“Tơợ zr’lụ chr’val tước ooy đâu k’dâng tơợ 9 tước 10km, cóh hân noo boo c’xêê 9, c’xêê 10 nắc azi lứch lướt dzung. Lướt zr’nắh k’đháp pa bhlâng lâng apêê giáo viên, pa bhlâng nắc apêê pân đil. Cắh vêy đác ta clang tước ooy bhươl cr’noon, nắc cóh zập ra diu lướt dzết đác muy chu lâng cóh ha bu nắc lướt dzết cớ đác nắc vêy zập đác đươi đoọng ha cô lâng pazêng apêê ađhi”.

Rau đêếc nắc rau prá xay âng cô giáo Bùi Thị Miên, manuýh xoọc pa bhrợ cóh bhươl cr’noon pa choom cr’liêng chữ đhị zr’lụ đhanuôr Pú Vang âng cr’noon Huổi Meo, nắc cr’noon zr’nắh k’đháp pa bhlâng âng chr’val Mường Mươn, chr’hoong Mường Chà, tỉnh Điện Biên. Lâng cô giáo Miên, 8 c’moo dưr lướt tơợ vel đong Hoà Bình tước ooy c’noong k’tiếc Điện Biên ting bh’rợ tr’nêng, công nắc mơ c’xêê c’moo a đoo ắt lâng bhươl cr’noon da ding k’coong zr’nắh k’đháp bhlâng. Hân đhơ ơy vêy k’diíc k’coon la lay, nắc công cơnh bấc apêê giáo viên cóh đâu, cô Miên nắc lơi rau bhui har la lay âng đay đoọng ắt cóh bhươl cr’noon, cóh lớp xay moon đợ c’năl đoọng ha apêê ađhi học sinh, lâng rau cr’noọ cr’niêng nắc apêê ađhi đơớh pậ banh chô bhrợ pa dưr zr’lụ da ding k’coong cóh đâu: “Bấc bêl cóh ha dum, ta đang điện chô ooy k’diíc, ooy k’coon, nắc hay pa bhlâng k’coon, kiêng pa bhlâng ắt cóh đong. Hân đhơ cơnh đêếc, tu đhr’năng âng bh’rợ tr’nêng, bh’rợ âng đay; ting n’nắc công nắc cr’noọ cr’niêng âng đay lâng zr’lụ da ding k’coong n’nâu dzợ, tu cơnh đêếc nắc acu bấc bêl công k’noọ ooy pr’loong đong, hân đhơ cơnh đêếc nắc tu bh’rợ azi công t’bhlâng xay bhrợ liêm xang bh’rợ tr’nêng”.

Lơi rau bhui har la lay âng đay, z’lấh zr’nắh k’đháp, guy cr’liêng chữ tước ooy da ding k’coong nắc pazêng xa nay bh’rợ ta luôn âng bấc apêê giáo viên n’lơơng xoọc ắt cóh bhươl cr’noon dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp âng Điện Biên.

Nắc bấc ngai dzợ hay xa nay pazêng học sinh cóh cr’noon Huổi Hạ, chr’val Na Sang, chr’hoong Mường Chà, tỉnh Điện Biên mót ooy ch’đhung ni lông z’lấh tọm đác túh tước ooy trường nắc Đài P’rá Việt Nam đhị zr’lụ Tây Bắc ơy xay truíh cóh c’xêê 9 bêl đêếc ahay. Nắc công cắh lấh ngai n’năl, pazêng apêê thầy, cô giáo xoọc pa choom cr’liêng chữ cóh đâu nắc bha lâng nắc đợ manuýh zr’nắh k’đháp lấh mơ.

