào sáng 18/11 năm ngoái làm đổ sập, hư hại hơn 140 căn nhà ở ven sườn núi Hòn Rớ, xã Phước Đồng. Khu vực này không đảm bảo an toàn  nên chính quyền địa phương không cho người dân xây dựng lại nhà ở. Thế nhưng, nhiều người dân vẫn cố tình xây dựng nhà. Người dân nơi đây cho biết, sau khi nhà bị sập do sạt lở núi, các hộ đã đi thuê nhà trọ để ở tạm mấy tháng qua. Tuy nhiên, các phòng trọ chật, hẹp chưa đến 20 m2, giá thuê khoảng 1,5 triệu đồng mỗi tháng, trong khi thu nhập nghề biển của bà con quá bấp bênh, không đủ tiền thuê trọ. Vì thế, nhiều người phải quay lại nơi ở cũ. Có người còn xây nhà dưới các họng suối rất nguy hiểm. Anh Nguyễn Văn Hùng, ở xóm Núi, xã Phước Đồng cho biết: “Mình cũng phải dựng chứ, giờ mướn nhà trọ ở, tiền bạc đâu chi phí nhà trọ, điện đài. Tính 2 vợ chồng, 1 đứa con, giá ít nhất 1,5-1,7 triệu đồng/ tháng. Tiền nhà trẻ, tiền học, tiền hành nữa, không có đủ. Phải về xây dựng lại để ở. Mưa lớn thì ôm vợ, con chạy, còn mưa nhỏ thì cũng ráng chịu đựng để ở, chứ biết chạy đi đâu”.

Lâu nay, người dân ở ven sườn núi Hòn Rớ hầu hết là lao động tự do. Bà con xây nhà không phép trên sườn núi từ hàng chục năm trước. Sau khi xảy ra sạt lở, thành phố Nha Trang đã vận dụng các quy định, hỗ trợ mỗi hộ dân 4,5 triệu đồng để di chuyển chỗ ở ra khỏi vùng nguy hiểm. Các hộ nhận tiền hỗ trợ phải ký cam kết không quay lại nơi ở cũ. Thực tế chỉ có 39 hộ nhận tiền. Số còn lại từ chối nhận vì không chịu bỏ nơi ở cũ. Bà Nguyễn Thị Hoa, ở xóm Núi, cho biết, hai căn nhà của bà và con trai lớn đều bị sập, mấy tháng nay phải đi thuê nhà ở tạm nhưng gia đình vẫn từ chối nhận tiền hỗ trợ. Cách đây nửa tháng, vợ chồng bà bàn tính quay lại nơi ở cũ sửa nhà để ở và cho vợ chồng con trai tá túc: “Xã đưa danh sách, mình phải ký giấy, lấy 4,5 triệu, không về nhà nữa. Nên sợ 4,5 triệu đó, chỉ được 2 tháng nhà thuê thôi, bắt đầu còn nữa sau này có gì mình ở. Đâu có dám nhận tiền đó đâu, mình phải về đây làm lại mình ở chứ. Chứ mình đâu có làm gì ra tiền đâu. Chỗ đây biết là nguy hiểm nhưng mình phải làm mình ở chứ”.

Hiện, 7 hộ dân ở xã Phước Đồng đã quay lại nơi ở cũ sửa nhà để ở. UBND xã vận động người dân không được trở lại nơi này để tránh nguy hiểm, nhưng nhiều người vẫn lén lút xây dựng. Ông Bùi Cao Pháp, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Phước Đồng, cho rằng, địa phương lúng túng trước vấn đề này: “Khó khăn cho địa phương, xử lý tháo dỡ những trường hợp xây dựng lại. giải thích cho dân cũng rất khó, tự ý, xây dựng mới thì dễ hơn. Nhưng ở đây, người dân ở trái phép nhưng đã lâu đời. Do thiên tai không còn chỗ ở nữa mà mình không cho xây dựng lại. Tháo dỡ cái này, bức xúc trong nhân dân, người ta cho rằng chưa giải quyết được chỗ ở thì bà con ở chỗ nào?”

Vừa qua, UBND thành phố Nha Trang đã xây dựng phương án giải quyết nơi ở cho các hộ khu vực bị sạt núi trên địa bàn thành phố, chủ yếu ở xã Phước Đồng và phường Vĩnh Trường.  Theo dự kiến, thành phố sẽ xây dựng các khu chung cư, nhà ở xã hội tại xã Phước Đồng, quy mô 1.000 căn bố trí đưa người dân vùng sạt lở đến ở. Ông Lê Đức Vinh, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cho biết, do kinh phí thực hiện quá lớn nên hiện nay UBND tỉnh Khánh Hòa đang yêu cầu thành phố rà soát lại: “Vừa rồi, Nha Trang đề nghị lên tỉnh 500 tỷ để giải quyết các tồn đọng trong xã Phước Đồng. Đâu phải đơn giản. Bây giờ, xảy ra hệ lụy như vậy thì giải quyết những tồn tại rất là khó. Chứ đâu phải chỉ 1-2 năm nay xây cất mà người ta ở từ lâu, từ lúc thành lập thôn. Cho nên, cái này chúng ta cố gắng khắc phục. Tỉnh đã giao Nha Trang rồi, rà soát lại, phân rõ các đối tượng, chúng ta làm”./.