Cóh pazêng t’ngay boo đhí, tọm đác Nậm Chim hooi rơợng pa bhlâng, đh’rứah lâng c’lâng k’tiếc lâng pazêng đhr’đác đhr’luônh c’tiêr cắh dzợ cơnh, nắc apêê thầy cô cóh đâu cắh bool xay moon cắh, nắc dưr lướt dzung cóh bơr pêê tiếng đồng hồ cóh crâng, chang tọm đác mót ooy bhươl cr’noon đoọng k’dua học sinh âng đay glúh ooy lớp. Cóh xa nay âng đay, cô giáo Thương, thầy giáo Quý, cắh cậ cô Lịch, cô Vinh, cô Thuý, đh’rứah lâng bấc apêê giáo viên n’lơơng cắh dzợ hay lứch đợ mơ chu dzung dưr êếh, a chắc a zân crêê ta ga rêếh lâng a xông bêl lướt rúh crâng k’dua học sinh tước ooy trường. Nắc đhiệp n’năl c’rơ tơợ rau la liêm âng bran mặt apêê ađhi, rau zay học âng apêê ađhi, bhrợ ha apêê thầy cô giáo ắt pa choom cóh zr’lụ nắc bhrợ ha apêê thầy cô t’bhlâng k’rơ lấh mơ dzợ đoọng ắt lâng trường, lâng lớp đơơng âng cr’liêng chữ tước ooy apêê ađhi.

Cô giáo Nguyễn Thị Thuý, Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Na Sang, chr’val Na Sang, chr’hoong Mường Chà, tỉnh Điện Biên prá: “Pazêng c’lâng lướt ooy pazêng bhươl cr’noon ch’ngai pa bhlâng zr’nắh k’đháp cơnh Huổi Xuân, Huổi Xưa lâng Huổi Hạ công bil tước 1 tiếng đồng hồ nắc vêy tước ooy bhươl cr’noon, tu cơnh đêếc apêê thầy cô công zr’nắh k’đháp pa bhlâng bêl tước ooy bhươl cr’noon đoọng k’dua apêê ađhi glúh ooy lớp. Hân đhơ cơnh đêếc apêê thầy cô dzợ t’bhlâng, trách nhiệm ting n’nắc pr’loọng đong đoọng k’rang apêê ađhi a đhi”.

Nắc ngoọ cơnh t’nơơm sương rồng, đhị zr’lụ hân đoo xơớt goóh bhlâng nắc đhị đêếc dưr chắt váih k’rơ lấh mơ. Lâng apêê thầy giáo, cô giáo ắt cóh bhươl cr’noon da ding k’coong c’noong k’tiếc Điện Biên, lấh trách nhiệm lâng bh’rợ tr’nêng nắc dzợ rau k’er da dô cắh dzợ cơnh lâng p’niên k’tứi. Tu vêy cơnh cậ nắc đợ p’niên dzợ ta bhúch cr’liêng chữu, đợ pr’loọng đong ta bhúch cha, ta bhúch xấp nắc dzợ liêm loom, nắc bha lâng bhrợ t’váih c’rơ đoọng apêê thầy cô z’lấh zr’nắh k’đháp, t’bhlâng ắt cóh lớp, cóh pazêng bhươl cr’noon lâng ắt tr’đăn lâng đhanuôr acoon cóh đhị da ding k’coong.

Rau đêếc nắc công rau xay moon la lua ta níh âng cô giáo Cà Thị Tho, giáo viên Trường Mầm non Tênh Phông, chr’val Tênh Phông, chr’hoong Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên xang 9 c’moo ắt pa choom đhị zr’lụ: “Bh’rợ zư lêy p’too pa choom p’niên nắc pa têết ooy bh’rợ tr’nêng âng đay, ađay ơy lêy pay lâng k’noỌ hân đhơ zr’nắh k’đháp cơnh ooy nắc êếh rau g’roong cha groong, ađay nắc chắp hơnh bh’rợ tr’nêng, a đay ơy ting bh’rợ tr’nêng âng đay lêy pay lâng da dêr p’niên k’tứi cơnh da dêr k’coon âng đay”.

Da dêr học sinh cơnh k’coon ta đhi đay, k’rang đoọng ha apêê ađhi chr’na cha, xa nấp ngăn bêl tước hân noo ha ót, dzút đợ đác mắt cóh bran mặt âng p’niên k’tứi tu hay đông bêl lướt học ch’ngai, dưr lướt z’lấh k’zệt km c’lâng crâng đoọng đơớh loon đương apêê ađhi tước ooy trường, cắh cậ blơớc cóh ha dum xrặ bhrợ giáo án đoọng đơớh loon tước ooy lớp… nắc đợ xa nay cắh vêy ta xay truíh lứch ooy pazêng rau zr’nắh k’đháp âng apêê giáo viên ắt pa choom cóh bhươl cr’noon n’đắh Tây âng k’tiếc k’ruung. Nắc vêy muy rau nhâm mâng bhlâng: cóh cr’noọ cr’niêng âng zập cha nắc đhanuôr, học sinh lâng chính quyền vel đong Điện Biên, pazêng apêê thầy cô giáo pa choom cóh bhươl cr’noon nắc manuýh k’rơ pa bhlâng âng giáo dục da ding k’coong./.

Những “người hùng” của giáo dục vùng cao Điện Biên

                  Vũ Lợi

Điện Biên là tỉnh miền núi có địa hình hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn, đại đa số là đồng bào dân tộc thiểu số, cuộc sống còn nghèo. Vì thế, cũng dễ hiểu tại sao những câu chuyện về các lớp học “nắng chiếu tứ phía, gió thổi bốn bề”, học sinh chui túi ni lông vượt suối lũ đến trường, hoặc đi bộ xuyên rừng hàng chục ki lô mét trên hành trình tìm con chữ lại dễ lay động lòng người đến vậy. Và với các thầy, cô giáo vùng cao cắm bản, những người luôn ngày đêm tận tụy để mang kiến thức đến cho học sinh nơi đây thì vẫn được ví như là những người hùng của giáo dục vùng cao Điện Biên. Vũ Lợi, PV Đài TNVN phản ánh.

“Từ dưới trung tâm xã lên đây thì tầm khoảng 9 đến 10 Km, vào mùa mưa tháng 9, tháng 10 thì chúng tôi đi bộ là hoàn toàn. Đi thì rất là vất vả đối với giáo viên, nhất là con gái ấy. Không có nước dẫn về tận bản nên cứ buổi sáng là đi lấy nước một lần và buổi chiều tối thì lại đi lấy một lần nữa thì mới có nước sinh hoạt cho cả cô và các cháu”.

Đó là chia sẻ của cô giáo Bùi Thị Miên, người đang nhận nhiệm vụ cắm bản giảng dạy tại cụm dân cư Pú Vang thuộc bản Huổi Meo, là bản khó khăn nhất của xã Mường Mươn, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên. Với cô giáo Miên, 8 năm rời quê hương Hòa Bình lên vùng biên giới Điện Biên theo nghề, cũng là bằng đó thời gian cô gắn bó với các bản làng vùng cao khó khăn nhất. Dù đã có cho mình một gia đình riêng, song cũng như nhiều giáo viên khác ở đây, cô Miên chấp nhận hy sinh niềm hạnh phúc riêng của mình để bám bản, bám lớp truyền tải kiến thức cho các em học sinh, với mong ước cháy bỏng các em sẽ sớm trưởng thành trở về xây dựng, phát triển vùng cao nơi đây. “Thỉnh thoảng buổi tối, gọi điện về cho chồng, cho con, nhớ con thì cũng rất là tủi thân, rất là muốn được ở gần nhà. Thế nhưng vì điều kiện công việc, công tác của mình; với lại cũng là cái tâm huyết của mình với vùng cao nữa, thế cho nên là tôi nhiều lúc cũng nghĩ về gia đình thôi, còn công việc thì chúng tôi vẫn phải hoàn thành nhiệm vụ”.

Hy sinh hạnh phúc riêng, vượt bao vất vả, gian nan “cõng” con chữ lên non cũng là những câu chuyện thường nhật của nhiều giáo viên khác đang cắm tại các bản làng còn nhiều khó khăn của Điện Biên.

Hẳn nhiều người còn nhớ câu chuyện những học sinh ở bản Huổi Hạ, xã Na Sang, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên phải chui túi ni lông vượt suối đến trường mà Đài Tiếng nói Việt Nam CQTT khu vực Tây Bắc đã phản ánh hồi đầu tháng 9 vừa qua. Nhưng cũng ít ai biết rằng, những thầy cô giáo đang dạy học tại nơi đây lại chính là những người vất vả hơn hết.

Vào những ngày trời mưa, con suối Nậm Chim hung dữ, cùng con đường đất với những dốc cao ngược trơn như đổ mỡ, nhưng các thầy cô nơi đây chưa bao giờ ngần ngại, mà sẵn sàng lội bộ nhiều giờ đồng hồ băng rừng, vượt suối vào bản để đưa học sinh của mình ra lớp. Trong câu chuyện của mình, cô giáo Thương, thầy giáo Quý, hay cô Lịch, cô Vinh, cô Thuý, cùng nhiều giáo viên khác chẳng nhớ hết nổi đã bao nhiêu lần sưng tấy đôi bàn chân, thân thể bị cây rừng cào xước khi vào các điểm bản đưa học sinh đến trường. Chỉ biết rằng sức mạnh từ ánh mắt trẻ thơ, sự hiếu học của các em, khiến các thầy cô giáo đứng chân trên địa bàn càng thêm thôi thúc phải quyết tâm hơn nữa bám trường, bám lớp đem cái chữ tới cho các em.

Cô giáo Nguyễn Thị Thuý, Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Na Sang, xã Na Sang, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên chia sẻ: “Các cái đường vào các bản xa đặc biệt như Huổi Xuân, Huổi Xưa và Huổi Hạ cũng phải mất hơn 1 tiếng mới vào được bản thế cho nên các thầy cô cũng rất vất vả khi vào bản để huy động con em ra lớp. Tuy nhiên các thầy cô của nhà trường rất miệt mài, trách nhiệm cùng với lại gia đình để lo chăm sóc cho các em”.

Như cây xương rồng, càng những nơi khô cằn lại càng trở nên mạnh mẽ và kiên cường. Với các thầy giáo, cô giáo cắm bản ở vùng cao biên giới Điện Biên, ngoài trách nhiệm với nghề còn có tình yêu thương vô bờ bến với con trẻ. Bởi có lẽ hình ảnh những đứa trẻ thiếu con chữ, những gia đình thiếu cái ăn, cái mặc nhưng vẫn đong đầy tình thương yêu, chính là động lực để các thầy cô vượt qua mọi khó khăn, thử thách, kiên trì bám lớp, bám điểm bản và gắn bó với đồng bào vùng cao.

Đó cũng là những giãi bày thật giản dị của cô giáo Cà Thị Tho, giáo viên Trường Mầm non Tênh Phông, xã Tênh Phông, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên sau 9 năm đứng chân trên địa bàn. “Công tác chăm sóc giáo dục trẻ ấy nó gắn liền với cái nghề nghiệp của mình rồi, mình đã chọn và tôi nghĩ rằng khó khăn như thế không phải là một cái rào cản, mình đã yêu nghề, mình đã theo nghề rồi thì mình chọn và yêu thương trẻ như yêu thương con của mình”

       Yêu thương học sinh như con em của mình, lo cho các em từng bữa ăn, chiếc áo ấm khi đông về, lau những giọt nước mắt lăn nhẹ trên má trẻ nhỏ vì nhớ nhà khi đi học xa, lặn lội hàng chục cây số đường rừng để kịp đón các em đến trường, hay thức trắng đêm soạn giáo án để kịp giờ lên lớp… là những câu chuyện chưa thể kể hết về những nỗi vất vả của các giáo viên cắm bản ở nơi cực Tây của Tổ Quốc. Nhưng một điều chắc chắn rằng: trong lòng mỗi người dân, học sinh và chính quyền địa phương Điện Biên, những thầy cô giáo cắm bản chính là những người hùng của giáo dục vùng cao./.